Page 88 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๘
บ้านเรือนพัง ต้นไม้โค่ นล้ม สัตว์เลียงจะตาย พืชที่ ปลูกไว้จะเกิ ดการแห้งเหี่ยว ไม่ สามารถเก็บ
ผลผลิตได้ ถ้าเป็นพืชเศรษฐกิจจะขาดทุน และชาวบ้านยังเชื่ออี กว่า “สิ่งที่เกิดขึ นนีเป็นอ้านาจอัน
ศักดิ์ สิทธิ์ที่เหนือธรรมชาติที่เจ้าปู่จิรมานพและเจ้าปู่ผ่านพิภพ”
๑) การเตรี ยมงานการเล่นผีขนนา
ก่อนถึ งงานประเพณีบุญเดื อนหกประมาณ ๔-๕ วัน หนุ่ ม ๆ ใน
หมู่บ้าน ผู้สูงอายุ ผู้หญิง ผู้ชายต่างก็เตรียมชุ ดผีขนน ้า โดยจะดู ว่าหน้ากากผีขนน ้ายังอยู่ในสภาพ
ดีใช้งานหรือไม่ ถ้าหากว่ามีการเกิดช้ารุ ดก็จะซ่อมแซม หากว่าซ่อมไม่ได้ ก็จะท้ าขึนมาใหม่ โดย
การหาต้นพญาสัตตบั น หรือต้ นตีนเป็ด ส่วนใหญ่ต้ นไม้ดังกล่าวจะหาได้ในป่ าของหมู่บ้านทางทิศ
ตะวันออก จากนันจึงน้าไม้ มาตัดให้เป็นท่อน ๆ มีการใช้ เครื่องมือช่ องไม้มาจัดสร้างหน้ ากากผีขน
น ้าคนละ ๑ หน้ากาก เตรียมไว้ ก่อนวันแรม ๑ ค่้า ซึ่งในครอบหนึ่ง ๆ อาจมี คนเล่นผี ขนน ้าได้
หลายคนตามความสมัครใจ การเตรียมงานการเล่นนันจะมีการมอบหมายผู้ รับผิ ดชอบในหมู่บ้าน
ให้ปฏิบัติ หน้าที่ของตนตามบทบาทที่เป็นมาตังแต่ โบราณ เช่น ผู้ประกอบพิธีกรรมต้ องจัดเตรียม
ข้าวของเครื่องใช้ในการประกอบพิธี กรรมเพื่อสื่อสารกับผีบรรพบุรุษให้พึงพอใจ ผู้น้าชุมชนจะเป็น
ผู้ประสานงานให้ระบบการท้ างานมีความต่อเนื่ อง และชาวบ้านก็ จะชวยกันท้าผีขนน ้าส้าหรับใช้
เล่นในงานบุญเดือนหก
ภาพที่ ๔.๓๐ เวทีที่ท้าการเปิ ดงานบุญเดือนหกของบ้ านาซ่าว น้ าเอารูปหน้ากากผีขนน ้ามาประดับตกแต่งเพื่อ
สร้างเอกลักษณ์เฉพาะ
๒) วั นเวลาในการเล่นผีขนนา
ชาวบ้านนาซ่าวจะเริ่มเล่นผีขนน ้าในวันแรม ๓ ค่้า เดือนหก ในวัน
แห่บั๊งไฟควายเจ้าปู่ ซึ่งตรงกับแรม ๑ ค่้า และในวันแห่ บั๊งไฟก็มี การแข่ งขันกันที่วั ดโพธิ์ศรี โดยมี
การแข่งขันกันเป็นคุ้มบ้ าน