Page 17 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗
บทที่ ๒
เอกสารและงานวิ จัยที่ เกี่ยวข้อง
การวิจัยเรื่อง การศึกษาอัตลักษณ์ประเพณีผี ตาโขน ประเพณีผีขนน ้ า และประเพณีแห่ ต้น
ดอกไม้ : การออกแบบสร้ างสรรค์ชุดการแสดงส้าหรับการน้าเสนอภาพลักษณ์การท่องเที่ยวจั งหวัด
เลย ผู้วิ จัยศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องดังนี
๒.๑ บริบทที่เกี่ยวข้องกับจังหวัดเลย
๒.๑.๑ ประวัติ ความเป็นมาของจังหวัดเลย
จังหวัดเลยนัน มีหลักฐานเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาว่ า ก่อตังโดยชนเผ่าไทยที่
สืบเชือสายมาจากบรรพบุรุษที่ก่ อตังอาณาจักรโยนกเชียงแสนโดยพ่อข ุ นบางกลางหาวแ ละพ่ อขุน
ผาเมือง(เชื่ อถือกันว่าเป็ นเชือสายราชวงศ์สิงหนวัติ) ได้มีผู้ คนอพยพจากอาณาจักรโยนกเชียงแสน
ที่ล่มสลายแล้ว ผ่ านดิ นแดนล้านช้างข้ ามล้าน ้าเหืองขึนไปทางฝั่งขวาของล้ าน ้าหมันถึงบริเวณที่
ราบ พ่อขุนผาเมืองได้ตังบ้านด่านขวา (ปัจจุบันอยู่ในบริเวณชายเนินนาด่านขวา ซึ่งมีซากวัดเก่าอยู่
ในแปลงนาของเอกชน ระหว่ างหมู่บ้านหัวแหลมกั บหมู่บ้านนาเบียอ้าเภอด ่านซ้ าย)ส่ วนพ่อขุน
บางกลางหาวได้แบ่งไพร่พลข้ ามล้าน ้าหมั นไปทางฝั่งซ้าย สร้างบ้ านด่านซ้ าย (สันนิษฐานว่าอยู่ใน
บริเวณหมู่บ้านเก่า อ้าเภอด่านซ้ายในปั จจุบัน) ต่อมาจึงได้อพยพเลื่อนขึนไปตามล้าน ้าไปสร้ างบ้าน
หนองคู และได้น้านามหมู่ บ้ านด่านซ้ายมาขนานนามหมู่บ้ านหนองคูใหม่เป็น "เมื องด่านซ้าย"
อพยพไปอยู่ที่เมืองบางยาง ในที่สุดโดยมีพ่ อขุ นผาเมืองอพยพผู้คนติดตามไปตั งเมืองราด (เชื่อว่า
เป็นเมื องศรีเทพ อยู่ในท้องที่อ ้าเภอศรีเทพแ ละอ้ าเภอวิเชียรบุรี จั งหวัดเพชรบู รณ์)และตังเมื อง
ด่านซ้ายเป็นเมื องหน้าด่านทางตะวันออกของเมืองบางยาง นอกจากนีแล้ ว ยังมี ชาวโยนกอีกกลุ่ม
หนึ่งได้อพยพมาตั งบ้านเรื อนระหว่างชายแดนตอนใต้ของอาณาเขตล้านนาต่อแดนล้ านช้างอยู่ชั่ ว
ระยะเวลาหนึ่ง ก่อนที่จะอพยพหนี ภัยสงครามข้ามล้าน ้าเหืองมาตังเมืองเซไลขึน (สั นนิษฐานว่ าอยู่
ในท้องที่หมู่ บ้านทรายขาว ต้ าบลทรายขาวอ้าเภอวังสะพุง)จากหลั กฐานในสมุ ดข่อยที่ มี การ
ค้นพบ เมืองเซไลอยู่ด้วยความสงบร่ มเย็นมาจนกระทั่งถึงสมัยเจ้ าเมืองคนที่ ๕ เกิ ดทุพภิกขภัย ข้าว
ยากหมากแพง ฝนฟ้าไม่ตก จึงได้พาผู้คนอพยพไปตามล้ าแม่น ้าเซไลถึงบริเวณที่ราบระหว่างปากล้า
ห้วยไหลตกแม่เซไล จึ งได้ตั งบ้านเรือนขึ นขนานนามว่า "บ้ านแห่ " (บ้านแฮ่ ) ส่วนล้าห้ วยให้ ชื่อว่า
"ห้วยหมาน"
ปี พ.ศ. ๒๓๙๖พระบาทสมเด ็จพระจอมเกล้ าเจ้าอยู่ หั วทรงพิ จารณาเห็นว่ า
หมู่บ้านแฮ่ซึ่งตังอยู่ริมฝั่งห้วยน ้าหมานและอยู่ใกล้ กับแม่น ้าเลยมีผู้คนเพิ่มมากขึ น สมควรจะได้ตัง
เป็นเมื อง เพื่อประโยชน์ในการปกครองอย่างใกล้ ชิด จึงได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ จัดตังเป็น
เมื อง เรี ยกชื่ อตามนามของแม่ น ้าเลยว่ า เมื อง เลย ต่ อมาพ.ศ. ๒๔๔๐ได้ มี ประกาศใช้
พระราชบัญญัติ ลักษณะปกครองพืนที่ ร.ศ. ๑๑๖ แบ่งการปกครองเมื องเลยออกเป็น ๓ อ้าเภอ
ได้แก่ อ้าเภอกุดป่ อง อ้ าเภอท่ าลี่ อ้ าเภอนากอก (ปัจจุบั นอยู่ประเทศลาว) อ้ าเภอที่ตั งเมืองคื อ
อ้าเภอกุ ดป่อง ต่อมาพ.ศ. ๒๔๔๒-๒๔๔๙ได้เปลี่ยนชื่ อเมืองเลยเป็น บริเวณล้าน ้ าเลย พ.ศ.
๒๔๔๙-๒๔๕๐เปลี่ ยนชื่อบริ เวณล้าน ้าเลยเป็นบริเวณล้าน ้าเหื องและใน พ.ศ. ๒๔๕๐ ได้มี ประกาศ