Page 7 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๒
เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้ องกับคําสอย
จารุ วรรณ ธรรมวัตร (ม.ป.ป. : ๗๐) กล่าวว่า การสอยเกิ ดขึ้ นพร้อมกับการชุมนุมเพื่อฟั งและชม
ลํากลอน การสอยเป็ นการเปิ ดโอกาสให้ผู ้ชมแสดงปฏิกิ ริยาร่ วมในลักษณะพอใจได้มากกว่าการแสดง
ปฏิกิริ ยาอื่น การสอยสร้างจุดสนใจเพิ่มขึ้ นตามความสนใจของผู้ ฟังมิได้อยู่ที่ตัวบุคคล แต่อยู่ที่เรื่ องราวที่นํามา
สอย ผู้ฟังจะฟังอย่างตั้ งใจเมื่อสอยจบปรบมือโห่ ร้องเชี ยร์ อย่างสนุกสนาน ไม่มีใครรําคาญ หรือแสดงความไม่
พอใจทุกคนมีความกลมเกลียวและต่างเปิ ดโอกาสให้คนมีความกล้ามี คารมคมคายสอย สังคมที่มีการสอยจึง
เป็ นสังคมที่ ให้โอกาสแก่กันและกัน ไม่ผู กขาดความเป็ นหนึ่ งแต่เพียงผู ้ เดียว
ปรี ชา จํามามาศ ( ๒๕๒๑) เขียนเกี่ยวกับคําสอยว่า สอย คืออารมณ์ขันอีกแข นงหนึ่ งของ
ชาวอีสาน เป็ นอารมณ์ที่ หนักไปทางประชดประชัน เสี ยดสี ล้อเลียนแบบหยาบ ๆ ให้ครึ กคร◌ึ◌้ นอาจจะจัด
อยู่ในพวกนิทานก้อม (นิ ทานสั้ น) ก็ เป็ นไปได้ แต่สอยเป็ นเรื่ องราวที่สั้ นแสนจะสั้ นกว่ านิทานก้อมหลายเท่า
ถ้อย���������� ��������������สัปดี้ สัปดน ผู้ที่สอยได้เก่งต้องมีนิสัยที่ทะลึ่ งอยู่
ไม่มากก็น้อย คําที่นํามาสอยมักจะผู กข้อความไปเกี่ ยวกับเรื่ องอย่ างว่า( แบบโจ๋ งครึ่ ม ชนิดที่วรรณกรรม
พิมพ์ดีดตกขอบไปเลย) จะสอยแบบสุ ภาพเรี ยบร้อยก็ทําได้แต่คนอีสานเขาว่า “บ่ เป็ นตาซิ แตก” หรื อ “ไม่มัน”
บุคคลที่ถู กสอยล้อเลี ยนหรือเปรี ยบเปรยกระทบใส่ บ่อย ๆ โดยมากแล้วไม่มีใครว่าเกิ นพ่อตา แม่ยาย หรื อสาว
ๆ ที่เล่นตัวจนไอ้หนุ ่มหมั ่ นไส้
อภิศักดิ์ โสมอิ นทร์ (๒๕๒๕) เขียนเกี่ยวกับคําสอยว่า คําสอย หรื อกลอนสอยจะเป็ นประโยคที่ คล้อง
จองกัน เป็ นประโยคสั้ น ๆ อาจจะเป็ นสุภาษิตต่าง ๆ หรื อคําพูดแปลกเสี ยดสี สังคม หรื อเป็ นคํากล่าวเย ้าแหย่
แหย่กันเล่ นในหมู่ เพื่อนฝูงภายในชุมชนในละแวกนั้ นก็ได้ เป็ นคําพพูดที่ ตลกโปกฮา ยิ่ งมีคนฮามากยิ่งได้รับ
ความสนุ กสนานมากขึ้น ถื อว่าประสบผลสําเร็ จในการสอยอย่างงดงาม พร้อมกับการสอยนั้ นก็แทรกแนว และ
ความรู ้ลงไปด้วย คําสอยบางกลอนถ้าฟังแล้วคิดอย่างลึกซึ้ งจะทราบถึงปรัชญา วัฒนธรรม ขนบธรรมเนี ยม
และความเป็ นอยู ่ ของชาวอีสานได้อย่างดี หมอสอยฉะพยายามสรรหาคําสอยที่เด็ด ๆไว้เสมอ วิธีการสอยเป็ น
ภาษาพื้นเมือง และต้องขึ้ นด้วยคําว่า “สอย... สอย ” เสมอ หมอสอยจะ