271
จาก 2 ทางใหญ่
ๆ คื
อ สาเหตุ
จากภายในสั
งคมชนบท ได้
แก่
การเปลี่
ยนแปลงทางธรรมชาติ
การ
เปลี่
ยนแปลงด้
านประชากร การรู
้
จั
กนํ
าของใหม่
มาใช้
การเบื่
อหน่
ายในวั
ฒนธรรมเก่
า เป็
นต้
น ส่
วน
สาเหตุ
ภายนอกสั
งคมชนบท เช่
น การผสมผสานและการแพร่
กระจายทางวั
ฒนธรรม การเคลื่
อนไหว
ทางวั
ฒนธรรม การเปลี่
ยนแปลงในสั
งคมชนบทดั
งกล่
าวส่
วนหนึ
่
งนั
้
น เป็
นผลมาจากคมนาคมขนส่
ง
ถนน ไฟฟ้
า ประปา และการติ
ดต่
อกั
บสั
งคมอื่
น การเปลี่
ยนแปลงสั
งคมชนบทดั
งกล่
าวสอดคล้
องกั
บ
สุ
วิ
ทย์
ธี
รศาสวั
ต และสมศั
กดิ
์
ศรี
สั
นติ
สุ
ขได้
ศึ
กษาการเปลี่
ยนแปลงทางเศรษฐกิ
จ การเมื
อง สั
งคม
และวั
ฒนธรรมในหมู
่
บ้
านอี
สานกรณี
บ้
านโนนตะแบก พบว่
าปั
จจั
ยที่
ทํ
าให้
เกิ
ดการเปลี่
ยนแปลงมี
5
ประการ คื
อ การเพิ ่
มประชากรภาวะนํ
้
าท่
วมที่
นาบ่
อยๆ อํ
านาจรั
ฐ การคมนาคมที่
สะดวกขึ
้
น และ
การนํ
าพื
ชเศรษฐกิ
จ คื
อ ปอและมั
นสํ
าปะหลั
งเข้
ามาปลู
ก
-
ด้
านการทาบทาม เยาวชนส่
วนมาก มี
ความคิ
ดเห็
นต่
อการทาบทามไปใน
ทิ
ศทางเดี
ยวกั
น แต่
เมื่
อพิ
จารณาเป็
นรายข้
อ เยาวชนมี
ความคิ
ดเห็
นว่
าในอดี
ตเมื่
อเถ้
าแก่
ฝ่
ายชาย
ทาบทามหรื
อเจรจาฝ่
ายหญิ
งแล้
ว เมื่
อฝ่
ายหญิ
งตกลงเถ้
าแก่
หรื
อญาติ
ผู
้
ใหญ่
ฝ่
ายชายจะเป็
นผู
้
กํ
าหนด
ฤกษ์
ยามวั
นสู
่
ขอและวั
นแต่
ง แตกต่
างกั
บปั
จจุ
บั
นการทาบทามจะมี
ขึ
้
นก็
ต่
อเมื่
อชายหญิ
งรั
กกั
นและตก
ลงที่
จะแต่
งงาน อย่
างมี
นั
ยสํ
าคั
ญทางสถิ
ติ
ที่
ระดั
บ .01 และในอดี
ตพ่
อแม่
เห็
นว่
าหญิ
งใดมี
ความ
เหมาะสมจะส่
งเถ้
าแก่
หรื
อญาติ
ผู
้
ใหญ่
ไปทาบทาม และสู
่
ขอให้
กั
บลู
กชายของตน แตกต่
างกั
บปั
จจุ
บั
น
เมื่
อชายหญิ
งตกลงจะแต่
งงานจะบอกพ่
อแม่
และให้
เถ้
าแก่
หรื
อญาติ
ผู
้
ใหญ่
ไปทาบทามสู
่
ขอ อย่
างมี
นั
ยสํ
าคั
ญทางสถิ
ติ
ที่
ระดั
บ .05 ซึ
่
งสอดคล้
องกั
บทฤษฎี
ของ พั
ทยา สายหู
(2529 : 206-207) ได้
กล่
าวว่
า
การเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคม เป็
นการเปลี่
ยนแปลงของระบบความสั
มพั
นธ์
ของคนที่
อยู
่
ด้
วยกั
น อั
นเป็
น
ผลมาจากระเบี
ยบที่
กํ
าหนดการกระทํ
า
และความสั
มพั
นธ์
ของคน
เช่
น
สิ
ทธิ
และหน้
าที่
ขนบธรรมเนี
ยมประเพณี
บทบาทและสถานภาพ
- ด้
านการสู
่
ขอและการหมั
้
น เยาวชนมี
ความคิ
ดเห็
นต่
อการสู
่
ขอและการหมั
้
นมี
ความคิ
ดเห็
นต่
อการสู
่
ขอและการหมั
้
นแตกต่
างกั
นเป็
นส่
วนมาก แตกต่
างกั
นอย่
างมี
นั
ยสํ
าคั
ญทางสถิ
ติ
ที่
ระดั
บ .01 ในอดี
ต
บางคนทํ
าสั
ญญาหรื
อบางคนไม่
ทํ
าเพราะมี
ความไว้
วางใจ แตกต่
างกั
บปั
จจุ
บั
นส่
วนใหญ่
มี
การทํ
า
สั
ญญาเนื่
องจากค่
าสิ
นสอดแพงมากขึ
้
น นั
่
นคื
อ ค่
าสิ
นสอดในปั
จจุ
บั
นมี
การเปลี่
ยนแปลงไปตามฐานะ
ครอบครั
ว ตามสภาพเศรษฐกิ
จและสั
งคม และในอดี
ตการหมั
้
นหมายจะทํ
าสั
ญญาหรื
อไม่
ทํ
าสั
ญญาก็
ได้
แตกต่
างกั
บปั
จจุ
บั
นการหมั
้
นหมายส่
วนใหญ่
มี
การทํ
าสั
ญญาทั
้
งสองฝ่
ายเพราะค่
าสิ
นสอดแพงกว่
า
แต่
ก่
อนตามฐานะครอบครั
ว เศรษฐกิ
จและสั
งคม อย่
างมี
นั
ยสํ
าคั
ญทางสถิ
ติ
ที่
ระดั
บ .05 สอดคล้
องกั
บ
ทฤษฎี
สมศั
กดิ
์
ศรี
สั
นติ
สุ
ข และสุ
วรรณ บั
วทวน (2525 : 164) ได้
ศึ
กษาวิ
จั
ยเรื่
อง การ
เปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมและวั
ฒนธรรมของชุ
มชนสองแห่
งในจั
งหวั
ดขอนแก่
น คื
อ หมู
่
บ้
านอั
มพวั
น
และหมู
่
บ้
านคํ
าแก่
นคู
ณ จากการศึ
กษาวิ
จั
ยพบว่
า ลั
กษณะของการเปลี่
ยนแปลงทางสั
งคมและ