110
ภาพที่
4.12 ระบํ
าอั
ปสรสราญไทย
ภาพที่
4.13 ระบํ
าอั
ปสรา กรมศิ
ลปากร กั
มพู
ชา
ที่
มา : (เพชร ตุ
มกระวิ
ล. 2548)
สรุ
ป
อารยธรรมของมนุ
ษย์
มี
องค์
ประกอบ และมี
ความสั
มพั
นธ์
กั
นทั
้
งในด้
า
ื
ทา
ิ
และด้
า
ิ
ฯลฯ ที่
แสดงให้
เห็
นถึ
งสถานภาพของ
สั
งคม จากการศึ
กษาเอกสารทางประวั
ติ
ศาสตร์
โบราณสถาน โบราณวั
ตถุ
ทางศาสนาพราหมณ์
ที่
เป็
นอิ
ทธิ
พลอารยธรรมอิ
นเดี
ย เข้
าสู
่
อารยธรรมขอมมาตั
้
งแต่
ยุ
คอาณาจั
กรฟู
นั
น และเจนละ รุ
่
งเรื
อง
ในยุ
ค พุ
ทธศตวรรษ ที่
10-19 ครอบคลุ
มอาณาเขตในประเทศไทย และกั
มพู
ชา หลั
กฐานอารย
ธรรมอิ
นเดี
ยโบราณในประเทศไทย พบว่
าศาสนาพราหมณ์
เข้
าสู
่
ดิ
นแดนไทยและกั
มพู
ชาโดยทาง
บกและทางทะเล พราหมณ์
เกาณฑิ
ณยะได้
เข้
ามามี
อํ
านาจปกครองอาณาจั
กรฟู
นั
นตั
้
งแต่
พุ
ทธ
ศตวรรษที่
7 ศาสนาพราหมณ์
มี
ความเกี่
ยวข้
องกั
บราชสํ
านั
กฟู
นั
นตลอดมาถึ
งราชสํ
านั
กไทย และ
เกิ
ดการผสมผสานกั
บวั
ฒนธรรมท้
องถิ
่
น จากหลั
กฐานด้
านภาษาสั
นสกฤตที่
แพร่
หลายอยู
่
ในแถบนี
้
มาก่
อนภาษาบาลี
ซึ
่
งผู
้
ใช้
ภาษาสั
นสกฤต คื
อพราหมณ์
และพุ
ทธศาสนิ
กายมหายาน และนิ
กายสรวา
สติ
วาทิ
น ส่
วนหลั
กฐานที่
ชั
ดเจน คื
อ โบราณสถาน โบราณวั
ตถุ
ทางศาสนาพราหมณ์
มี
ร่
องรอย
กระจายอยู
่
ทั ่
วไป กระจายอยู ่
ในพื
้
นที่
ประเทศไทย และกั
มพู
ชา ได้
บั
นทึ
กเรื่
องราวสถานการณ์
ที่
สะท้
อนให้
เห็
นประวั
ติ
ศาสตร์
ศิ
ลปะ ความเชื่
อ วิ
ถี
ชี
วิ
ต ประเพณี
วั
ฒนธรรม ความเป็
นอยู
่
ของคนใน
ภู
มิ
ภาคนี
้
โดยเฉพาะความเชื่
อเกี่
ยวกั
บผี
พราหมณ์
พุ
ทธ ซึ
่
งเป็
นวั
ฒนธรรมร่
วมที่
ปรากฏให้
เห็
นใน
โบราณสถานผสมผสานกั
นอยู
่
เช่
น ปรากฏภาพพิ
ธี
กรรมฆ่
าควายที่
ปราสาทบายน เป็
นความเชื่
อ
เกี่
ยวกั
บการบู
ชาผี
ภาพนางอั
ปสรฟ้
อนรํ
าที่
ปราสาทนครวั
ด ในกั
มพู
ชา และที่
ปราสาทหิ
นพิ
มาย
จั
งหวั
ดนครราชสี
มา ภาพพระอิ
ศวรทรงฟ้
อนรํ
ามี
การบรรเลงดนตรี
ประกอบ ที่
ปราสาทศี
ขรภู
มิ
จั
งหวั
ดสุ
ริ
นทร์
ซึ
่
งเป็
นคติ
ความเชื่
อเกี่
ยวกั
บการบู
ชาเทพเจ้
าในศาสนาพราหมณ์
หรื
อฮิ
นดู
มี
การ