Page 238 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

217
ภาพประกอบ 217-222 การประกอบพิธีเซ่ นไหว ้ท่านเจ้าเมืองขุขันธ์ในพิธีแซนโดนตาระดับชุมชน
พิธีเบ็นตูจหรือบิณฑ์ เล็ก
พิธีเบ็นตูจจะเริ ่ มในเย็นวันขึ้น 15 คํ่า ทุกบ้านจะทําขนมข้าวต้ม กระยาสารท ข้าวปลาอาหาร
พร้อมกับเหล้าใส่ ถาดนํามารวมกันเพื่อประกอบพิธี แซนโดนตา พิธีที่จัดทําในวันเบ็นตูจข้าวของที่
จัดทํามี น้อยกว่ าเบ็นทม บางบ้านจะไม่จัดพิธีในวันเบ็นตูจ จะรอทําคราวเดี ยว ในวันเบ็นทมเลยก็ มี
เมื่อเตรียมทุกอย่างไว้พร้อมแล้วในเย็นวันนั้ นชาวบ้านจะนําข้าวของดังกล่าวมารวมกัน มี ผู ้ สู งอายุ
มาร่วมในพิ ธี สิ ่ งของที่ชาวบ้านนํามาจะถูกวางบนเสื่อ และในบางทีจะมีการนิมนต์พระมาสวดมนต์
เย็น พร้อมบังสุกุลแล้วถวายจตุ ปัจจัยไทยทาน เมื่อพระสงฆ์กลับก็จะทําพิธีแซนโดนตาต่อไป ถ้าไม่
นิมนต์พระสงฆ์มาร่ วมก็จะใช้คนเฒ่าคนแก่ ที่ชํานาญในเรื่ องของพิธี พิ ธีจะเริ่มที่ การจุดธูปเที ยนหน้า
ของที่วางกองไว้ ผู ้ อาวุ โสที่ชํานาญจะนําในการกล่าวไหว้ผีบรรพบุรุ ษ มีการรินสุ ราหรื อนํ้ าพร้อม
กับเรี ยกชื่ อผู้ ที่ ล่วงลับไปแล้วมากิ นมาดื่ม การเรี ยกขานนี้ ชาวบ้านที่ นั่งล้อมรอบจะทําการเรี ยกพร้อม
กันด้วยหรื อเรี ยกชื่อคนที่รู้ จักมักคุ ้ นสมัยที่ย ังมีชี วิตอยู ่มารับของเซ่ นไหว้ที่ลู กหลานบรรจงแต่งสํารับ
ใส่ถาด กระเฌอหรื อภาชนะอื่นใดมาเซ่น การดื่มกิ นของผีนี้ จะกินเวลาพอประมาณ ซึ่ งในขณะนี้
ผู ้ อาวุโสจะทําการรินนํ้ าหรือเหล้าเป็ นรอบที่สองหรื อรอบที่สาม กะว่ าอิ ่มหมี พีมันแล้วก็จะจุดบุหรี่ ที่
มวนด้วยใบตองแห้งให้ เมื่ อเสร็จแล้วก็ ทําการห่ อข้าวปลาอาหาร หมากพลูให้แล้วนําไป “ปะจี ”
คล้ายกับเมื่ ออิ ่มหนําสํ าราญแล้วก็นําอาหารเป็ นของฝากไว้กิ นระหว่างทาง หรื อฝากไปให้ผู ้ ที่ ไม่
ได้มารั บเครื่ องสั งเวย หลังจากเสร็ จแล้ วคนเฒ่าคนแก่ และลู กหลานก็ พูดคุ ยเล่ าสู่ กันฟั งถึ ง
สารทุกข์สุ กดิ บ การทํามาหากิน พอวันรุ ่งขึ้ นตั้ งแต่เช้าตรู่ก็ จะพากันนําข้าวของที่เตรี ยมไว้ตั้งแต่ตอน
เย็นไปทําบุญที่วัด ดังนั้ นชาวบ้านภูมิขนุนจะไม่มีการจูนโดนตาในวันสารทเล็กหรื อเบ็นตูจ จะทํา
เพียงเตรี ยมของเพื่อที่ จะไปทําบุญที่วัดเท่านั้ น