Page 168 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

147
ภาพประกอบ 20-21 ดินปะสิ วที่ใช้ในการทําหมื้อ (ดินปื น)
การทําบุญบั้งไฟตั้ งแต่เริ่ มแรก คือ การทําบั้ งไฟ ขบวนแห่ การเซิ้ง กรรมวิ ธีการผสมสู ตรบั้ ง
ไฟ การตอกบั้งไฟจนถึ งขั้ นตอนที่เป็ นรู ปบั้ งไฟ มักจะเป็ นสู ตรลับเฉพาะของช่างบั้ งไฟ เพราะเป็ น
ความสามารถเฉพาะตัวของช่างโดยเฉพาะที่ เป็ นความลับไม่สามารถเปิ ดเผยได้ บั้ งไฟ คือ บั้งไม้ไผ่ที่
มีลักษณะเป็ นกระบอก (เลา) ปัจจุบันนิยมใช้เหล็ กแทน เพราะหาง่ายสะดวกแก่ การทําบั้ งไฟตาม
ขนาดที่ต้องการ การทําบั้งไฟเริ่ มจากการทําบั้งไม้ไผ่หรื อบั้งเหล็ก แล้วแต่ขนาดของบั้งไฟที่ จะนํามา
บรรจุดินปื นหรือหมื้ อ ซึ่ งเป็ นส่วนผสมของกํามะถันกับถ่านนํามาตอกในบั้ งให้แน่ นที่สุ ด แล้วนําไป
มัดใส่ลําไม้ไผ่ขนาดยาวที่ได้รูปร่ างสวยงาม เพื่อเป็ นตัวบั้งไฟ ส่ วนหัวอาจมีลูกบั้ งไฟขนาดเล็กมัดติด
รอบ ๆ หัวบั้งไฟก็ ได้ เมื่อตกแต่งได้ที่สวยงามแล้ว อาจเป็ นบั้งไฟที่ สมบูรณ์ อาชี พทําบั้งไฟ จาก
การศึกษาพบว่า อาชี พช่างทําบั้ งไฟไม่ใช่ อาชี พหลักที่ยึดถือประกอบอาชีพได้อย่างจริ งจังช่ างทําบั้ ง
ไฟมีอาชีพหลักคือการทํานา ทําสวน ทําไร่ แต่การทําบั้งไฟส่ วนมากเป็ นอาชีพที่เป็ นงานอดิ เรกที่ทํา
ในช่วงเทศกาลบุ ญบั้ งไฟเท่านั้ น หลายคนจึ งมีทัศนะที่ ว่าการประกอบอาชีพทําบั้ งไฟเป็ นงานอาชีพ
สมัครเล่น ไม่ มีความสําคัญทางเศรษฐกิจแก่ครอบครัวแต่อย่างใด
วัสดุอุปกรณ์
แนวปฏิ บัติ ดั้ งเดิ มการทําบั้ งไฟสมัยก่ อนจะใช้ไม้ไผ่ ลําขนาดใหญ่ ที่สุ ด จะเลือกใช้เฉพาะ
ส่ วนที่อยู่ โคนต้นเพราะมี ความหนาและเหนียว ทะลวงปล้องให้ถึ งกันภายนอกจะใช้ตอกไม้ไผ่ถัก
เป็ นเชื อกมัดรอบลําไม้ไผ่ ให้แน่นเพื่อไม่ให้ลําไม้ไผ่แตก ส่ วนหัวปล้องสุดท้ายจะถูกอุดด้วยแผ่นไม้
หนาพอสมควร แล้วทําการอัดบรรจุหมื้ อ (ดินปื น) ให้แน่นด้วยการตํา หรือใช้คานดีดคานงัด และแต่