Page 87 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๗
มี อยู่ในกลุ่มบ้านนาซ่าวหมู่ ๑๔ จ้ านวน ๒ ตัว มีการใช้น้าหน้ าขบวนแห่ท้านองว่ าเป็นหัวหน้ า
ควายที่เป็ นทหารของเจ้าปู่ผ่านพิภพ
๔) การเล่นกลั บเพศ
ผู้เล่นส่วนใหญ่เป็นผู้ชายแต่งตัวเป็ นผู้หญิง เช่น นุ่งกระโปรง ใส่
เสือผู้หญิงแล้วท้ านมให้ มี ความใหญ่โตขึนมาด้ วยลูกบอลหรือลูกโปร่ ง ผู้เล่นส่ วนใหญ่ จะมีการ
จ้าลองท่ าทางอากัปกิ ริยาของผู้หญิงบ้ าใบ้น ้าหลายไหลย้ อย หลงลืม ทาปากแดง หกล้ มบ้าง
เดินสะบัดสะบิงไปมาบ้ าง ซึ่งสามารถสร้างความสนุกสนานให้กับผู้ ชมได้ เป็ นอย่างดี การเล่น
ลักษณะนี สามารถที่จะสะท้อนพฤติ กรรมของผู้ เข้าร่วมขบวนซึ่งแสดงพฤติ กรรมออกมาอย่ าง
ตรงไปตรงมา กลุ่มของผู้เล่นจะไม่ถือโทษโกรธกันอย่างเด็ดขาด
๕) การเล่นโยนตม
การเล่นโยนตม หมายถึง การเล่นของผู้ชายในช่วงของการจุดบั๊งไฟ
ประจ้าปีของบุญเดือนหกจุดแล้วบั๊ งไฟแตกหรือไม่ พุ่งสูง เจ้าของบั๊งไฟจะถูกเพื่อ ๆ อุ้ มเพื่อไปโยน
ลงในน ้าผสมน ้าโคลน ถือว่าเป็นการละเล่นของผู้ใหญ่ที่สนุกสนานครื นเครง โดยไม่ผิดกั บผู้เล่น
นอกจากนันการเล่นโยนตมยังมี การจับคนที่เข้ ามาร่วมงาน โดยส่วน
ใหญ่แล้วจะเป็ นชาวบ้านด้ วยกันโยนลงไปในบ่อโคลน ซึ่งชาวบ้านในชุมชนจะร่ วมมือกันสร้างบ่อ
โคลนขึนมาเพื่อจ้าลองการปักโคลนของควายนั่นเอง
ภาพที่ ๔.๒๙ กระลอเครื่องเคาะจังหวะประกอบการเดินและการให้เสียงของผี ขนน ้า และควายตู้การละเล่น
ประกอบขบวนแห่ที่สร้างความแตกต่างและแสดงถึ งวิถีชีวิตของชุมชนที่ผู กพันอยู่ กับควายได้เป็นอย่างดี
๔.๒.๑.๘ องค์ประกอบของการเตรี ยมการละเล่นผี ขนนา
การเล่นประเพณีผีขนน ้ านันผู้จัดในหมู่บ้านจะจัดการละเล่ นในวันที่ตรง
กับวันแรม ๑ ค่้า ๓ ค่้ าเดือนหก ชาวบ้านบ้านนาซ่าวนันมีความเชื่อว่า “ผีบรรพบุรุษมีความชื่น
ชอบการเล่นผีขนน ้ามาก” ดังปรากฏว่าเจ้ าปู่จิรมานพ ได้โปรดให้มี การหาแมงหน้างาม (ผีขนน ้า)
มาเล่นเป็นประจ้า และชาวบ้านก็ยังเชื่อกันอี กว่า “เมื่อเล่ นแล้วฝนฟ้าก็จะดี มี ความอุดมสมบูรณ์
เนื่องจากมีฝนตกในปริมาณมาก” จึงนิยมเล่นกันในงานบุญประเพณีที่เรี ยกว่า “บุญเดื อนหกหรือ
บุญบั๊งไฟ ถ้ าหากว่าปีใดไม่ มีการละเล่ นแล้วฝนฟ้ าก็อาจจะแล้ ง ลมแรง คนจมน ้า ลมพัดพา