Page 107 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

87
- วิถี ชีวิตความเป็ นอยู่ /การดํารงชีวิต เนื่ องจากเป็ นชุ มชนเปิ ด มีชาติ
พันธุ์หลากหลาย จึ งทําให้ วิถีชี วิตความเป็ นกูยผสมผสานกับชาติพันธุ์ อื่น โดยเฉพาะไทยเขมร ทั ้ ง
ภาษา อาหาร ประเพณี พิธีกรรมต่างๆ มี การเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมค่อนข้ างมาก ความร่ วมมือ
และช่วยเหลือกันค่อนข้างน้ อยลง และเริ่มยึดติดกับวัตถุนิยม มีความเป็ นอยู่ในรู ปของชุมชนเมือง
มากขึ ้ น เด็กหนุ่มสาวสนใจการทํางานในโรงงานมากขึ ้ น
- ความเชื่ อประเพณี พิ ธี กรรมศิ ลปะการแสดงพื ้นบ้ าน โดยมี
รายละเอี ยดดังนี ้ (ผสมผสานไทยเขมร)
- อโปล (การทํานาย) เป็ นลักษณะความเชื่ อในความสัมพันธ์
ระหว่างคนบนพื ้ นโลกกับพระอาทิ ตย์ และพระจันทร์ เพราะจะเกี่ยวเนื่ องกับการเกิ ดสุริ ยคราสและ
จันทรคราส หรื อเป็ นความเชื่อในสิ่งที่มองไม่เห็นด้ วยตาเปล่ า ใช้ อุปกรณ์ บางอย่างเป็ นสัญลักษณ์แทน
กิ จกรรมสําคัญ คือ การทํานายสิ่งร้ ายต่างๆ ที่ เกิดในชีวิตคน เช่น การทํ านายโรคภัย การทํานาย
ของหายหรื ออื่นๆ เป็ นความเชื่อที่ถื อว่าพระอาทิตย์ และพระจันทร์ คือ ผู้ ให้ ชีวิตที่ดีแก่ชาวโลก ซึ่ง
พิธีกรรมและกิจกรรม โบล เป็ นภาษาเขมร อโปล เป็ นภาษากู ย ซึ่งแปลว่า หาจุ ดตรงดิ่ง เป็ นคําที่ใช้
ในกิจกรรมต่างๆ ของคนกลุ่มชาติพันธุ์เขมรและกูย เช่น การดิ่งเสาเรือนเวลาสร้ างบ้าน การเสี่ยงไข่
เพื่อหาสถานที่เผาศพในป่ าช้ า โดยการนํ าไข่ดิบโยนข้ ามศีรษะไปด้ านหลังให้ แรงที่ สุด เมื่อไข่ตกลง
พื ้ นแล้วแตกถื อว่าสถานที่ตรงนั ้ นผีในป่ าช้ ายอมให้ ปลงศพได้ หากไข่ไม่แตกต้ องเสี่ ยงทายใหม่ไป
เรื่อยๆ จนกว่าไข่จะแตก
ผู้ ที่สนใจจะเป็ นหมออโปลต้ องทํ าพิธีทดสอบตนเองว่ าจะเป็ น
หมออโปลได้ดีหรือไม่ ซึ่งจะสามารถทดสอบตนเองได้ เฉพาะในวันที่ มีสุริยคราสหรื อจันทรคราสเท่านั ้ น
แต่ในขณะที่ คนทั่วไปแซ่ซ้ อง ตีปี๊ ป ตีกลอง ตีต้ นไม้ และร้ องเป็ นภาษาเขมรว่า แคเรี ยๆ (หมายถึง
จันทรคราส หรื อสุริ ยคราส) เพื่อให้ สว่างเต็ มดวงเร็วๆ นั ้ น ผู้ ที่ตั ้ งใจจะเป็ นหมออโปลจะปิ ดประตู
เงี ยบอยู่ในห้ องมืด ไม่พยายามออกมามองหรื อให้ แสงพระจันทร์ เล็ ดลอดเข้ าไปในห้ องสํ าหรับ
ประกอบพิธีกรรมเพื่อทดสอบตนเอง
เครื่ องบูชาในพิธี กรรม ได้ แก่ กรวยดอกไม้ 5 กรวย เทียนคู ่หนึ่ ง
ข้ าวสาร 1 ถ้ วย เงิ น 1 บาท หรือ 2 บาท (เงิ นค่าครูนี ้ เมื่อตนเป็ นหมออโปล ต้องเรี ยกเท่าจํานวนเงินที่
ได้ บูชาครู ครั ้ งแรกนี ้ หากเรี ยกมากหรือน้ อยไปจะทําให้ การทํานายไม่แม่นยํ า หรื อพิธีกรรมของตน
จะไม่ศักดิ ์สิทธิ ์ ) เมื่อได้ เครื่ องบูชาและอุปกรณ์สํ าหรับเรี ยนครบแล้ว เข้ าไปในห้ องมิดชิดที่เตรี ยมไว้
ปิ ดประตูหน้ าต่าง แล้วจุดเทียนอธิ ษฐาน เอาอุปกรณ์ ทําอโปลมาทํ าอโปลทํานายพระอาทิตย์ หรื อ
พระจันทร์ ที่กําลังเป็ นคราส (แบบชาวบ้ าน) 4 ดังนี ้