Page 59 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

43
ปั จจัยดานสังคม วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ได้ แก่ ภาวะแวดลอมทางกายภาพ ทาง
วัฒนธรรม ทางสังคม กลุมเพื่อน ครอบครั ว จิ ตวิทยา และอิทธิพลของการศึกษา เป็ นต้ น และ
ปั จจัยตัวบุ คคล ได้ แก่ สุ ขภาพและสรี รสภาพ ความสามารถในการรับรสสัมผั ส รสชาติ และ
ความชอบ และอารมณและจิตใจ เป็ นต้น
แนวความคิดและทฤษฏีเกี่ ยวกั บการเปลี่ ยนแปลงทางเศรษฐกิจ กล่าวได้ ว่า เป็ น
ลักษณะของการเปลี่ ยนแปลงโครงสร้ างทางเศรษฐกิจ เช่น วัตถุประสงค์ ของการผลิต ปั จจัยการผลิต
เทคโนโลยีการผลิ ต การจัดสรรผลผลิต ความหลากหลายของอาชีพ การพึ่งพาทางเศรษฐกิจจากภายนอก
เป็ นต้ น หรื อเป็ นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้ างทางเศรษฐกิจในหมู่บ้ านในระบบการผลิ ต การแจกจ่าย
การบริโภค โดยอดีตเพื่อใช้ อุปโภคและบริ โภคในครัวเรื อนเท่านั ้ น ต่ อมาเป็ นการเปลี่ยนแปลงไป
เป็ นเศรษฐกิจสมัยทุนนิยม ส่งผลกระทบทํ าให้ เกิ ดความเปลี่ยนแปลงกับสภาพความเป็ นอยู่ทางสังคม
แนวความคิดและทฤษฏีเกี่ยวกั บการเปลี่ยนแปลงทางสั งคมและวัฒนธรรม กล่าว
ได้ ว่า การเปลี่ยนแปลงทางสังคม เป็ นการที่ระบบสังคม กระบวนการแบบอย่าง หรื อรูปแบบทาง
สังคม เช่น ขนบธรรมเนี ยมประเพณี ระบบครอบครั ว ระบบการปกครอง เป็ นต้น เปลี่ยนไปจากเดิม
ที่เป็ นอยู่ ซึ่งมีวิวัฒนาการของสังคมและวัฒนธรรม ไว้ 3 ขั ้ นตอน คือ ขั ้ นที่ 1 สังคมป่ า (Savagery)
ขั ้ นที่ 2 สังคมบ้ าน (Barbarism) ขั ้ นที่ 3 สังคมเมื อง (Civilization) กระบวนการเปลี่ยนแปลงของ Kroeber
แบ่งออกเป็ น 5 ขั ้ น คือ ขั ้ นที่ 1 การสร้ างสรรค์ (Innovative Combination) ขั ้ นที่ 2 ความเจริ ญเติบโตของ
ความคิ ดสร้ างสรรค์ ซึ่งสั่งสมกันมากเข้ า (Cumulative Growth) ขั ้ นที่ 3 จุดอิ่มตัวของการสร้ างสรรค์
(Culmination of Value Expression) ขั ้ นที่ 4 ระยะที่มีการทําซํ ้ าของเดิม (Repetition) และขั ้ นที่ 5
วัฒนธรรมแตกสลาย (Pattern Rupture and Dissolution)
ส่วนการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม เป็ นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ ้ นในด้ านต่ างๆ
ที่มนุษย์ประดิษฐ์ และสร้ างขึ ้ น เช่น ด้ านค่านิยม บรรทัดฐานและระบบสัญลักษณ์ต่างๆ ในสังคมนั ้ นๆ
หรื อการเปลี่ยนแปลงวิ ถีชีวิตการดํ าเนินชี วิตและพฤติกรรมที่ บุคคลในสังคมได้ เคยประพฤติปฏิบัติ
ติดต่อกันมาเป็ นระยะเวลานาน ไปสู่แบบแผนใหม่ที่ยังไม่เคยชินมาก่อน
แนวความคิ ดเกี่ ยวกั บปั จจัยและผลกระทบต่ อการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและ
วัฒนธรรม กล่าวได้ ว่า ปั จจัยของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม แบ่งได้ 2 ปั จจัย คือ
ปั จจัยภายใน ได้ แก่ ปั จจัยที่ แสดงอย่างเปิ ดเผยหรือตั ้ งใจกระทํ าการเปลี่ยนแปลง และปั จจัยที่ ไม่ได้
แสดงอย่างเปิ ดเผยหรื อตั ้ งใจ และปั จจัยภายนอก ได้ แก่ การเปลี่ยนแปลงลักษณะของประชากร
การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ ผลกระทบจากภายนอก และการยืมวัฒนธรรม