Page 178 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

160
แม่ นําหน้า เช่ น แม่ทัพ แม่ กอง แม่ ภูมิ (ผู ้ใหญ่บ้าน) เป็ นต้น จึ งคาดว่า ผู้หญิ งบริ สุ ทธิ์ ถู กกับ
หลักเกณฑ์ของศาสนาพราหมณ์ที่ต้องการนักแสดงที่มีความบริ สุ ทธิ์ มีศิริ สวัสดิ์ เป็ นมงคลในการรํ า
ระบําศักดิ์ สิ ทธิ ถวายเทพเจ้าของศาสนาพราหมณ์เพื่อเป็ นการสักการะบู ชา กล่าวบนบานจากผืน
แผ่นดิ นไปสู่ สรวงสวรรค์ที่อยู่ของเทพเจ้า แล้วนําพาเอาศัพท์สาธุการจากแดนสวรรค์กลับมาสู่ ย ัง
พื้นดินคืน ระบําอัปสรา มี นักแสดงเป็ นผู้หญิงบริ สุ ทธิ์ ทั้ งสิ้ น นักแสดงคนไหน โดยเฉพาะอย่างยิ ่ง
นักแสดงที่ เป็ นนางเอกที่ แต่งงานแล้ว จะไม่อนุญาติให้รําระบําอัปสราเป็ นเด็ดขาด ผู ้ หญิงที่ แสดง
ระบําอัปสราจะต้องการฝึ กหัดท่ารําในระยะเวลาอันยาวนาน และทําความสะอาดทั้งกายและใจให้
สะอาดหมดจด อยู่ในขนบธรรมเนียมอันดีงาม ไม่ ให้กระทําในสิ ่ งที่ไม่ เป็ นมงคล ที่ทําให้ตัวเองไม่ ดี
ทั้ งนี้ เนื่ องจากการแสดงระบําอัปสรา ได้กล่าวถึ งหญิงสาวที่ เป็ นองค์หญิ งบริ สุ ทธิ์ หรื อเป็ นเทพ
อัปสรที่มีรูปโฉมอันงดงามยิ่งจากสรวงสวรรค์พาพี่ เลี้ ยงเหาะลงมาประพาสต้นในสวนดอกไม้ที่เป็ น
อุทยานแห่ งสวรรค์เต็มไปด้วยดอกไม้ทิ พย์อันสวยงามนับร้ อยชนิด เบิกบาน ส่ งกลิ ่ นหอมทั่ วทุ ก
สานุทิศ ดังนั้ น นักแสดงระบําอัปสราจึ งเปรี ยบเสมือนเป็ นตัวแทนของเทพอัปสรจากสรวงสวรรค์
จะต้องมีความบริ สุ ทธิ์ งดงาม ประณีตบรรจงดังนางเทพอัปสรลงจากแดนสวรรค์
บนฝาผนัง กรอบประตู ทับหลัง ยอดปราสาทหินโบราณที่ เป็ นเทวสถานของเทพเจ้าใน
ศาสนาพราหมณ์ และของพระโพธิ สัตว์ในพุ ทธศาสนามหายาน ปู่ ย่าตายาย บรรพบุ รุ ษเขมรได้
แกะสลักเป็ นภาพนางเทพอัปสรที่ มีรูปโฉมงดงาม ประณี ตบรรจงตระกาลตา ในท่าทางต่างๆ มี
ความแตกต่างกันในลักษณะการแต่งกาย เครื่ องประดับ หน้าตา และท่ าทาง ซึ่ งสามารถรวบรวมได้
ประมาณ 3,000 รู ปแกะสลักในทุ กปราสาทหิ น ทั้ งนี้ หมายความว่า ปราสาทหิ นต่างๆ เป็ นสถานที่
อันศักดิ์ สิ ทธิ อันสู งส่ง เปรี ยบเสมือนสรวงสวรรค์ เป็ นที่อยู่ของเทพเจ้า หรื อโพธิ สัตว์ จึงจะต้องมี
นางเทพอัปสรอันมี รูปโฉมสวยงามหลายรู ปอยู่ ทําหน้าที่ เป็ นนั กดนตรี และนักฟ้ อนรําคอยช่ วย
บรรเลงดนตรี และฟ้ อนรํ าในพิธีอันศักดิ์ สิ ทธิ์ ต่ างๆ เพราะในความเชื่อของศาสนาพราหมณ์ และ
พุทธศาสนามหายาน และแม้ว่าในความเชื่อเรื่ องวิญญาณบรรพบุรุษของชาวเขมร เชื่อว่า เวลามี พิธี
อันศักดิ์ สิ ทธิ์ จะต้องมี การประโคมบรรเลงดนตรี ทางศาสนาอันศักดิ์ สิ ทธิ์ และฟ้ อนรําระบําอัน
ศักดิ์ สิ ทธิ์ ถวายด้วย อีกอย่างหนึ่ ง การแกะสลักภาพนางเทพอัปสรในปราสาทต่างๆ นั้ น เป็ นการ
ประดับประดาให้ปราสาทมีความสวยงาม เพราะนางเทพอัปสรจะเป็ นหญิงที่ บริ สุ ทธิ์ เป็ นมงคล
ให้แก่ สถานที่สักการะ ไม่ใช่ สิ ่ งที่ไม่ดี ในความเชื่ อของชาวเขมร เชื่อว่า นางอัปสร ไม่ ใช่แค่ นางงาม
ที่เกิดจากการเกษียณสมุทรเท่านั้ น แต่จะหมายถึ งเทพธิดา หรื อหญิ งสาวอันบริ สุ ทธิ์ มีความสวยงาม
ยิ ่งนักหาสิ่ งเปรี ยบเสมือนไม่ ที่อยู ่แดนสวรรค์ เป็ นตัวแทนแห่งความงามของผู ้ หญิ งที่สวยงามทั ่ว
อาณาจักรกัมพูชา ชาวเขมรให้ความเคารพนับถือนางเทพอัปสรว่าเป็ นยอดหญิ ง และได้ทําบุญบน
บานให้เกิดชาติหน้าให้มีรูปร่ าง รูปโฉมงดงามดังนางเทพอัปสรา (เพชร ตุมกระวิล. 2548)