Page 332 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

314
จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสุ รินทร์ ขยายลงสู่พื ้นที่ประยุกต์เข้ากับท้องถิ่นเชื่ อมโยงเข้าสู่ระบบ
การศึ กษา ด้านท่ารํา มีการผสมผสาน 3 ส่ วน คือ ท่ารําจากราชสํานัก ท่ารําพื้นบ้าน ท่ารําจากภาพ
จําหลักปราสาทศี ขรภูมิ และปราสาทนครวัด ด้านดนตรี ใช้วงกันตรึ ม ด้านการแต่งกาย เลียนแบบ
การแต่งกายนางอัปสรในปราสาท ศีขรภู มิ และปราสาทนครวัด สอดคล้องกับทฤษฎี ประวัติศาสตร์
วัฒนธรรมเฉพาะเรื่ อง ของโบแอส (Boas. 1940) ที่เสนอว่า วัฒนธรรมแต่ละสังคมได้รั บอิทธิ พล
จากเอกลักษณ์ของประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมเฉพาะสังคม ระบําอัปสรากัมพูชา เป็ นการผสมผสาน
แบบแนวตั้ งโดยกรมศิลปากรกําหนดแบบแผนท่ารํา ดนตรี และการแต่งกาย ก่ อนเผยแพร่ สู่
ประชาชน ด้านท่ารํา เป็ นท่ ารําจากระบําท่วงท่าโบราณที่ใช้รําถวายเทพเจ้า ดนตรี ใช้วงปี่ พาทย์
การแต่งกายเลียนแบบภาพนางอัปสรปราสาทนครวัด เป็ นการสื บย ้อนประวัติ ศาสตร์อารยธรรม
อินเดี ยที่เข้าสู่อารยธรรมขอมเป็ นการพลิ กฟื้ นวัฒนธรรมให้มีชีวิตเชื่ อมโยงอดีตที่มีคุณค่าและสร้าง
ความจรรโลงใจ ปั จจัยที่ทําให้เกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรม ปัจจัยภายในด้านสภาพแวดล้อม
ทางธรรมชาติ พบว่ า ในอดีตกลุ ่มชนต่างๆ ที่เข้ามาในภูมิภาคนี้ มาพร้อมกับอารยธรรมอินเดีย
เชื่อมโยงเข้าสู่ วัฒนธรรมพื้ นบ้าน และวัฒนธรรมขอม ชาวกัมพูชาใช้นางอัปสราคุ ้ มครองให้ กษัตริ ย์
มีบารมีสู งขึ้ น ในไทยนางอัปสรา คือ พระแม่ ธรณี สัญลักษณ์ความอุดมสมบูรณ์ สอดคล้องกับวิถี
ชี วิตชาวบ้าน ปรับตัวโดยใช้สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติเชื่อมความเชื่อ ควบคุ มคนและสังคม
ปัจจัยด้านวัฒนธรรม ความคิด ความเชื่ อ ค่านิยมหรื ออุดมการณ์ พบว่า มนุษย์ใช้ ผี หรื อเทวดามา
ทําให้เกิดดนตรี ท่าทาง การแต่งกาย นําภาพสลักปราสาทขอมมาสร้างความดี ความงามให้คนอยู่
ร่ วมกันได้ซึ่ งสอดคล้องกับทฤษฎีสัญลักษณ์และการตีความ ของเทิร์ นเนอร์ (Turner. 1969) จาก
ระบบ ปั จจัยด้านเทคโนโลยี พบว่ามี 3 ช่วง คื อ 1) เทคโนโลยีพื้นบ้านก่อนศาสนาเข้ามาใช้รู ปแบบ
ธรรมชาติเชื่อมโยงวิถี ชีวิต สร้างดนตรี การแต่งกาย 2) ศาสนาเข้ามาเกิดระบบคิดนําเทคโนโลยี
สร้ างรู ปเคารพ เชื่อมโยงความเชื่ อกับศาสนา 3) ช่ วงเทคโนโลยีใหม่ องค์ประกอบแสง สี เสี ยงมี
บทบาทเชิ งจิตวิ ทยา ปัจจัยด้านเศรษฐกิจ พบว่า มนุษย์ใช้ธรรมชาติสร้ างเศรษฐกิจ สังคม เกิดระบบ
คิ ดสร้างปราสาทขอม นํานางอัปสรามาสร้างให้เป็ นวัฒนธรรมมีชี วิต สร้ างความสุ นทรี ย์ ความ
จรรโลงใจให้เกิดคุณค่าต่อท้องถิ ่น ต่ อสังคมโลก
สรุปผลการวิจัย
ลักษณะรู ปแบบการผสมผสานทางวัฒนธรรมในระบําอัปสรสราญ และระบําอัปสรา ได้รั บ
อิทธิ พลอารยธรรมอินเดี ยเข้าสู่ อารยธรรมขอม การผสมผสานวัฒนธรรม ด้านท่ ารํา ในระบําอัปสร
สราญผสมผสานท่ารําจากภาพศิลาจําหลักศิลปะขอม ท่ ารําพื้ นบ้าน และท่ารําที่เป็ นแบบแผนจาก
นาฏศิลป์ ส่ วนกลาง ระบําอัปสราของกัมพูชา ผสมผสานท่ ารําจากระบําท่วงท่าโบราณของเขมร