122
ภาพที่
5.17 แปรแถวหน้
ากระดาน
ดนตรี
และเพลง
ดนตรี
ที่
ใช้
บรรเลงประกอบระบํ
าอั
ปสรสราญใช้
วงกั
นตรึ
มพื
้
นบ้
าน กั
นตรึ
ม เป็
นวง
ดนตรี
ที่
นิ
ยมเล่
นกั
นมากในเขตอี
สานใต้
แถบจั
งหวั
ดสุ
ริ
นทร์
จั
งหวั
ดบุ
รี
รั
มย์
และจั
งหวั
ดศรี
สะเกษ
บางส่
วน ในกลุ ่
มชาวไทยที่
ใช้
ภาษาเขมรเป็
นภาษาถิ
่
น เนื
้
อเพลงกั
นตรึ
มใช้
ภาษาเขมรขั
บร้
อง เครื่
อง
ดนตรี
ที่
ใช้
ประกอบด้
วย กลองกั
นตรึ
ม (กลองโทน) 2 ใบ ซอกลาง (ตรั
ว) 1 คั
น (เป็
นซอที่
มี
ลั
กษณะ
คล้
ายซออู
้
แต่
เสี
ยงจะสู
งกว่
า แต่
ไม่
สู
งเท่
าเสี
ยงซอด้
วง เสี
ยงจะอยู
่
ระหว่
างซออู
้
กั
บซอด้
วง) ปี่
อ้
อ 1 เลา
ฉิ ่
ง ฉาบ อย่
างละ 1 คู
่
บทเพลงกั
นตรึ
มแบ่
งออกเป็
น 4 ลั
กษณะ คื
อ 1) บทเพลงชั
้
นสู
งหรื
อเพลงครู
แสดงถึ
งความภู
มิ
ฐาน และศั
กดิ
์
สิ
ทธิ
์
2) บทเพลงสํ
าหรั
บขบวนแห่
แสดงถึ
งความสง่
างาม 3) บท
เพลงเบ็
ดเตล็
ดต่
างๆ ให้
ความครึ
กครื
้
น สนุ
กสนาน และ 4) บทเพลงประยุ
กต์
เป็
นบทเพลงที่
นํ
า
ทํ
านองเพลงลู
กทุ
่
งมาประยุ
กต์
เป็
นทํ
านองเพลงกั
นตรึ
ม
บทเพลงที่
ใช้
ประกอบในระบํ
าอั
ปสรสราญจะเลื
อกเพลงที่
ให้
อารมณ์
แสดงถึ
งความสง่
า
งาม ความอ่
อนหวาน และความสนุ
กสนาน มาบรรเลงประกอบเสี
ยงร้
องภาษาเขมร รวม 5 เพลง
คื
อ เพลงแห่
หอม เพลงอาย ั
ย เพลงแกวนอ เพลงมงก็
วลจองได และเพลงกั
จปกา ส่
วนบทร้
อง
จะคิ
ดขึ
้
นตามงานที่
ไปแสดงหรื
อใช้
บทร้
องที่
จดจํ
าต่
อกั
นมา บทร้
องที่
ยกตั
วอย่
างมานี
้
แต่
งโดยนาง
สํ
ารวม ดี
สมเป็
นนั
กร้
องที่
มี
ชื่
อเสี
ยงโด่
งดั
งในนาม “นํ
้
าผึ
้
งเมื
องสุ
ริ
นทร์
”
เพลงระบํ
าอั
ปสรสราญ
เนื
้
อร้
องภาษาเขมร
แปลเป็
นภาษาไทย
ปการเลี
อ็
นอี
สารตรานเต็
วอาคเน
ฟ้
าร้
องทางทิ
ศอี
สานสะท้
านถึ
งทิ
ศอาคเนย์
กึ
ดดอลเน็
ยะแปมซตื
รนึ
งดั
จคยอล
คิ
ดถึ
งผู
้
ที่
ทํ
าให้
เปลี่
ยนแปรแทบสิ
้
นใจ
ปดํ
าเต็
วตามตึ
ฮแกรญตึ
ฮโอรมี
ตตอล
จะฝากไปกั
้
นนํ
้
าเกรงว่
านํ
้
าจะไหลไปไม่
ถึ
ง
ปดํ
าเต็
วตามคยอลคลอลพั
ดรโฮดของเด็
ญ
ฝากไปตามลมพั
ดผ่
านพี่
กระมั
ง
เนี๊
ยะเมี
ยฮตู
จลมวม
พ่
อคุ
ณร่
างงาม (ร่
างงาม เป็
นคํ
าเยิ
นยอ)