306
3. การเตรี
ยมหาพ่
อล่
าม
การเตรี
ยมพ่
อล่
ามเป็
นเรื่
องจํ
าเป็
นอี
กเรื่
องหนึ
่
งที่
จะ
หลี
กเลี่
ยงไม่
ได้
ซึ
่
งชาวผู
้
ไทยจะให้
พ่
อล่
ามดํ
าเนิ
นพิ
ธี
การเสี
ยเป็
นส่
วนใหญ่
ซึ
่
งเปรี
ยบเสมื
อนพ่
อแม่
อี
ก
คนหนึ
่
งของคู
่
บ่
าวสาวเลยก็
ว่
าได้
ซึ
่
งธรรมเนี
ยมในการหาหรื
อเลื
อกพ่
อล่
ามนั
้
นก็
ย ั
งคงเน้
นคุ
ณสมบั
ติ
เดิ
ม และพิ
ธี
การไปขอให้
มาเป็
นพ่
อล่
ามแบบเดิ
มไม่
แตกต่
างจากเมื่
อในสมั
ยอดี
ต
นอกจากการเตรี
ยมตามขั
้
นตอนข้
างต้
นแล้
ว ฝ่
ายชายในสมั
ยอดี
ตจะต้
องสร้
างบ้
านใน
บริ
เวณพื
้
นที่
ของบ้
านเจ้
าสาวด้
วยเพื่
อเป็
นหลั
กเป็
นฐานที่
แสดงให้
ญาติ
ฝ่
ายหญิ
งเห็
นว่
าตนเป็
นคน
ขย ั
นหมั
่
นเพี
ยร แต่
ในปั
จจุ
บั
นการสร้
างบ้
านเช่
นเดิ
มนี
้
ได้
หายไปแล้
วไม่
มี
การสร้
างบ้
านเช่
นนี
้
อี
กเลย
ผู
้
ให้
สั
มภาษณ์
บอกว่
าอาจจะเป็
นเพราะความอยากลํ
าบากในการสร้
างบ้
าน ซึ
่
งในปั
จจุ
บั
นการสร้
าง
บ้
านต้
องใช้
เงิ
นเป็
นจํ
านวนมากไม่
เหมื
อนในอดี
ต จึ
งทํ
าให้
ในปั
จจุ
บั
นธรรมเนี
ยมปฏิ
บั
ติ
นี
้
จึ
งได้
หายไป
ฝ่
ายหญิ
งจะต้
องมี
การเตรี
ยมทํ
าเครื่
องสมมาญาติ
ๆ ซึ
่
งในอดี
ตจะเป็
นการช่
วยกั
นทํ
า
ในบ้
านของฝ่
ายเจ้
าสาวแต่
ปั
จจุ
บั
น ไม่
มี
การทํ
าเครื่
องสมมาขึ
้
นมาเองส่
วนมาจะนิ
ยมซื
้
อสํ
าเร็
จมาเลยซึ
่
ง
สะดวกและได้
สิ ่
งของตามที่
ตนต้
องการและใช้
เวลาน้
อยกว่
าการมาทอเอง แต่
ธรรมเนี
ยมปฏิ
บั
ติ
นี
้
ก็
ไม่
ได้
หายไปเลยที่
เดี
ยวเพราะย ั
งมี
บางบ้
านที่
ย ั
งคงทํ
าเครื่
องสมมาเองอยู
่
นั
กเรี
ยนรู
้
จั
กคํ
าว่
า “พ่
อลาม” หรื
อไม่
มี
ความสํ
าคั
ญอย่
างไร และจํ
าเป็
นไหมว่
าต้
องมี
พ่
อล่
าม ?
“…รู
้
จั
ก เป็
นเหมื
อนพ่
ออี
กคนหนึ
่
งของเรา จะคอยช่
วยเหลื
อในระหว่
างการจั
ดพิ
ธี
แต่
งงาน
คล้
าย ๆ เฒ่
าแก่
...”
(นั
กเรี
ยนชาย หญิ
ง ช่
วงชั
้
นที่
4. 2552 : สนทนา)
“…จํ
าเป็
นนะ เพราะเห็
นทุ
กคนเขาก็
มี
มั
นเป็
นประเพณี
...”
(นั
กเรี
ยนชาย หญิ
ง ช่
วงชั
้
นที่
4. 2552 : สนทนา)
นั
กเรี
ยนรู
้
จั
กเครื่
องสมมาหรื
อไม่
และจํ
าเป็
นไหมที่
จะต้
องทํ
าเอง ?
“…รู
้
จั
ก เป็
นของที่
นํ
าไปให้
ญาติ
ของฝ่
ายชาย เพื่
อเป็
นการขอขมา...”
(นั
กเรี
ยนชาย หญิ
ง ช่
วงชั
้
นที่
4. 2552 : สนทนา)
“…ไม่
ต้
องทํ
าเองก็
ได้
เพราะปั
จจุ
บั
นมี
ขายตามท้
องตลาดทั
่
วไป...”
(นั
กเรี
ยนชาย หญิ
ง ช่
วงชั
้
นที่
4. 2552 : สนทนา)
“…แต่
หนู
คิ
ดว่
าน่
าจะทํ
าเองก็
ได้
เป็
นการประหย ั
ดและช่
วยรั
กษาประเพณี
เก่
าไว้
ด้
วย...”
(นั
กเรี
ยนหญิ
ง ช่
วงชั
้
นที่
4. 2552 : สนทนา)