Page 27 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

6
ชีวิต ความศรัทธา ความเชื่ อ วัตถุนิยม ค่ านิยม และทัศนคติของบุคคลเปลี่ยนไปตามอิทธิพลของ
สังคมไทยในยุคโลกาภิวัฒน์
ประเพณีท้ องถิ่น หมายถึ งขนบธรรมเนียมของภาคอีสานที่เรี ยกว่า ฮีต 12 หรื อ จารีต
ประเพณี 12 ประการ หรื อประเพณีสิ บสองเดื อน เป็ นวิถีชี วิตและขนบธรรมเนี ยมที่คนท้องถิ่ น
อีสานได้ปฎิบัติสื บต่อกันมาจนกลายเป็ นประเพณี เป็ นประเพณีที่เกิ ดจากความเชื่อ และสภาพ
จิตใจ ความรู ้สึ กนึ กคิดของชาวภาคอีสาน เป็ นปั จจัยสําคัญที่ช่ วยรั กษาสภาพสังคมและสถานสภาพ
ของสังคมนี้ ให้คงอยู่ และเป็ นเครื่ องเสริ มสร้างความรู้สึ กเป็ นอันหนึ่ งอันเดียวกันในหมู่ชาวอีสาน
เมื่อมีโอกาสประกอบกิ จตามประเพณีในแต่ละเดือนร่ วมกัน มีผลทําให้ประเพณี ที่เกิดในส่ วนนี้ เป็ น
เอกลักษณ์ของภาคอีสานที่แตกต่างจากภาคอื่น อันเป็ นธรรมเนียมประเพณีที่ ปฏิบัติสื บต่อกันมาแต่
บรรพบุรุษ
ประเพณีบุ ญบั้งไฟ หมายถึง การทําบุญบั้ งไฟซึ่ งนิยมทํากันในเดือนหกของทุ กปี อันเป็ น
ประเพณี ท้องถิ่นของชาวอีสานในประเพณีฮีตสิบสอง ซึ่ งเป็ นฮีตหนึ่ งในฮีตสิ บสองของชาวอีสาน
เป็ นประเพณีขอฝนจากสิ่ งศักดิ์ สิ ทธ์ ซึ่ งนอกจากจะทําเพื่อเป็ นการเสริ มสร้างกําลังใจในการทํานา
แล้ว ย ังแฝงความรื่ นเริ งสนุกสนานและการทําบุญเลี้ยงพระประกอบกันไป ในที่นี้ หมายถึ งประเพณี
บุญบั้ งไฟของชาวไทยลาว กิ ่งอําเภอแคนดง จังหวัดบุรี รัมย์ ประจําปี พ.ศ. 2550
ประเพณีแซนโดนตา หมายถึง ประเพณี การเซ่นไหว้บรรพบุรุ ษของชาวไทยเขมร
อําเภอขุขันธุ์ จังหวัดศรี สะเกษ ประจําปี พ.ศ. 2550
การประกอบพิธีกรรมแซนโดนตา หมายถึ ง พิธีกรรมหนึ่ งที่มีความสําคัญยิ่งสําหรับชาว
ไทย-เขมร การแซนโดนตาของชาวไทย-เขมร แสดงออกให้เห็นถึงการแสดงความกตัญ�ูกตเวที ต่อ
บรรพบุรุษ ตลอดจนอุ ทิศส่วนกุศลให้กับญาติผู ้ ล่ วงลับไปแล้ว เป็ นพิธีกรรมที่สร้ างความเป็ น
อันหนึ่ งอันเดียวกันในสังคม เพราะชาวไทยเขมร มีความเชื่อว่าวิ ญญาณของบรรพบุรุษผู ้ ล่วงลับไป
แล้วนั้ นเป็ นผู ้ สามารถให้คุณและให้โทษแก่ ผู ้ มีชี วิตอยู่ได้ คอยดู แลและปกป้ องลูกหลานผู ้มีชี วิตอยู่
ตลอดเวลา จะจัดพิธีเซ่นสรวง เป็ นประจําทุกปี ในวันแรม 14-15 คํ่า เดือน 10ตลอดจนอุทิศส่วน
กุศลให้กับบรรดาผู ้ ล่วงลับไปแล้ว
เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้ อง
เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับ ผลกระทบการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยที่มีต่ อ
ประเพณี ท้องถิ่นในเขตอีสานใต้ ผู ้ วิจัยได้ศึกษาค้นคว้าเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องดังนี้
เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับประเพณีบุญบั้งไฟ ผู ้วิจัยขอเสนอตามลําดับดังนี้