Page 97 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

79
ของสถาปั ตยกรรมหากแต่ค้นพบเฉพาะประติ มากรรมในศิลปะร่ วมแบบพนมดาที่ สําคัญ ได้แก่
ประติมากรรมในศาสนาฮินดูรุ่นแรกของเมื องศรี เทพ อําเภอศรี เทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็ นต้น
1.2 ศิลปะร่ วมแบบถาลาบริ วัต ราวกลางถึ งครึ่ งหลังของพุทธศตวรรษที่ 12 คือ
ศิ ลปะซึ่ งมี ความคล้ายคลึ งกับศิ ลปะแบบถาลาบริ วัตทางภาคใต้ของสาธารณรัฐประชาธิ ปไตย
ประชาชนลาวและในดินแดนประเทศกัมพูชา ศิลปะร่ วมแบบถาลาบริ วัตปรากฏเฉพาะทับหลัง
ดังเช่ นทับหลังจากวัดทองทั ่ว และ จากวัดบนเขาพลอยแหวน จังหวัดจันทบุรี เป็ นต้น
1.3 ศิลปะร่ วมแบบสมโบร์ ไพรกุก ราวครึ่ งหลังของพุทธศตวรรษที่ 12 คือ ศิลปะ
ซึ่ งมี ความละม้ายกั บศิลปะแบบสมโบร์ ไพรกุกในประเทศกั มพู ชา หลักฐานสํ าคัญอันเป็ น
องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมสําคัญในศิลปะร่วมแบบสมโบร์ ไพกุก ได้แก่ ทับหลัง ณ วัดสุปัฏ
นาราม จังหวัดอุบลราชธานี ทับหลังบางแผ่ นจากปราสาทเขาน้อย อําเภออรัญประเทศ จังหวัด
สระแก้ว สําหรับประติมากรรม ได้แก่ รู ปพระอุ มา จากอําเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว รู ป
พระวิษณุ จากดงศรี มหาโพธิ จังหวัดปราจีนบุ รี เป็ นสําคัญ
1.4 ศิลปะร่ วมแบบไพรกเมง ราวปลายพุทธศตวรรษที่ 12 – ราวครึ่ งแรกของพุทธ
ศตวรรษที่ 13 คือ ศิลปะที่ มีลักษณะใกล้เคียงกับศิ ลปะแบบไพรกเมงในประเทศกัมพูชา ปราสาท
ที่สําคัญในศิ ลปะร่ วมแบบไพรกเมง ได้แก่ ปราสาทภูมิโพน อําเภอสังขะ จังหวัดสุ รินทร์ ทับหลัง
บางแผ่นของปราสาทเขาน้อย อําเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว รวมทั้งทับหลังจากปราสาท
บ้านน้อย อําเภอวิวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว เป็ นต้น
สํ าหรับประติ มากรรมที่ปราสาทเขาพนมรุ ้ ง อําเภอนางรอง จังหวัดบุรี รั มย์
รู ปพระสู รยจากเมืองศรี เทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ ภาพสลั กบนใบเสมาบนภูพระอังคาร จังหวัด
บุรี รัมย์ เป็ นตัวอย่าง
1.5 ศิลปะร่ วมแบบกําพงพระ ราวครึ่ งหลังของพุทธศตวรรษที่ 13 – ราวกลางพุทธ
ศตวรรษที่ 14 คือ ศิลปะที่มีความคล้ายคลึงกับศิ ลปะแบบกําพงพระในประเทศกัมพูชา เนื่ องจาก
ไม่ ได้ค้นพบปราสาทในศิลปะร่ วมแบบกําพงพระในประเทศไทยยกเว้นทับหลังซึ่ งไม่ทราบที่ มา
อย่างแน่ชัดเพี ยงแผ่นเดี ยวซึ่ งปั จจุบันตั้งแสดงในพิ พิ ธภัณฑสถานแห่ งชาติ จังหวัดอุบลราชธานี
เท่านั้ น สาเหตุ ดังกล่าวสืบเนื่ องมาจากในระยะนี้ เป็ นช่วงที่ประเทศกัมพูชาเป็ นจลาจลแบ่งออกเป็ น
เจนละบก และ เจนละนํ้ า ฉะนั้นร่ องรอยการสร้ างสถาปั ตยกรรมจึงมิได้ปรากฏแพร่หลายคงพบแต่
ประติมากรรมดังเช่ นประติมากรรมสั มฤทธิ์ จากอําเภอประโคนชัย ประติมากรรมจากบ้านฝ้ าย
อําเภอลําปลายมาศ จั งหวัดบุ รีรั มย์ และประติมากรรมจากบ้ านโตนด อําเภอสู งเนิน จังหวัด
นครราชสี มา เป็ นอาทิ