Page 51 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

32
รูปที่ 22 กันจั๊ ก และแสดงส่วนปะกอบ ได้แก่ กุ๊ มจ๊ าง กันคอ หลักคอ และ สายอก
และการสร้างสรรค์ลวดลายนาคประกอบ อกไม้ โดยทําเป็ นรู ปนาค 2 ตัว เลื้อยลงด้านล่างหันหน้าเข้า
หากันนิ ยมติดกระจกเงาวงกลม ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 นิ้ว ติดอยู่ 2 วง
ตาดหลัง หรื อ ตาดจ๊ าง คือ ไม้กั้ นด้านหลัง ตรงกลางทําเป็ นแผ่นไม้รู ปสี่เหลี่ยมผืนผ้า
แกะสลักรู ปนู นตํ่ ารู ปช้าง ซึ่ งยุคแรกจะทําเป็ นรู ปช้างด้านข้างหนึ่ งตัวกําลังเดินหันหน้าเข้าหากัน ใช้
งวงชูพานคล้ายรัฐธรรมนูญ
โก่งกิ้ว เป็ นแผ่นไม้รู ปสี่เหลี่ ยมคางหมู อยู ่ระหว่างส่ วนปลายของ กันจั ๊ก และ ตาดหลัง
ส่ วนล่ างของ โก่งกิ้ ว จะปาดเป็ นรู ปโค้งคล้ายสาหร่ ายรวงผึ้ ง ลวดลายของ โก่งกิ ๊ ว ใช้สิ ่ ว ตอกเป็ น
ลายเส้น รู ปนาคสองตัว เลื้อยหั นหลังเกี่ยวหางกันมีลวดลายประกอบ เหนือหัวของนาคทั้งสองตัวจะ
ติดกระจกเงารู ปวงกลมเช่นเดียวกับ ตาดหน้า
ลวดลายทั้ งหมดใน ตาดหน้า ตาดหลัง และ โก่งกิ ๊ ว ระบายด้วยสีนํ้ ามัน สี ฉู ดฉาดด้วยฝี มือ
ช่ างพื้ นบ้าน ดูซื่อๆ แต่มีความงามแอบแฝงอยู่ บางเกวี ยนที่เฮือนล้อ จะมีกล่ องไม้รู ปสี่เหลี่ยมคางหมู
เรี ยกว่า " ตู้ล้อ " ติดบานพับเปิ ด ปิ ดได้ ประโยชน์ใช้สอยคือเป็ นที่ เก็บข้าวของจิ ปาถะในการเดิ นทาง
เช่น ห่อข้าว หมาก เมี่ยง บุหรี่ เป็ นต้น
กระดานหน้าเกวียน เป็ นแผ่นไม้ทําจากไม้เนื้ อแข็ง เช่ น ไม้สั ก ยึดอยู่บนทู บ หน้าตาดหน้า
มีขนาดกว้างประมาณ 50 เซนติเมตร ยาวประมาณ 50 เซนติเมตร ใช้สําหรับให้คนนั ่งขับเกวียน
ประทุน หรื อหลังคาเกวียน มีลักษณะโค้งครึ่ งวงกลม มักทําจากไม้ไผ่สานกันคล้ายเสื่อเพื่อ
ครอบบนเฮือนล้ออี กที จัดเป็ นอุ ปกรณ์เสริ มที่มักใช้เวลาเดิ นทางรอนแรมไปในที่ไกลๆ เพราะสามารถ
ใช้เกวียนเป็ นที่หลับนอนในตอนกลางคืนเวลาจอดพักตามที่ต่ างๆได้
กุ ๊มจ๊าง
หลักคอ กันคอ
สายอก
กันจั๊ ก