Page 202 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

181
การเปลี่ยนแปลงในปั จจุ บันพบว่า ถึ งแม้ว่ าจะมี ความเจริ ญก้าวหน้ าทางวิ ทยาศาสตร์
เทคโนโลยี สภาพทางเศรษฐกิจ สังคม การเมืองได้มีเปลี่ ยนแปลงไป มีบางหมู่บ้านได้ส่ งตัวแทนมา
บอกกล่าวนมัสการดอนปู่ ตา หรื อผีบรรพบุรุ ษ ซึ่ งเป็ นสิ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์ ในหมู่บ้านที่ตนเคารพนับถือ ใน
ตอนเช้าของวันก่อนแห่บั้ งไฟและวันจุดบั้ งไฟโดยได้แต่ งขัน 5 มีเทียน 5 คู ่ ดอกไม้ 5 คู่ พร้อมกับนํา
บั้งไฟขนาดเล็กมาจุดถวาย เพื่อขอความคุ ้มครอง ขอให้รับทราบว่าลูกหลานได้รั กษาประเพณี อันดี
งามตามฮีตครองของบ้านเมื อง ขออย่าให้เกิดอาเพทเหตุ ภัย อย่าให้เกิดโรคภัยมาเบียดเบียน เมื่อบั้ งไฟ
ถวายแล้วคณะลูกหลานสิได้เคลื่อนขบวนแห่ บั้ งไฟ พร้อมด้วยขบวนฟ้ อนรํา ขออย่ าให้มีอุ บัติ เหตุ
เกิดขึ้ นขอให้เดิ นทางพร้อมขบวนแห่ด้วยความสวัสดิ ภาพเทอญ ซึ่ งชาวบ้านจะทําก่อนที่ จะเคลื่อน
ขบวนแห่บั้งไฟหรื อหากขบวนได้รับรางวัลจากการประกวดบั้งไฟ เสร็จแล้วก็จะนําบั้ งไฟกลับมาแห่
อีกครั้ งหนึ่ ง ทั้งนี้ เพราะเชื่อในอภินิหาร มี อิทธิ ฤทธิ์ ดูแลคุ ้ มครอง และช่วยดลใจกรรมการตัดสิ นการ
ประกวดบั้ งไฟให้บั้งไฟของหมู่บ้านในคุ้มของตนชนะตามคําบนบานไว้ ประเพณี บุญบั้งไฟ หรื อ
ประเพณี ยิงจรวดไทยขอฝนนี้ แม้ว่าจะเป็ นเรื่ องที่พูดกันเล่น ๆ แต่ว่าลักษณะของบั้ งไฟที่ชาวอี สาน
จุดขึ้ นในงานบั้ งไฟ ดู ๆ ไปก็คล้ายกับจรวดลําน้อยที่ทะยานตัวขึ้ นสู่บนฟากฟ้ าเช่นกัน เพี ยงแต่ว่าบั้ ง
ไฟอี สานนั้ นทะยานสู่ ฟากฟ้ าได้ไม่ไกลถึ งขนาดออกนอกโลก (ประมาณ 2-3 กิโลเมตร) ซึ่ งก็ได้มี
เรื่องเล่ ากันสนุ ก ๆ ในวงสุราว่า ต้นกําเนิดของจรวดหรื อยานอวกาศ ที่ประเทศสหรั ฐอเมริ กา และ
ประเทศรัสเซีย ที่ต่ างก็พยายามที่ จะส่งไปแข่งบารมีกันในอวกาศนั้ น ได้แนวความคิดมาจากการทํา
บั้งไฟของชาวอีสานนั้ นเอง
ดังนั้ นในปัจจุบันจะเห็นว่าประเพณีบุ ญบั้ งไฟ ย ังคงมี อยู่ในดิ นแดนถิ่นอี สานแต่ความเชื่ อ
และวัฒนธรรมของงานบุญมีการเสื่อมหายไป กลายไปเป็ นการประกวด ประชันกันมากขึ้ น มีการเล่ น
พนันโดยวางเงินเดิ มพันนับหมื่น นับแสน ไม่มีการพูดถึงดอนปู่ ตา หรื อผีบรรพบุรุ ษอีกแล้ว ซึ่ งงาน
ประเพณี บุญบั้ งไฟนี้ ความจริ งไม่ใช่ เป็ นประเพณีเฉพาะของชาวกิ ่ งอําเภอแคนดง แต่เป็ นฮี ต (จารี ต)
สําคัญฮีตหนึ่ งในสิบสองประเพณี ของชาวอีสานทั่วทั้ งภูมิภาค หากแต่ชาวบ้านกิ ่ งอําเภอแคนดง ตาม
คุ ้ มบ้านต่าง ๆ ในเขตอําเภอนั้ นให้ความสําคัญ และร่ วมแรงร่ วมใจกันจัดงานอย่างแข่ งขัน จนทําให้
เป็ นเทศกาลประเพณี บุญบั้ งไฟประจํ าปี เป็ นที่ ยิ ่งใหญ่กิ ่ งอําเภอแคนดง จั งหวัดบุ รี รั มย์ ซึ่ งถ้า
เปรี ยบเทียบกับประเพณี บุญบั้งไฟจังหวัดยโสธรแล้ว ก็ถื อได้ว่าที่กิ ่ งอําเภอแคนดงประเพณี นี้ เป็ น
ประเพณี ที่มีเป็ นประจําทุกปี อย่ างต่อเนื่ อง และย ังสามารถประชาสัมพันธ์ เน้นการท่องเที่ ยวของ
จังหวัดได้ทุ กปี และด้วยความช่วยเหลื อจากภาครั ฐ เอกชนอีกหลาย ๆ ส่ วน จึงทําให้งานประเพณี
บุญบั้ งไฟกิ ่ งอําเภอแคนดง ได้เลื่อนขึ้นเป็ นประเพณี สําคัญของจังหวัด และเป็ นตัวแทนอีกแห่งหนึ่ ง
ของภาคอีสานที่เชิ ดหน้าชู ตาได้ในด้านวัฒนธรรมประเพณี ของชาติ แต่ถึ งอย่างไรก็ตามมีข้อคิดอีก
ประเด็นหนึ่ งคือทุกอย่างจะจัดขึ้ นโดยให้ความสําคัญและมุ่งเน้นเพื่ อการท่องเที่ยว จึ งเป็ นสิ่ งที่น่ า