Page 70 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

49
“เฮาหากแมนอ้ายน้องกันมาแต่ขุนบรมพุ ้น หากเจ้าเป็ นลูกหลานขุนบรมจจริ ง เฮาอย่ ามารบ
ราฆ่าฟันกันเลย ดิ นแดนส่วนที่ อยู่เลยดงสามเส้า (ดงพญาไฟ) ไปจรดภูพระยาฝอและแดนเมื องนคร
ไทยให้เป็ นของเจ้า ส่ วนที่ อยู่เลยดงพญาไฟ ลงมาให้เป็ นของข้อย แล้วจะจัดส่ งลูกสาวไปจัดที่อยู่ที่
นอนให้” (ทองสื บ ศุภมารค ; อ้างในสมเด็จพระสั งฆราชลาว. 2528 : 43)
พระเจ้าอู่ทองย ังได้ส่ งช้างพลาย 51 เชื อก ช้างพัง 50 เชือก เงินสองหมื่น นอแรดแสนนอ กับ
เครื่ องบรรณาการอื่ น ๆ อีกอย่างละ 100 ให้แก่ พระเจ้าฟ้ างุ้มจากหลักฐานนี้ อาณาจักรล้านช้ างจึงมี
อํานาจครอบครองดิ นแดนอี สาน ยกเว้นเมื องนครราชสีมา ที่ ย ังคงเป็ นอิสระอยู ่เพราะในหนังสื อ
“ King of Loas” (1985 : 35) เขียนบทนําโดย ยอร์ช เซเดย์ ระบุว่าในปี ค.ศ. 1385 อาณาเขตกรุ งล้าน
ช้างทางทิ ศตะวันตกติดต่อกับนครราช (นครราชสี มา) ดิ นแดนอีสานส่วนใหญ่ ตกอยู่ในอํานาจของ
พระเจ้าฟ้ างุ้มเรื่ อยมา จนถึ งสมัยพระเจ้าไชยเชษฐาธิ ราช ขึ้ นครองราชย์ระหว่าง พ.ศ. 2091-2114 ได้
ย ้ายเมื องหลวงจากหลวงพระบางมาอยู่ เวี ยงจันทร์ พระองค์ได้ทําสัญญาพันธมิตรกับสมเด็จพระมหา
จักรพรรดิแห่ งกรุ งศรี อยุธยาและทั้ งสองได้สร้างพระธาตุศรี สองรักที่อําเภอด่ายซ้าย จังหวัดเลย เป็ น
เขตแดนระหว่างสองอาณาจักร กษัตริ ย์องค์นี้ ได้สร้างวัดองค์ตื้ อ และศาสนสถานต่าง ๆ ในเขตเมื อง
หนองคาย และบูรณพระธาตุพนมด้วย จึงอาจกล่าวได้ว่า พระเจ้าไชยเชษฐาธิ ราชสนใจดินแดนฝั ่ง
ขวาแม่นํ้ าโขงมากกว่าสมัยก่อน ๆ ต่ อมาในปี พ.ศ. 2250 ได้เกิดการแก่ งแย่งอํานาจขึ้ นในลาว ทําให้
ลาวถูกแบ่งออกเป็ น 2 อาณาจักร มี หลวงพระบางและเวียงจันทร์ เป็ นศูนย์กลาง และในปี พ.ศ. 2256
อาณาเขตเวียงจันทร์ทางใต้ได้ถู กแบ่งแยกออกโดยเจ้าสร้อยศรี สมุทรพุทธางกูล (เจ้าหน่ อกษัตริ ย์) มี
เมืองนครจําปาศักดิ์ เป็ นเมืองหลวง ผู ้ ครองนครจําปาศักดิ์ ได้ส่ งจารย์แก้ว (เจ้าแก้วมงคล) มาเป็ นเจ้า
เมืองท่ งหรื อเมืองทุ ่ ง ในเขตอําเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด นั บว่านครจําปาศักดิ์ ได้ขยายอํานาจเข้า
สู่ ลุ่มแม่นํ้ ามู ล-ชีตอนกลาง เวลาต่อมาลูกหลานเจ้าเมืองท่งหรื อเมืองสุ วรรณภูมิได้สร้างเมื อง ต่าง ๆ
ในดินแดนอีสานมากกว่ า 15 เมือง (บุญช่วย อัตถากร. 2522 : 55-56) เช่น สุ วรรณภูมิ ร้ อยเอ็ด ศรี
สะเกษ มหาสารคาม ชนบท ขอนแก่ น ฯลฯ ต่อมาเกิ ดความไม่ลงรอยแตกแยกกันระหว่างกลุ ่มขุน
นางและกษัตริ ย์ลาว ผู ้คนได้อพยพหนีภัยการเมื องจากฝั่ งซ้ายแม่นนํ้ าโขงเข้าสู่อี สานเหนื อ กลุ่ ม
สําคัญ ได้แก่
กลุ่มเจ้ าผ้าขาว โสมพะมิตร
กลุ่มนี้ อพยพผู้ คนมาตั้งอยู่ริ มนํ้ าปาว คือ บ้านแก่งส้มโฮง (สําโรง) เจ้าโสมพะมิตรได้เข้าเฝ้ า
รัชกาลที่ 1 ที่ กรุ งเทพฯ เพื่อถวายความจงรั กภักดี และเนื่ องจากมีกําลังคนถึง 4,000 คน รั ชกาลที่ 1
จึงโปรดเกล้าให้ยกบ้านแก่ งส้ มโฮงเป็ นเมื องกาฬสินธุ ์ ขึ้ นตรงต่อกรุ งเทพฯ และเจ้าโสมพะมิตร
ได้รับบรรดาศักดิ์ เป็ น “พระไชยสุ นทร” เจ้าเมืองกาฬสิ นธุ์