Page 147 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

129
ภาพที่ 5.28 ท่าอัปสรฟ้ อนบูชา
5) ท่าอัปสรฟ้ อนบูชา พัฒนาจากรูปภาพนางอัปสรที่ปราสาทนครวัดยกมือในท่าตั้ งวง
สู งมืออีกข้างอยู่ด้านหลังในท่ าถือดอกไม้ พัฒนาเป็ นท่าอัปสรฟ้ อนบูชา
2. ท่ าฟ้ อนรําจากนาฏศิลป์ ที่เป็ นแบบแผนจากราชสํ านัก (ท่ารํ ามาตรฐาน)
ลักษณะท่ารําของละครไทยนั้ นมีมาตั้งแต่ สมัยโบราณ และมีการพัฒนาขึ้ นเป็ น
ลําดับจนเป็ นมาตรฐานแบบฉบับหลังจากเกิ ดละครชาตรี และละครในขึ้ น ท่ารําของละครย่อมมี
วิวัฒนาการประณี ตบรรจง ต่อมาท่ารําดังกล่าวถื อเป็ นแบบฉบับสืบเนื่องกันมาถึงสมัยรัตนโกสินทร์
และย ังคงรักษาลักษณะท่าฟ้ อนรําที่เป็ นมาตรฐานที่เป็ นท่าหลักๆ ไว้เป็ นแบบฉบับมาจนถึงปัจจุ บัน
ท่ารําของไทยแสดงให้เห็ นลีลาข้อต่อของอวัยวะส่ วนต่ างๆ ของร่ างกาย เช่น ข้อมือ ข้อศอก ข้อเท้า
เข่า ฯลฯ แสดงออกเป็ นเหลี่ยมเป็ นวงแบบต่างๆ ที่เน้นให้เห็นความอ่อนช้อยสวยงามที่ เป็ นแบบ
แผนของไทย
รูปแบบการรํ าในละครไทยแบ่งเป็ น รําหน้าพาทย์กับรําบท ในการแสดงโขน ละคร
ถือว่าเพลงหน้าพาทย์เป็ นของศักดิ์ สิ ทธิ์ การรําประกอบเพลงหน้าพาทย์จะไม่มีบทร้อง ส่วนการรํา
บทหรื อรําตีบทนั้ น คือ การแสดงท่ารําแทนคําพูด ระบําอัปสรสราญเป็ นการรําที่ใช้ท่ารําประกอบ
ทํานองเพลงกันตรึ ม ไม่มีการตีบทประกอบการรํ า แต่จะเน้นให้เห็นความสวยงามของลีลาการแสดง
ฟังความไพเราะของบทเพลง ดนตรี และการนําเสนอการแสดงที่พัฒนามาจากภาพศิลาจําหลัก โดย
ใช้ท่ารําจากภาพจําหลักผสมผสานท่านาฏศิลป์ ไทย ใช้ลีลาท่ารําแบบนาฏศิลป์ ไทยที่เป็ นแบบแผน
เป็ นหลัก ส่วนท่ารําจากนาฏศิ ลป์ ที่เป็ นแบบแผนและนํามาใช้ในระบําอัปสรสราญ มีดังนี้
2.1 ท่ารําจากนาฏศิลป์ จากแบบแผนจากราชสํานัก ที่นํามาใช้ในระบําอัปสรสราญ
ประกอบด้วยท่ าเทพพนม ท่าพรหมสี่หน้า ท่ากินนรรํา และท่าบัวชูฝักแปลง ท่ารําทั้ ง 4 ท่า เป็ นแม่
ท่า คําว่า “แม่ท่ า” ในที่นี้ หมายถึ ง ท่ ารําที่ฝึ กหัดเป็ นพื้นฐานในการเรี ยนนาฏศิลป์ แม่ท่าเหล่านี้ มา
จากท่ารําแม่บทใหญ่ แม่บทเล็ก เพลงช้า – เพลงเร็ ว แต่ละท่าประกอบด้วยท่านิ ่งและท่าเชื่ อม ท่า
เชื่อม คือ ลีลาการเคลื่อนไหวจากท่าหนึ่ งไปอีกท่าหนึ่ งอย่างต่อเนื่องกันไป