Page 150 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

129
ในวันนี้ จะมี การสวด “ดาร” อุ ทิศส่วนกุศลให้กับผู้ ที่ล่ วงลับแล้ว และฉลองเทศกาลด้วยการสวด
พระหูเทวาฯ เอกสารบางฉบับก็ว่ามี การฉลองเทศกาลด้วยการเทศนาคาถาพัน ในพจนานุกรมเขมร
พ.ศ. 2511 ระบุว่า ในวันเบ็นทมหรื อผจุมเบ็นนี้ นอกจากพระสงฆ์จะแสดงธรรมเทศนาแล้ว
จะมีการสวดมาติกาบังสกุ ล สดับปกรณ์และสวดพระอภิธรรมและสวดติโรกุฑฑกัณฑสูตร ซึ่ งเป็ น
พระสูตรที่บรรยายถึงพระคุ ณของผู้มีพระคุณและการทําบุญอุทิศให้ท่ านเหล่านั้ นถือว่าได้ทําบุญยิ่ง
นัก เป็ นต้น หลังจากเสร็จพิ ธีทําบุญตักบาตรที่ วัดแล้ว ก็จะมี งานสนุกสนานรื่ นเริ งกัน
การประกอบพิธีกรรมแซนโดนตา มี 3 ระดับ ระดับครอบครัว ระดับเครื อญาติ และ
ระดับชุ มชน ซึ่ งจะถือปฏิ บัติ ตามขั้นตอน ซึ่ งในปั จจุบันการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตาใน
ระดับครอบครัวและระดับเครื อญาติ มีอยู่เป็ นจํานวนน้อย คงเหลือที่ ถือปฏิ บัติ โดยเคร่งครัดเฉพาะ
พิธีแซนโดนตา ในระดับชุ มชนเท่านั้ น (ภู มิจิต เรื องเดช. 2546 : 154-155)
พิธีกรรมแซนโดนตาระดับครอบครัว
ประกอบด้วยขั้นตอนสรุ ป ๆ ดังนี้
1. แม่บ้านและลูก ๆ จัดเตรี ยมเครื่ องเซ่นไหว้
2. ผู้ นําครอบครัว กล่าวนําประกอบพิธีแซนโดนตา
3. ทุกคนภายในครอบครัว และเพื่ อนบ้านที่มาร่วมในพิ ธีรับประทานอาหารร่ วมกัน
พิธีกรรมแซนโดนตาระดับเครือญาติ
ประกอบด้วยขั้นตอนสรุ ป ๆ ดังนี้
1. ครอบครัว เครื อญาติ ที่ นับถื อผีบรรพบุรุ ษเดียวกันจะนําเครื่ องเซ่นไหว้มารวมกันที่ บ้าน
ของผู้อาวุโสสู งสุดของตระกูล ซึ่ งเรี ยกว่า “ปะเตี ยะส์เมขมอจ” หรื อบ้านหัวหน้าผี
2. ผู้ อาวุโสสูงสุดของตระกูล กล่ าวนําประกอบพิ ธีแซนโดนตา
3. ครอบครัว เครื อญาติทุกคนรับประทานอาหารร่ วมกัน
4. นําเสบียงอาหาร ข้าวปลา อาหารแห้ง ผัก ผลไม้ต่าง ๆ ซึ่ งจัดไว้ในกระเชอโดนตาไป
รวมกันที่ วัด
จะมีพิธีแซนโดนตาระดับเครื อญาติทุกปี ในปั จจุบันจัดเป็ นวันที่ สําคัญมาก เพราะถือว่าเป็ น
วันรวมญาติ และลูกหลานของตระกูลที่ อยู่หมู่บ้านอื่น ๆ จะมาล่วงหน้า 1 วัน เพื่อทําบุญอุทิศส่วน
กุศลให้ ปู่ -ย่ า ตา-ยาย ที่ล่วงลับไปแล้ว ทําให้ได้พบปะถามทุกข์สุ ขและร่ วมรับประทานอาหารใน
กลุ่มเครื อญาติเป็ นการสร้างความผู กพัน และทําให้เกิดความสามัคคีกันเป็ นอย่างดี
พิธี กรรมแซนโดนตาระดับชุ มชน ซึ่ งปั จจุ บันนี้ ชาวบ้านทุ กครอบครัวถื อปฏิบัติ อย่าง
เคร่งครัดต้องประกอบพิธีกรรมในวันแซนโดนตา ทุ กครอบครัวในวันแรม 15 คํ่า เดือน 10 ของ
ทุก ๆ ปี