Page 229 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

211
ที่เกิดจากการเกษี ยรสมุทรเท่านั้ น แต่จะหมายถึ งเทพธิดา หรื อหญิงสาวอันบริ สุ ทธิ์ มีความสวยงาม
ยิ ่งนักหาสิ่ งเปรี ยบเสมือนไม่ ที่อยู ่แดนสวรรค์ เป็ นตัวแทนแห่งความงามของผู ้ หญิ งที่สวยงามทั ่ว
อาณาจักรกัมพูชา ชาวเขมรให้ความเคารพนับถือนางเทพอัปสรว่าเป็ นยอดหญิ ง และได้ทําบุญบน
บานให้เกิดชาติหน้าให้มีรูปร่ าง รูปโฉมงดงามดังนางเทพอัปสรา (เพชร ตุมกระวิล. 2548)
2. ด้ านดนตรี
ด้านดนตรี ที่บรรเลงประกอบการแสดงระบําอัปสรา จากภาพแกะสลักเครื่ องดนตรี
ประกอบการรําในปราสาทโบราณต่ างๆ และการสอบถามคุณครูแซม สุ ข (2554. กุมภาพันธ์, 21) ที่
เป็ นครู ดนตรี ของมหาวิทยาลัยภูมินทร์ วิจิตรศิ ลป์ แห่ งกรุ งพนมเปญ พบว่ า ในสมัยเมื องพระนคร
ดนตรี ที่บรรเลงประกอบระบําในราชสํานักน่าจะเป็ นวงดนตรีที่ใช้บรรเลงประกอบการละเล่นการ
เข้าทรงอารักษ์ หรื อเมมด จะมี ทั้ งเครื่ องสี เครื่ องเป่ า เครื่ องตี เครื่ องสาย เป็ นต้น ยกเว้นว่า ในราช
สํานักจะเป็ นสถานที่สู งส่ง มีการประกอบพิธีกรรม หรือการฟ้ อนรําที่ยิ่งใหญ่ อลังการจึงใช้เครื่ อง
ดนตรีหลายชนิ ด ดั งวงดนตรี มโหรี ในปัจจุบัน โดยใช้เครื่ องดนตรี ที่เป็ นวงปี่ พาทย์ (เช่ น ปี่ กลอง
ตะโพน กลองทัด พิ ณ และฆ้องวง) และดนตรี สําหรั บการเข้าทรงอารั กษ์ (เช่ น ซอ ฉิ่ ง ฉาบ พิ ณ
นํ้ าเต้า กระจะปี่ ) มาบรรเลงผสมผสานกันเพื่อประกอบพิธีกรรม หรือการละเล่นต่ างๆ ในปัจจุบัน
จึงแยกวงดนตรี สําหรับประกอบพิธี กรรมในศาสนาพราหมณ์ วงดนตรี สําหรับประกอบการเข้าทรง
อารักษ์ วงดนตรี ปี่ พาทย์ วงมโหรี และวงดนตรี สําหรับพิธีแต่งงานของชาวเขมร เป็ นต้น อย่างไรก็
ตาม แม้ว่ามี การแยกวงดนตรี เป็ นแต่ละชนิ ด แต่ วงดนตรี เหล่านี้ ย ังใช้ทํานองเพลงเหมือนกัน
โดยเฉพาะอย่างยิ่งทํ านองเพลงที่ใช้สํ าหรับการประกอบพิ ธีกรรมต่ างๆ ไม่ว่าจะเป็ นพิธี กรรม
บวงสรวงเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ พิ ธีกรรมเข้าทรงอารักษ์ พิ ธีกรรมแต่งงาน และพิ ธีกรรมรํ า
ถวาย อ้อนวอนสิ ่ งศักดิ์ สิ ทธิ เป็ นต้น ซึ่ งจะมีเพลงโหมโรง เพลงเชิ ญครู เพลงเดิ น เพลงเหาะ เพลง
บวงสรวง เพลงบรรเลง และเพลงจบ เป็ นต้น ทั้ งนี้ สันนิ ฐานได้ว่า วงดนตรี และเพลงที่บรรเลง
ประกอบระบําอัปสราเป็ นวงดนตรี ดั้ งเดิ ม ใช้ทํานองเดิม ใช้ทํานองเพลงสําหรับเทพเจ้าในศาสนา
พราหมณ์ หรื อสําหรั บสิ่ งศักดิ์ สิ ทธิ ที่ เชื่ อว่ าอยู่ในปราสาท หรื อพระบรมมหาราชวัง หรื อเพลง
สําหรับการรําของนางเทพอัปสร