Page 203 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

182
เสี ยดายที่ความงดงามในอดี ตกําลังจะเริ่ มเลือนหายไปจากภาคอีสาน และอาจจะกลายเป็ นตํานานให้
กล่าวถึงเพียงเท่ านั้ น
จากผลการศึกษาผู ้ วิจัยเห็นว่ าผู้เข้าร่ วมประเพณี บุ ญบั้ งไฟ จะเป็ นที่รวมของกลุ่มคนทุ กเพศ
ทุกวัยที่เข้าร่ วมประเพณี อย่างสนุกสนาน ทั้ งนี้ เพราะงานบุ ญบั้งไฟเป็ นประเพณี ประจําปี ของชาวบ้าน
ที่จะได้ ร่วมสนุ กสนานในรอบปี ความรอบรู้ ในประเพณี บุญบั้งไฟ ในประเด็นนี้ พบว่าผู ้ เข้าร่ วม
ประเพณี บุ ญบั้ งไฟส่ วนใหญ่ มีความรอบรู ้ประเพณี บุ ญบั้ งไฟ คือ ทราบถึ งองค์ประกอบ และ
วัตถุประสงค์ของการจุ ดบั้ งไฟ ทราบประวัติความเป็ นมา และตํานานความเชื่อเกี่ ยวกับบั้ งไฟ รู้เรื่ อง
ตํานานและสามารถเล่าเรื่ องราวนั้ นได้ ฉะนั้ นส่วนใหญ่ของสมาชิ กในครอบครั วของผู้ร่วมประเพณี
จะมี โอกาสได้เข้าร่ วมประเพณี บุ ญบั้ งไฟโดยเฉพาะ ส่วนขบวนบั้ งไฟมี การประดับตกแต่ง การ
ฟ้ อนรํา และกาพย์เซิ้ง รวมทั้งการละเล่นอื่ นๆ ที่มีในงานบุ ญบั้ งไฟ ล้วนสืบทอดกันมาจากปู่ ย่า ตา
ยาย ทั้ งสิ้ น แม้แต่ แนวคิดด้านค่านิยม และความเชื่ อที่นับได้ว่าเป็ นการถ่ายโอนมาแต่บรรพชนเพื่อสืบ
ทอด และอนุรั กษ์ไว้ให้คงอยู่ จนปั จจุบันเครื่ องใช้ในงานประเพณี บั้ งไฟ จําแนกเป็ นหลายประเภท
ได้แก่ เครื่ องใช้ในงานประชาสัมพันธ์งาน เครื่องใช้เกี่ ยวกับบั้ งไฟ เครื่ องใช้ประกอบขบวนแห่ บั้ งไฟ
เครื่ องใช้ในพิ ธีกรรมบั้ งไฟ เป็ นสิ่ งจําเป็ นที่จะต้องช่วยกั นจัดหาให้ ได้มาซึ่ งผู้ที่เกี่ ยวข้อง ทั้ งที่เป็ น
คณะกรรมการดําเนินงานประเพณี บุญบั้ งไฟ และผู้ เกี่ยวข้องนั้ น ๆ เน้นผู้รับผิดชอบ ตามสถานะ และ
ความรั บผิดชอบ การละเล่นที่หยาบโลนของบุญบั้งไฟ ผู ้ เข้าร่ วมพิ ธีกรรมและการละเล่น พิธี กรรม
ทั ่วไป ทั้งจุดบั้ งไฟ ทั้งทําบุญหลังจากเสร็จสิ ้นงานและการปรั บปรุ งปรับเปลี่ยนงานบุญบั้ งไฟ พบว่า
ความคิดเห็นหรื อความเชื่ อต่าง ๆ ที่มีต่อองค์ ประกอบประเพณีบุญบั้ งไฟมีคล้ายคลึงกัน คื อส่วนใหญ่
เห็ นว่ าการละเล่นต่ าง ๆ ที่ หยาบโลน ล้วนเป็ นขั้ นตอนที่สํ าคัญที่จะทํ าให้ได้รั บชั ยชนะในการ
ประกวดแข่ งขัน และย ังเชื่ อว่า บั้งไฟของขบวนที่ สวยงามนั้ นจะขึ้ นสู งด้วย และเมื่อเสร็ จจากการ
แข่ งขันบั้งไฟแล้ว ชาวบ้านก็แยกย ้ายกันกลับ ผู ้ นําขบวนบั้ งไฟมาก็จะขนกลับหมู่ บ้านตน รุ่ งเช้าได้
เตรี ยมอาหารคาวหวานไปทําบุญที่วัดใกล้บ้านเพื่อเป็ นนิ มิตว่าปี นี้ ฝนจะตกมากขึ้ น และสามารถจะทํา
นาได้ผลดีขึ้ น ส่วนสถานที่ที่ใช้จัดงานบุญบั้งไฟของกิ ่ งอําเภอแคนดง เนื่ องจากเป็ นที่ ตั้งของสถานที่
ราชการ และเป็ นแหล่งเจริ ญทางเศรษฐกิ จของหมู่บ้านเป็ นศูนย์กลางการค้าขาย การศึกษา และการ
คมนาคม และอื่น ๆ จึงมีความเหมาะสมในการจัดงานประเพณีบุ ญบั้ งไฟ ด้านความเหมาะสมของ
พื้ นที่ในการจัดประเพณี บุญบั้ งไฟในแง่ ภูมิศาสตร์ ในการจัดงานบุญบั้ งไฟครั้ งต่อไป ผลที่ เกิดต่ อ
ชุ มชนในแง่ ความเชื่อ เศรษฐกิ จ ศิ ลปะและวัฒนธรรม และอื่ นๆ พบว่ากิ ่ งอําเภอแคนดง มีความ
เหมาะสมในการจัดงาน เพราะเป็ นศูนย์กลาง ผลที่ เกิ ดขึ้ นกับชุ มชนมี มากในด้านเศรษฐกิ จการ
ท่องเที่ยว การค้าขาย การอนุ รั กษ์ประเพณีและวัฒนธรรม มีมากกว่ าด้านอื่ น ๆ และเกือบทั้งหมดไม่
เชื่อว่าความเชื่อต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับบุ ญบั้งไฟจะเกิ ดขึ้ นกับชุ มชนจริ ง แต่ ชาวบ้านเชื่อว่าแนวโน้มที่จะจัด