Page 22 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ 1
บทนํา
ความเป็ นมาของปั ญหาในการวิจัย
ปัจจุ บันเป็ นยุคของกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคข้อมูลข่าวสาร ซึ่ งมีเทคโนโลยีการ
สื่ อสารสมัยใหม่ ทําให้การแพร่ ขาวสาร ความรู้ การโฆษณา เป็ นไปอย่างรวดเร็ วกว้างขวาง ในช่ วง
2-3 ทศวรรษที่ผ่ านมาภายใต้การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิ จและสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งตั้ งแต่ปี
พ.ศ. 2540 เป็ นต้นมา การพัฒนาประเทศได้เปลี่ยนแปลงไปโดยให้ความสําคัญทางด้านเศรษฐกิ จ
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เข้ามามีบทบาทในการพัฒนาเศรษฐกิจขั้นพื้นฐานจากภาคเกษตรกรรม
สู่ ภาคอุ ตสาหกรรม ทําให้ เศรษฐกิ จก้าวหน้ าในระดับหนึ่ ง สังคมได้ รั บผลกระทบจากวิกฤต
เศรษฐกิจ ซึ่ งการเปลี่ยนแปลงต่ าง ๆ ทั้งทางด้านเศรษฐกิ จและสังคมที่เกิดขึ้ นได้ส่ งผลกระทบต่อ
องค์กรและประเพณี วัฒนธรรมชุ มชนดั้ งเดิ ม ทําให้ศักยภาพของประเพณีวัฒนธรรมชุ มชนคลาย
ความเข้มแข็งลง รวมทั้ งองค์ ความรู้ ใหม่ ๆ และข้อมู ลข่ าวสารในการปรั บตัวให้ทันกับการ
เปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้ น (ประจักษ์ บุญอารี ย์. 2544 : คํานํา) ซึ่ งประเพณีเป็ นการกระทํากิ จกรรมทาง
สังคมที่ผู ้ คนส่ วนใหญ่ ถือปฏิ บัติ สื บต่อกันมา ประเพณีเป็ นบรรทัดฐานเกี่ยวกับการดําเนิ นชี วิต การ
ปฏิบัติ เพื่อความเจริ ญแห่งตนและสังคม ประเพณีเป็ นกิจกรรมที่มนุ ษย์กําหนดขึ้ น และมุ่ งหวังที่ จะ
ช่วยให้เกิดผลดี ต่อการดํารงชีวิต โดยทั ่ วไปแล้วประเพณีย่อมก่ อให้เกิดผลดีแก่ สังคม เช่น ก่ อให้เกิด
ขวัญและกําลังใจ เกิดความร่ วมมือร่ วมใจ ประเพณี จึงมีวัตถุประสงค์ที่จะเสริ มสร้างประสบการณ์
ความรู้ ความรัก และความภาคภูมิใจในสถาบันหลักของชาติและชุ มชน (ประจักษ์ บุญอารี ย์. 2544 :
คํานํา) ประเพณี เป็ นผลมาจากสิ่ งแวดล้อมทางธรรมชาติและทางสั งคม เมื่อเกิดปั ญหาขึ้ นมนุษย์
พยายามหาวิธีการแก้ปั ญหา แนวปฏิบัติ ในการแก้ปัญหาทางธรรมชาติของคนสมัยก่อน ๆ มักอาศัย
ความเชื่อ ในปั จจุบันประเพณี ก็ย ังเกิดขึ้ นแต่มักเกิดจากความพึงพอใจในการปฏิ บัติ กิจกรรมนั้ น ๆ
ในสังคมหนึ่ ง ๆ อาจมี ประเพณี ในภูมิภาคต่ าง ๆ ของสังคมแตกต่ างกันออกไป คนภาคเหนื อมี
สําเนี ยงแตกต่างจากคนภาคใต้ ในสังคมหนึ่ ง ๆ ย่อมมีประเพณี อย่างเดียวกัน ถือปฏิ บัติ กันทั้ งสังคม
แต่อาจมีรายละเอียดปลีกย่อยที่ ถือปฏิบัติแตกต่างกัน ดังเช่ นคนอีสานมี วัฒนธรรมประจําชาติ และ
ประจําท้องถิ่ นมาแต่โบราณกาลแล้ว อี สานมีการนับถือประเพณี อย่ างเคร่ งครั ดมาแต่สมัยโบราณ
และเป็ นประเพณี ท้องถิ่นสื บมาหลายร้ อยปี นับศตวรรษ (สิริ วัฒน์ คําวันสา. 2544 : 1) เช่น
ประเพณี 12 เดื อน หรื อที่เรี ยกกันว่าฮี ตสิบสอง -คลองสิ บสี่ เป็ นเรื่ องทางศาสนา จึ งน่าจะนับถือกัน
มาตั้ งแต่ ครั้ งวัฒนธรรมอิ นเดียเข้าสู่ บริ เวณนี้ แล้ว เรี ยกสั้ น ๆ ว่า ฮี ต-คลอง หรื อถ้าจะเรี ยกให้เป็ น