Page 237 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

219
โดยสรุ ป การผสมผสานทางวัฒนธรรม ระบําอัปสรสราญ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏ
สุ รินทร์ ประเทศไทย สร้างขึ้ น เมื่ อปี พ.ศ.2535 แสดงครั้ งแรกในงาน 100 ปี การฝึ กหัดครูไทย ที่
เวที กลางแจ้งศาลากลางจังหวัดสุริ นทร์ ขยายลงสู่ คนและหน่วยงานในพื้นที่ มีการนําไปปรับ
ประยุกต์ให้ เข้ากับพื้นที่ ของตน ทําให้คนในพื้ นที่เกิดความรู ้ ความเข้าใจและรั กในท้องถิ่นตัวเอง
เพิ่มความสัมพันธ์ที่ ดี มีผลต่อด้านเศรษฐกิจ การปกครอง และวัฒนธรรม ที่ เชื่อมโยงเข้าสู่ระบบ
การศึกษา มี การพลิกฟื้ นวัฒนธรรมความเชื่อจากศิลปะขอมขยายลงสู่ ท้องถิ ่น เช่น จัดแสดงตาม
โรงเรี ยน และตามปราสาท เป็ นต้น ด้านท่ารํา มีการผสมผสานท่ารํา 3 ส่วน คือ 1) ท่ารําที่เป็ นแบบ
แผนจากราชสํานักไทยซึ่ งรั บอิทธิพลจากอิ นเดีย เพราะชาวฮิ นดูเชื่อว่าพระอิศวรทรงฟ้ อนรํามีพระ
ภรตฤาษีทรงจดบันทึ กท่ารํา 108 ท่ า ปรากฏตามตํานานการฟ้ อนรําของพระอิ ศวร มีการพัฒนาจน
เป็ นรู ปแบบของตนเอง ความเชื่อเรื่ องเทพทรงสอนท่ารํา ปรากฏในตํานานการฟ้ อนรําพื้นบ้านของ
โนห์ราภาคใต้ นอกจากนี้ ย ังมีหลักฐานการขุดค้นพบรู ปปั้ นดินเผาหรื อรู ปศิลาจําหลัก ในสมัยทวาร
วดี (ราวพุทธศตวรรษที่ 11 – 16) เป็ นรู ปนักดนตรี และรู ปท่าร่ ายรํา หลักฐานเหล่านี้ แสดงถึงการ
ฟ้ อนรําในยุ คนครรัฐต่างๆ ซึ่ งสันนิ ษฐานว่าได้รับอิ ทธิพลมาจากอินเดีย นอกจากนี้ ย ังมีข้อความที่
กล่าวถึ งการฟ้ อนรํา ในศิลาจารึ กหลักที่ 21 พบที่ศาลเจ้าเมืองลพบุรี (สันนิ ษฐานว่าจารึ กขึ้ นใน
พุทธศตวรรษที่ 16) ความว่ า “บรรดาเทพเจ้าในเมืองละโว้ ซึ่ งมีนางระบํากับนักร้องเพลง ข้าพเจ้า
กัลปนานางระบํา 1 คน นักร้อง 1 คน นักดี ด 1 คน นักสี 1 คน ทําการรั บใช้ของพระกัมรเตง
อัญศรี บรมวาสุ เทพ ทุกวัน…” (ยอร์ช เซเดส์. 2504) ซึ่ งเป็ นข้อมูลที่ ชี้ ให้ เห็นว่ากําเนิดท่ารํา ดนตรี
มีพื้นฐานจากความเชื่อในศาสนาพราหมณ์ นํามาพัฒนาเป็ นระบําต่างๆ และบรรจุ ไว้ในหลักสูตร
นาฏศิลป์ 2) ท่ารําพื้นบ้าน มีการเชื่อมโยงกับการบูชาผี ในอดีต การเล่นแถนของล้านช้างหรือลาวที่
สื บทอดกันมา ซึ่ งเชาวนะ หนุนชู (2553, ตุ ลาคม 25) เล่าว่า “... พญาแถนเป็ นมนุษย์ที่ประกอบ
ภาพที่ 6.14 ท่ารํายกมือของนางอัปสรที่ปราสาทนครวัด กับท่ ารําตัวเอกในระบําอัปสรา