Page 59 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๙
ภาพที่ ๔.๖ ขบวนแห่พระอุปคุตจากล้าน ้าหมันสู่วั ดโพนชัย
ที่มา พงศทร พินิจวัฒน์, ๒๕๔๘, หน้า๑๑๓
ส้ าหรับขบวนแห่พระอุปคุตนั นประกอบด้วย เครื่องอัฏฐบริ ขาร
ได้แก่ บาตร ไตรจีวร กาน ้า กระโถน รองเท้า โดยมีการแห่แหนไปยังที่ท่าน ้า ซึ่งสมมุติ ว่าเป็นที่
สถิตของพระอุ ปคุต แล้ วจึงท้าพิ ธี อารธนาพระอุ ปคุต โดยการสมมติก้ อนหินขึนมาแทน แล้ว
อัญเชิ ญใส่ พานแห่แหนมายั งศาลาการเปรียญ โดยมีการแห่เวี ยนประทั กษิณ ๓ รอบ แล้วจึง
อัญเชิญขึนประดิษฐานบนหอพระอุปคุตระหว่างพิธีบุญมหาชาติ ซึ่งก็จะต้องมีผู้ คอยปรนนิบัติพระ
อุปคุ ตด้วย เช่ น มีการถวายภั ตราหาร ฯลฯ และหลังจากเสร็จพิธี บุญมหาชาติ ก็จะต้องมี การ
อัญเชิญพระอุปคุตกลับไปสถิตยั งที่เดิม ส้าหรับ (๓) ในพิ ธีแห่ พระเวสสันดรกลับเมืองนั น ถือว่า
เป็นพิธีกรรมที่ มีการสมติว่า “เป็นสถานที่แห่งใดแห่งหนึ่งในป่ าหิมพานต์ โดยมีคนสวมเครื่องแต่ง
กายเป็ นพระเจ้ากรุ งสั ญชัย นางผุสดี พระเวสสั นดร นางมัทรี กัณหา ชาลี แล้ วอัญเชิ ญ ๖
กษัตริย์เข้าเมือง”
ภาพที่ ๔.๗ เจ้าพ่ อกวน และ นางเทียมทรงม้า
ซึ่งชาวอ้าเภอด่านซ้าย จะเข้าร่วมท้าพิธีแห่พระเวสสันดรในบ่ายวันเดียวกั บการแห่พระอุป
คุต ส้าหรับในพิธีดั งกล่าวนันจะมีทังขบวนม้าจ้าลอง ผู้ คนที่เดิ นทางเข้ามาร่วมงานอย่ างมากมาย
และหลังจากนันในช่ วงเย็นจึงเข้าสู่พิ ธี การเจริญน ้ าพระพุ ทธมนต์ การเทศน์ปัญญาบารมี การ
สวดอิติปิตโส โพธิสั ตว์และการเทศน์ มาลัยหมื่นมาลั ยแสน ส่วนพิธีกรรมต่ อไปก็คื อ (๔) พิธี แห่
กัณฑ์หลอน ค้าว่ า “กัณฑ์หลอน” ก็คื อ ต้นเงินที่มี การจัดท้ าขึนมาแล้วจึงท้ าการรวบรวมไปเป็น