Page 14 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๕
สรุป อภิปรายผลและข้ อเสนอแนะ
๕.๑ ผลการศึกษา
จากการศึ กษาค้นคว้ า “คําสอย ” พบว่ า คําสอย เป็ นการแสดงวาทศิลป์ ของคนอีสาน เพื่ อความ
สนุ กสนานในขณะที่ฟั งหมอลํากลอน และคําสอยนี้ มีวิวัฒนาการมาพร้อม ๆ กับการลํากลอน จะเห็นว่า คําสอย
เป็ นมรดกทางวัฒนธรรมด้านภาษาอันลํ้ าค่าที่บรรพบุรุ ษได้สร้ างสมและถ่ายทอดมาหลายอายุคน ครั้ งอดีตเคยมี
บทบาทสําคัญต่อวิ ถี ชีวิตของชาวอีสาน เพราะได้ สะท้อนสภาพชี วิตและวัฒนธรรมความเป็ นอยู่จากถ้อยคําที่
ปรากฏ ปั จจุบันคําสอยจะพัฒนาไปตามความเจริ ญก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ซึ่ งเกี่ยวข้องกับวถีชี วิต ความเป็ นอยู่
ประเพณี ความเชื่อ ทัศนคติ และเหตุการณ์ ประทับใจของคนในท้องถิ่ นอีสาน แต่ทั้งนี้ ก็ มิได้หมายความว่าคํา
สอยในอดีตจะขาดความสําคัญไป คําสอยในอดีตย ังคงขบขันเสมอและย ังได้รับความนิ ยมอย่างไม่เปลี ยนแปลง
โดยเฉพาะในด้านรู ปแบบนั้ นย ังคงยึดรู ปแบบดั้ งเดิ มจนถึงปั จจุบัน ซึ่ งลักษณะดังกล่ าวสอดคล้องกับผล
การศึกษาของไพโรจน์ เพชรสังหาร (๒๕๓๕) ที่ว่าการขึ้ นต้นในการสอยแต่ละครั้ งนิ ยมขึ้ นต้นด้วยคําว่า
“สอย.. สอย..” ซึ่ งการขึ้ นต้นแบบนี้ เป็ นที่นิ ยมกันอย่ างแพร่ หลาย และย ังมีการขึ้ นต้นคําสอยอี กหลายแบบ
เช่น ขึ้ นต้นด้วยการรัวลิ้น ตรู๊ ...ตรู๊ ...ตรู๊ แล้วตามด้วยคําว่า สอย...สอย หรื อขึ้ นต้นด้วยคําว่ า เซิ้ ม...เซิ้ม..หรื อคําอื่น
ๆ แล้วนําธรรมชาติของสัตว์เป็ นสิ ่ งเปรียบเที ยบ โดยเฉพาะชื่อของนกชนิดต่าง ๆ ได้แก่ นกแตดแต้ นกขุ่ม นกขี่
ถี่ เป็ นต้น ซึ่ งเป็ นนกที่มีในท้องถิ ่น นอกจากคําว่า “สาวสํ่าน้อย” หรื อ “ เฒ่าสิ ตาย” แต่ไม่ ใช่เป็ นหัวข้อบังคับที่
ตายตัว เนื้ อหาในคําสอยจะเกี่ ยวข้องกับวิ ถีชี วิต สิ่งแวดล้อม มีทั้ งเสียดสี ล้อเลียน ประชดประชัน กระเซ้าเย ้า
แหย่เกี่ ยวกับโลกีย์วิสัย ซึ่ งคําที่ใช้เรียกอวัยเพศผู้หญิง ผู ้ ชายก็ปรากฏออกมาตรง ๆ ไม่อ้อมค้อม นอกจากนั้ น
จากการศึกษาของสมชาย นิ ลอาธิ (๒๕๓๖) ก็ให้ แนวคิดในด้านฉันทลักษณ์ของคําสอยโดยให้เหตุผลสอดคล้อง
กับไพโรจน์ เพชรสังหาร (๒๕๓๕) ซึ่ งได้ศึ กษาฉันทลักษณ์ ของคําสอย ผลการศึกษาทั้งสองคนสรุ ปได้ว่า
ฉันทลักษณ์ ของคําสอยมี ลักษณะคล้ายกาพย์ แต่ก็ ไม่ ได้บังคับตายตัวหรื อเคร่ งครั ดประการใด จํานวนวรรค
เพราะคําสอยจะเน้ นในเรื่อง คํา ความหมาย และความขบขันเป็ นสําคัญ คําที่ใช้เป็ นคําที่เรี ยบง่ายฟังแล้วเข้าใจ
ทันที
บทบาททางสังคมของคําสอยในปัจจุ บัน ประการสําคัญจะเป็ นการสร้างความบันเทิ ง อันเป็ นบทบาทที่
ชัดเจนที่สุ ด และคําสอยย ังมีคุ ณค่ าต่อสังคมหลายประการคื อ การศึ กษา การเมือง เศรษฐกิ จ และวัฒนธรรม
เนื่องจากปัจจุ บันมี การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิ จ สังคม การเมือง และวัฒนธรรม ทําให้ วิถี ชี วิตขอวชาวอี สาน
เปลี่ยนแปลงไป คําสอยที่ เคยใช้อยู่ในสังคมอีสานมาเป็ นเวลานานเริ่ มมีบทบาทน้อยลง