Page 271 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

250
จากการศึกษาวิจัยในครั้ งนี้ เมื่ อนํามาเปรี ยบเที ยบกับผลกระทบการเปลี่ยนแปลงของ
สังคมไทยในยุคโลกาภิวัตน์ก็จะเห็ นว่าการเปลี่ยนแปลงในยุคปั จจุบันมีการเปลี่ ยนแปลงไปอย่าง
รวดเร็ ว เทคโนโลยีและวิทยาการสมัยใหม่เข้ามามี บทบาทในสังคมที่มีต่อในชีวิตประจําวัน ส่ งผล
กระทบต่อสังคม เศรษฐกิจ การเมื อง การปกครอง การศึกษาตลอดจนความเชื่อ ความศรัทธา
ค่ านิยมของชุ มชนในท้องถิ่ น ซึ่ งผลกระทบดังกล่าวมีผลต่อครอบครั วที่เป็ นคนรุ่ นใหม่ แต่ถึง
อย่างไรก็ตามก็มิอาจมี ผลกระทบต่อความเชื่อของพิ ธีกรรมแซนโดนตาแต่อย่างใด ซึ่ งถ้าจะถามว่า
การประกอบพิธีกรรมแซนโดนตานี้ สังคมจะได้สาระอะไรจากการจัดประเพณีนี้ แต่จากผลการวิจัย
ดังกล่าวพบว่าสิ ่ งที่สังคมจะได้รั บไม่สามารถจะประเมินเป็ นมูลค่าทรัพย์สิ นได้ แต่ สิ ่ งที่จะได้รับใน
ประเพณี นี้ เป็ นสิ ่งที่อยู่ในจิตใจของลูกหลาน ซึ่ งถือว่าเป็ นความละเอียดอ่อนที่สังคมในยุคปั จจุบันมิ
อาจที่จะสั มผัสกับสิ ่งเหล่านี้ ได้ถ้ามิได้สื บเชื้อสายมาจากชาวไทยเขมรจังหวัดศรี สะเกษซึ่ งบางส่วน
ของสังคมในยุคปั จจุบันมองพิธีกรรมเหล่ านี้ เป็ นเรื่ องงมงายไร้สาระ สิ ้นเปลืองทรัพย์สิ นเงินทองทํา
ไปแล้วไม่ได้อะไร เพราะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ามาบทบาทในการดํารงชีวิต และ
วิทยาศาสตร์สอนว่ าผีไม่ มีในโลก ดังนั้นคนรอบนอกอาจมี ทัศนคติที่ว่าบูชาผีหรื อคนที่ตายไปแล้ว
ไม่มีประโยชน์อะไร สิ ้นเปลื องเงินทองและเวลาโดยใช่เหตุ แต่ ความเป็ นจริ งแล้วสิ ่ งที่แอบแฝงอยู่
ในประเพณี แซนโดนตาของชาวไทยเขมร จังหวัดศรี สะเกษได้ซ่ อนเร้นและสะท้อนให้เห็นสิ่งที่
แสดงถึงความกตัญ�ูกตเวทิตา รู ้คุณบรรพบุ รุษผู้ ล่ วงลับไปแล้ว เป็ นการสื บทอดเชื่อมโยงสาย
สัมพันธ์ ของสมาชิกในครอบครัว สิ่งที่ ซ่อนเร้นสําคัญที่สุ ดนั้ นคือความกตัญ�ูรู้ คุณ การมีคุณธรรม
ในจิตใจ ซึ่ งพ่ อแม่ ปู่ ย่าตายาย บรรพชนได้อบรมสั่งสอนจนเป็ นการสะสมและฝังรากลึกอยู่ใต้
จิตสํานึกของลูกหลานสื บมา ซึ่ งในสังคมของคนรุ ่ นใหม่ ในยุคปั จจุบันนี้ จะมองข้ามสิ่งเหล่านี้ ไป
เป็ นสิ่ งที่ท้าทายและประกาศถึงเอกลักษณ์เฉพาะตัวให้คนในสังคมยุคใหม่นี้ ควรยอมรับและมีความ
ตระหนักในคําว่า “การมีความกตัญ�ูและมีคุณธรรม ”
การเปรียบเทียบผลกระทบประเพณีบุญบั้ งไฟของชาวไทยลาวและประเพณีแซนโดนตา
ของชาวไทยเขมร
ประเพณี แซนโดนตานี้ ได้มีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา ตามยุคสมัย แนวโน้มของ
การดํารงคงอยู่ของประเพณี นี้ ขึ้ นอยู่กับความเชื่ อและความศรัทธาของชุ มชน ซึ่ งประเพณีนี้ เมื่อ
เปรียบเที ยบกับประเพณี บุญบั้งไฟ จะมีทั้ งด้านที่ เหมือนกันและต่ างกัน โดยด้านที่เหมื อนกันคือ
ก่อให้ เกิ ดความสมัครสมานสามัคคี กัน เป็ นศู นย์รวมของจิ ตใจ มีความร่ วมแรงร่ วมใจกันของ
ชาวบ้าน ทําให้ชาวบ้านมี ขวัญและกําลังใจในการดํารงชี วิตและประกอบอาชี พการงานต่อไป
ส่ วนด้านที่ต่ างกัน คือ ประเพณี แซนโดนตามีแต่ ผลกระทบที่เกิ ดขึ้ นในด้านบวก ถึ งแม้ว่ากาลเวลา