Page 346 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

255
เจ้าสาวจะไหว้เจ้าบ่าว เจ้าบ่าวรับไหว้ตอบ จากนั้ นนายไซ (เถ้าแก่)จะส่ งมอบสินสอด ให้ผู ้ เฒ่ าผู้ แก่
และญาติ พี่น้องหลายคนทางฝ่ ายเจ้าสาวรับทราบ และประกาศให้แขกที่มาร่ วมงานรับทราบ จากนั้ น
จะเป็ นหน้าที่ของพราหมณ์ทําพิธีบายศรี สู่ ขวัญ ก่อนนั้ นพ่อแม่จะนําเงิ นประมาณ 10 บาทเป็ นค่าครู
ผูกกับฝ้ ายให้พราหมณ์ จากนั้ นพราหมณ์ ทําพิธีสู ดขวัญ ซึ่ งเจ้าบ่าวจะนั ่ งทางขวามือของพราหมณ์
เจ้าสาวจะนั ่งซ้ายมือของเจ้าบ่าว จะมีการจัดข้าว กับข้าว นํ้ าเปล่า เหล้า ใส่ถาดวางหน้าพราหมณ์ เป็ น
การบูชา บูชา พราหมณ์จะเริ่มสู ตรขวัญส่วนใหญ่ชาติ พันธุ ์สวยบ้านกระแชงจะนับถือศาสนาพุทธจึง
เริ ่มต้นด้วยการกล่าวบูชาพระรัตนตรัย โดยการตั้ งนะโม 3 จบ และคํากล่าวอันเชิญสิ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์
เทวดา ย ักษ์ทั้งหลายมาร่ วมพิธีด้วยจากนั้ นก็ทําพิธีสู ดขวัญ เรี ยกขวัญบ่ าวสาว แล้วพราหมณ์เป็ นคน
นําฝ้ ายผู กข้อมือเจ้าบ่าวเจ้าสาว ให้คําอวยพร จากนั้นเถ้าแก่จะร้องเรียกว่า ให้พ่อแม่ ญาติพี่น้องฝ่ าย
เจ้าสาวมาผูกแขกที่มาร่ วมงานก็ผูกข้อมือเจ้าบ่าวเจ้าสาว ซึ่ งสมัยนั้ นก็จะผูกแขนให้เงินเพียงเล็กน้อย
หรื อไม่ ได้ให้เลย ซึ่ งจะน้อยกว่าสมัยนี้ มาก พอเสร็จแล้ว พราหมณ์ก็ จะตรวจดูไข่ในบายศรี ว่า
สวยงามหรื อไม่ ก็ จะปอกเปลือกไข่ ป้ อนกับข้าวสุ กให้เจ้าบ่าวเจ้าสาวกินคนละ 3 คํา แล้วให้ดื่มนํ้า
ตามเพื่อเป็ นสิ ริมงคล
การขึ้นบ้านปู่ ย่ า หรื อการสมมาปู่ ย่ า
เมื่ อทําพิธีส่ งตัวแล้ว จากนั้ นฝ่ ายเจ้าสาวจะไปสมมาปู่ ย่า เครื่ องสมมา
ประกอบด้วย เสื่อ หมอน ผ้าถุง ผ้าขาวม้า ซึ่ งเครื่ องสมมานี้ จะต้องให้ญาติทุ กคนของฝ่ ายชาย
ก่ อนที่เจ้าสาวจะขึ้นข้างบนบ้านเจ้าบ่าว ทางขึ้ นบันไดจะมีกระบุงข้าวเปลื อกมีหินลับมีดหรื อขวานใส่
ไข่แล้วใช้นุ ่ นปิ ดด้านบน เจ้าบ่าวเจ้าสาวก็จะเหยียบกระบุ งข้าวขึ้ นบนบ้าน พอขึ้นไปถึ งหัวบันได
บ้านจะมีเครื่ องครัว อย่างเช่ น ครก สาก ถ้วยชามวางอยู่ เจ้าสาวจะจัดเก็บวางใหม่ให้ เป็ นระเบี ยบ
เรี ยบร้ อย พ่อแม่เจ้าบ่าวจะจัดเตรี ยมหม้อดิ นใส่นํ้ าขมิ้น ใส่ถุ งเงิน ถุงทองหรื อแล้วแต่ฝ่ ายพ่อแม่
เจ้าบ่าว ซึ่ งขึ้นอยู ่ กับฐานะทางบ้าน เจ้าสาวก็จะล้วงเอาข้าวของในหม้อ จากนั้ นเจ้าบ่าวเจ้าสาวก็จะ
ไปนั ่งบริ เวณที่จัดไว้มีหมอน 2 ลูกวางอยู่ ด้านหน้าเจ้าบ่าวเจ้าสาว เถ้าแก่ก็จะร้องเรี ยกว่าปู่ ย่ามาผูก
แขนเอาลูกสะใภ้ สมัยก่อนผูก 10 – 20 ซึ่ งผูกตามฐานะครอบครัว เศรษฐกิจและสังคม พอเสร็ จก็มี
การเลี้ ยงข้าว เหล้ายาแล้วฝ่ ายเจ้าสาวก็ลากลับบ้าน
การส่ งตัวเจ้ าบ่าว เจ้ าสาวเข้ าห้ องหอ
เมื่อเสร็ จพิธีบายศรี สู ่ ขวัญแล้ว พราหมณ์และ ญาติพี่น้องฝ่ ายเจ้าสาวก็นําเจ้าบ่าว
เจ้าสาวขึ้ นบนห้องหอ ญาติฝ่ ายเจ้าบ่าวขึ้ นไปก็จะไปเปิ ดใต้หมอนเปิ ดใต้ที่ นอนก็จะเห็ นมวนยาเส้น
หมาก พลูวางอยู ่ ใต้หมอนหรื อใต้ที่นอน ก็จะพูดขึ้ นว่า “ เอ๊ะนางคนนี้ มีชู้นี่หว่ า ” ซึ่ งเป็ นประเพณี
ฝ่ ายเจ้าสาวก็จะให้เหล้าหนึ่ งขวด ญาติผ่ายเจ้าบ่าวก็จะลงมาเพื่อกลับบ้าน