Page 265 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

244
ในการจัดงานบุ ญบั้งไฟครั้ งต่อไป ผลที่ เกิดต่อชุ มชนในแง่ความเชื่ อ เศรษฐกิ จ ศิลปะและ
วัฒนธรรม และอื่ นๆ พบว่ากิ ่งอําเภอแคนดง มีความเหมาะสมในการจัดงาน เพราะเป็ นศูนย์กลาง
ที่สุ ด ผลที่เกิดขึ้ นกับชุ มชนมีมากในด้านเศรษฐกิจการท่ องเที่ยว การค้าขาย การอนุ รั กษ์ประเพณี และ
วัฒนธรรม มีมากกว่าด้านอื่น ๆ และเกื อบทั้งหมดไม่เชื่อว่าความเชื่อต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับบุญบั้งไฟจะ
เกิดขึ้ นกับชุ มชนจริ ง แต่ชาวบ้านเชื่อว่าแนวโน้มที่จะจัดงานบุญบั้งไฟที่ จะเกิดขึ้ นในครั้ งต่ อ ๆ ไป
ผลกระทบการเปลี่ยนแปลงประเพณีแซนโดนตาของชาวไทยเขมร
ประเพณี แซนโดนตาเป็ นประเพณี ที่ชาวบ้านภูมิขนุ นที่พูดภาษาเขมรเป็ นภาษาพื้ นบ้าน ซึ่ ง
ชาวบ้านมีความเชื่ อว่าประเพณีนี้ จะต้องกระทําการแซนโดนตาทุก ๆ ปี การแซนโดนตาเป็ นการ
เซ่นไหว้บรรพบุรุ ษของชาวไทยเขมรซึ่ งเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาโดยเฉพาะชนชาวเขมรในเขต
พื้นที่ อีสานใต้ ได้แก่ จังหวัดศรี สะเกษ สุริ นทร์ บุรี รัมย์ เป็ นต้น โดยชาวบ้านมีความเชื่ อว่า
วิญญาณนั้ นมีอยู่ จริ ง เชื่อว่ายมบาลจะปลดปล่อยวิญญาณบรรพบุรุ ษหรื อนักโทษที่ มีเวรมี กรรมให้
มารับส่ วนบุญส่วนกุศล หรืวิญญาณบรรพบุรุ ษที่อยู่บนสรวงสวรรค์ก็จะเป็ นการเสริ มบุญกุศลไว้
เดิมในสมัยก่อนเชื่ อว่าลูกหลานจะต้องทําบุญในวันแซนโดนตาเพื่อให้บรรพบุรุ ษผู้ ล่วงลับ
ได้กิน ถ้าไม่ทําเหล่าบรรพบุ รุษจะไม่ได้กินและจะต้องดูผู ้ อื่ นที่ลูกหลานทําบุญให้ และจะโดน
สาปแช่ง แต่ถ้าทําทุกขั้ นตอนอย่างถูกต้องก็จะได้รับการอํานวยพร ทําให้มีความเจริ ญรุ่ งเรื องใน
ชีวิตต่อไป ซึ่ งความเชื่อเหล่านี้ จะได้รั บการปลูกฝั งจากพ่อแม่ปู่ ย่าตายายของตนมาตั้ งแต่เด็กๆ จน
เป็ นเยาวชนรุ ่ นหนุ ่มสาวในปัจจุ บันก็จะรับรู ้เรื่ องนี้ โดยไม่ได้เกิดจากการบังคับ แต่เป็ นการเรี ยนรู้
จากประสบการณ์และได้รับการบอกเล่ ามาตั้ งแต่ย ังเป็ นเด็ก จึ งเป็ นการซึมซับเข้าไปในจิ ตใจของ
บุคคลเหล่านั้น ซึ่ งทุกคนย ังคงมีความเชื่อว่า การประกอบพิธีแซนโดนตา เพื่อเป็ นการแสดงความ
กตัญ�ูกตเวที ย ้อนรํ าลึกถึ งบรรพบุรุษผู้ที่มีพระคุณ สืบสานขนบธรรมเนี ยมที่ ลูกหลานต้องปฏิ บัติ
ต่อบรรพบุรุ ษ บิดา มารดา ครู อาจารย์ และผู ้ มีพระคุณ และยึดหลักคําสอนทางพระพุทธศาสนา
ผู ้ นําและผู ้ เข้าร่ วมในการประกอบพิธีกรรมในแต่ละครอบครัวจะให้ผู ้ ที่มีความอาวุโสที่สุ ด
เป็ นผู้ นําในการประกอบพิธี เซ่นไหว้บรรพบุรุษ ซึ่ งในชุมชนบ้านภูมิขนุนผู ้ ที่เป็ นผู ้ นําในการ
ประกอบพิธีแซนโดนตาโดบคัดเลือกจากผู้ ที่ ได้รับการบวชเรี ยนมาเป็ นเวลานาน มีการประพฤติ
ปฏิบัติตามจารี ตประเพณีของท้องถิ่น และมีความรู ้ มีประสบการณ์ เกี่ยวกับการประกอบพิธีกรรม
เป็ นระยะเวลานาน คือ นายแป้ น ตะเคียนศก (สมันญา บัวศรี . 2550 : สัมภาษณ์ ) และชาวบ้าน
ในหมู่บ้านภู มิขนุน จะเรี ยกขานท่านว่าพ่อแป้ น เพราะเป็ นเหมือนบูรพาจารย์ของชาวบ้านที่มีลูก
ศิษย์เป็ นจํานวนมาก