Page 12 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒
ลักษณะคล้ายควายผสมกับคน รูปลั กษณ์จึงออกมาตามจินตนาการของผู้ทาแต่ละคน จากนั้นจึ ง
นาไปเขียนลวดลายลงบนหน้ากากดังกล่าว และนามาใช้สวมใส่ร่ วมในพิธีกรรม ส่ วนประเพณีการ
แห่ดอกไม้ นั้น เป็ นประเพณีการเอาบุญแห่ต้ นไม้ เป็นประเพณีที่ เกี่ยวเนื่องกั บความเชื่อในงาน
ประเพณีบุญสงกรานต์ ภายหลังจากวันตรุ ษสงกรานต์ โดยชาวบ้ านจะนาเอาไม้ไผ่มาทาเป็นต้นหุ้ม
ด้วยกาบกล้ วยหรือหญ้าคาจากนั้ นจึงทาการประดับประดาและตกแต่งด้วย ดอกคูณหรือดอก
ชัยพฤกษ์และดอกไม้ป่าชนิดอื่น ๆ และอาจมีเครื่องไทยทาน เช่น สมุด ดินสอ กระดาษ ฝ้าย ไหม
ธูปเทียน มาประดั บตกแต่งอย่างดงาม
จากที่กล่าวมาเกี่ยวกั บการละเล่นของประเพณีท้องถิ่นของจังหวัดเลยดั งกล่าว ถ้าได้ มี
การศึกษาอัตลั กษณ์เฉพาะของแต่ละประเพณี พร้อมกับถอดรหัสของประเพณีเหล่ านั้นออกมาเพื่อ
นามาสู่การตีความหมายสาหรับการออกแบบสร้างสรรค์ ชุดการแสดงในพิธี การต่าง ๆ ก็ จะช่วย
สร้างคุณค่าเชิ งการคิดสร้างสรรค์และนาไปสู่ระบบเศรษฐกิ จเชิงสรรค์ต่อไป
เมื่อกล่าวถึ งการออกแบบการแสดงนั้นมีมี ทฤษฎีเข้ าไปเกี่ยวข้อง ๒ ลักษณะคือ ๑) ทั กษะ
ในการแสดงทั้งฟ้อนและรา การกากั บการแสดง เสียง เวทีและ เสื้อผ้าเพื่ อการแสดง และ ๒)
เนื้อหาสาระการแสดงซึ่งเป็นเนื้อแท้ของการแสดง ที่ผู้ ออกแบบการแสดงจะต้องนาเสนอประโยชน์
ต่อสั งคมและชุมชน ๓) ปรัชญาทางความคิดและอุ ดมการณ์ที่เป็นทัศนะหรือความเชื่อหลายอย่าง
ที่นามารวมกัน ๔) บริบททางทฤษฎี ที่จะช่วยเป็นหลักคิ ดในการรองรับศิ ลปะการแสดง ซึ่งแสดง
เหล่านี้จะช่วยให้ผู้ออกแบบชุดการแสดงสามารถถ่ ายทอดจิตวิญญาณของชุ มชนท้องถิ่นผ่ านการ
แสดงได้อย่างมี ประสิทธิภาพและมี คุณค่า๒
อย่างไรก็ตาม การรู้จัก อนุรักษ์ ฟื้นฟูและประยุกต์ รูปแบบของประเพณีให้มีความทันสมัย
ขึ้นบนพื้นฐานการรู้เท่าทันรากเหง้ าของตนเองก็จะสามารถช่วยสร้ างภาพลักษณ์ ใหม่ให้ กับชุ มชน
ท้องถิ่น จังหวัดเลยและการท่องเที่ยวภายในจังหวัดเลยและจังหวัดใกล้ เคียงได้ เหตุ เพราะจังหวัด
เลยมีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มี การสืบทอดมาอย่ างยาวนานและมีความโดดเด่น จนมีการเปลี่ยนถ่ายมา
เป็นเกษตรกรรมและมาเป็นประเทศอุตสาหกรรม ภูมิ ปัญญาท้องถิ่นที่เป็ นความรู้สู่การต่อยอดคือ
สิ่งที่สาคัญที่ สุดทั้งในจังหวัดเลยเองและในแถบภู มิภาคเอเชีย การศึกษาเรี ยนรู้ เพื่อสร้างฐานของ
รากเหง้าให้แข็งแรงก่อน และการนาพัฒนาสู่การออกแบบชุดการแสดงจึงเป็นสิ่งที่ควรจะตามมาให้
ปรากฏอย่างชัดเจน
ดังนั้นการออกแบบชุ ดการแสดงที่นาเอาทฤษฎีตะวันตกที่กล่าวถึงเรื่องความเป็นสากล
และความเป็นไทยเข้ามาผสมผสานก็จะทาให้ชุดการแสดงเกิดกลิ่นไอทางวัฒนธรรมและประเพณี
ท้องถิ่ นได้ ซึ่ งก็ยั งมีปรากฏให้ เห็นในผลงานการออกแบบสร้ างสรรค์ ที่ มี ลั กษณะร่วมสมั ย
(Contemporary) ดังการแสดงของภัทรวดีเธี ยเตอร์ที่มี การนาเอาจิตวิญญาณของความเป็นไทย
ผสมผสานเข้ากับวัฒนธรรมสากล แนวคิดการถอดรหั สทางวัฒนธรรมและขนบธรรมเนียม
ประเพณีเพื่อนามาใช้ในการออกแบบจั ดชุ ดการแสดงนี้ ตอบรับกั บระบบเศรษฐกิ จบนพื้นฐาน
ความคิดสร้างสรรค์ ที่ถือว่าเป็นแนวคิด (Concept) การพัฒนาประเทศ โดยมี หัวใจหลักในการ
ขับเคลื่อนทั้งกลุ่ ม ๑) มรดกทางวัฒนธรรม (Heritage) ที่เป็นเรื่ องของการแสดงออกทางวัฒนธรรม
ดั้ งเดิม เช่น เรื่องเล่ า ตานาน ศิ ลปหัตถกรรม เทศกาล งานเฉลิมฉลองต่ าง รวมถึงแหล่ง
๒
พฤทธิ์ ศุภเศรษฐศิริ. (๒๕๔๕). ระบำรำเต้น. กรุงเทพฯ : ไอเดียสแคว์ , หน้า ๘-๙