Page 192 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

171
อาจเนื่องมาจากในสมัยก่อนมี จุดมุ่งหมายเพื่อเป็ นการขอฝน สร้างความสามัคคี ความสนุกสนานรื่ น
เริ ง เพียงเท่านั้ น และเป็ นการปฏิบัติ ตามจารีตประเพณี ที่ ปฏิบัติ สื บต่อกันมาไม่ได้ มุ่งเน้นเพื่อเน้นการ
ท่องเที่ยว หรื อในเชิงพาณิ ชย์อย่างเช่ นในปั จจุ บัน (สุเทพ วัฒนพงศ์ศิ ริ. 2550 : สัมภาษณ์ )
ประโยชน์ ของประเพณี
ประเพณีบุ ญบั้งไฟปั จจุบันเป็ นประเพณี ที่ เป็ นสัญลักษณ์และสื่ อในการขอฝน เพื่อก่อให้เกิ ด
ความร่ วมมือร่ วมแรง ร่ วมใจ และเกิ ดความสามัคคี เป็ นประเพณีต้อนรับแขกระหว่างหมู่บ้าน
ชาวบ้านได้ร่ วมกันทําบุญและมี ความเสียสละ ได้รู ้จักหัดประดิ ษฐ์คิ ดสร้างสรรค์ มีความสนุกสนาน
รื่นเริ ง เกิ ดความสุขใจ หนุ ่ มสาวได้พบปะกัน เป็ นการเปิ ดโอกาสให้ทุกคนได้มีการแสดงออก และทํา
ให้รู ้จั กการผสมดินปื นซึ่ งเป็ นการอนุรั กษ์ และสื บทอดภู มิปั ญญาชาวบ้านจากบรรพบุรุ ษสู่ รุ ่ น
ลูกหลานต่ อไป จัดหาเงินเพื่อสาธารณะประโยชน์ ประเพณี บุญบั้ งไฟสมัยโบราณเป็ นประเพณี เก่าแก่
ของกลุ ่ มชนชาติไทยลาว นอกจากนี้ จากการศึกษาพบว่าประเพณี บุญเดือนหกน่าจะมี มาก่ อนพุทธ
ศาสนา เกี่ ยวกับประเพณี บุญบั้ งไฟว่ าเกิดจากฝนแล้งอากาศร้อนจัด คนโบราณจึ งหาทางผ่อนคลาย
อารมณ์ด้วยการทําพิธีขอฝน มีความจําเป็ นที่ ต้องกระทํา นอกจากนี้ ย ังทําเพื่อเป็ นการเสี่ ยงทายสภาพ
ดินฟ้ าอากาศ เชื่ อว่าเป็ นการเบิกบ้านเบิกเมือง ให้ร่มเย็นเป็ นสุข โดยคิดทําบั้ งไฟจุด ทั้งนี้ เพื่อความอยู่
รอดของสภาพสังคมไทย ชาวอีสานใช้บั้ งไฟเป็ นสื่อในการชักนําประชาชนให้ทําบุญ เป็ นสื่ อในการ
ติ ดต่อระหว่างมนุ ษย์กับพญาแถนซึ่ งอยู่ในสวรรค์ ชั้ นฟ้ า ชาวบ้านเชื่อกันว่ าเมื่ อได้จุดบั้ งไฟขึ้ นไป
“ถวาย” พญาแถนแล้ว ฝนก็จะตกตามฤดูกาล ชาวไร่ ชาวนาก็ลงมื อไถหว่านปักดําข้าวกล้าได้ต่ อไป
จะเห็ นว่าประเพณี บุ ญบั้ งไฟมีทั้ งข้อดี และข้อเสี ย แต่ถึ งอย่างไรก็ตามประชาชนชาวอีสานควรที่จะ
รักษาและสื บทอดประเพณีบุญบั้ งไฟไว้ให้เป็ นสมบัติ สื บต่อจนถึงลู กหลานของชาวอีสานต่ อไป
ผลการศึกษาพบว่ าการเปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน ความเชื่ อเรื่ องพญาแถนลดน้อยลง รู ปแบบ
การจัด และกิจกรรมเปลี่ ยนแปลงไปกลายเป็ นกิจกรรมของภาครัฐ และภาคเอกชน ได้แก่ หน่ วยงาน
ของจังหวัด เทศบาล องค์การบริ หารส่ วนจังหวัด องค์ การบริ หารส่ วนตําบล และผู้บริ หารระดั บ
จังหวัดเป็ นผู้รับผิดชอบดําเนิ นการ ชาวบ้านเป็ นผู้เข้าร่ วมกิจกรรม การจัดงานประเพณีบุ ญบั้งไฟใน
ปัจจุ บันมี กิจกรรมที่น่ าสนใจอยู่สองประการ คือ การแห่ บั้ งไฟ โดยเน้นขบวนบั้ งไฟที่สวยงาม และ
การจุ ดบั้ งไฟ ประเภทของบั้ งไฟที่ ขึ้ นสู งเพื่อการประกวดแข่งขัน ซึ่ งทั้ งสองกิ จกรรมนี้ ถือว่ าเป็ น
พิธี กรรมที่สําคัญ โดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่จัดทํา มีการประกวดทุ กประเภท มีการจ้างมืออาชีพทํา
บั้งไฟ กิ จกรรมต่าง ๆ ได้รับเงิ นสนับสนุนจากเทศบาล คุ ้ มละ 15,000 บาท มี การเรี่ ยไรขอรับการ
สนับสนุนเพิ่มเติม ค่าใช้ จ่ายในการดําเนิ นการทั้ งหมดรวมขบวนละประมาณ 15,000 บาท มีการเดิม
พันแข่งขันบั้ งไฟขึ้ นสู ง ขบวนแห่ทุ กขบวนหวังได้รั บ ชื่ อเสียง และเงิ นรางวัล กิจกรรมทุกอย่างจึง
เป็ นการแสดงโชว์ เพื่ อชนะใจกรรมการ และมีผู ้คนให้ความสนใจไปเข้าร่ วมชมกิจกรรมเป็ นจํานวน