Page 345 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

254
วันสู่ ขอ
เถ้าแก่ฝ่ ายชายเตรี ยมไก่ตัวเมียมาเพื่อดูคางไก่ว่าสวยหรื อไม่สวย ถ้าคางส่ วยก็
แปลว่า ใช่ เนื้ อคู ่กัน ถ้าคางไก่ ไม่สวยถ้าผู ้ หญิงผู้ ชายรักใคร่ กันก็จะเลื่ อนวันสู่ ขอออกไป นําไก่ตัวใหม่
มา ดอกไม้ 5 คู่ขันหมาก 5 คู ่ ขันพลู 5 คู่ เทียน 5 คู ่ เหล้า 1 ขวด เงินที่จะมาหมั้น 12 บาท เพื่อ
นํามาเซ่นผี จากนั้ นเถ้าแก่ก็ จะมีการตกลงเรื่องค่าสิ นสอดและสิ่ งของที่ฝ่ ายชายจะต้องเตรี ยมมาในวัน
แต่ งและหาฤกษ์ยามที่จะแต่งงาน คือ เดื อน 2 เดือน 4 เดื อน 6 และ เดือน 12 ขึ้ น 1 คํ่า, ขึ้ น 2 คํ่า,
ขึ้ น 3 คํ่า, วันขึ้ น 6 คํ่า หรื อ ขึ้ น 13 คํ่า และได้มีการจัดทําสัญญากัน โดยทําเป็ นหนังสือสั ญญามีการ
ระบุ ชื่อผู้ทําสัญญาทั้ งสองฝ่ าย ในสัญญาจะประกอบด้วยเรื่ องเงินสินสอดของหมั้นในการแต่ งงาน
วันเดือนปี ที่จะแต่งงานและเรื่ องโทษของการผิดสัญญา จากนั้ นจะมีการลงชื่อผู ้ ทําสัญญาและพยานไว้
เป็ นหลักฐาน แล้วมอบให้ทั้ งสองฝ่ ายเก็บไว้คนละฉบับ เมื่อทําสัญญาเรื่องสิ นสอดของหมั้ นเป็ นที่
เรี ยบร้อยแล้ว ถ้าหากฝ่ ายหนึ่ งฝ่ ายใดผิดสัญญา ตามประเพณี หากทางฝ่ ายชายผิดสัญญาไม่ทําตาม
ข้อตกลง ฝ่ ายหญิงก็จะรับสินสอดที่ฝ่ ายชายมอบไว้ให้ แต่ถ้าฝ่ ายหญิงผิดสัญญา จะต้องชดใช้
สิ นสอดของหมั้นตามที่ ตกลงไว้เป็ นจํานวนสองเท่า
พิธีการแต่ งงาน
การแต่งกายเจ้าบ่าวจะนุ่ งโสร่ งทําเป็ นโจงกระเบน ใส่ เสื้ อสีขาว ส่วนฝ่ าย
เจ้าสาวจะใส่ผ้าซิ่ น (ผ้าถุง) ที่ทําจากไหม ใส่ เสื้อสี ขาว หรื อแล้วแต่จะหาได้ในตอนนั้ น ซึ่ ง
สถานที่ จัดงานจะจัดทั้ งบ้านฝ่ ายเจ้าบ่าวและบ้านเจ้าสาวเป็ นพิธีการที่เรี ยบง่าย ไม่หรู หรา ไม่มีการ
แต่ งหน้าทําผมเมื่อถึ งฤกษ์ยามที่เหมาะสมตามที่เถ้าแก่ (นายไซ) ตกลงไว้ ทั้งฝ่ ายบ้านเจ้าบ่าวเจ้าสาวก็
จะมีการจัดงาน ซึ่ งก่อนที่จะถึงวันแต่ง พ่อแม่ ญาติพี่น้องทั้งสองฝ่ ายก็ได้บอกงานให้ชาวบ้านได้รั บ
ทราบว่ามี การแต่งรั บลูกเขย ลู กสะใภ้ ให้มาช่วยงานก่อนวันแต่ง ญาติพี่ น้อง ผู ้ เฒ่าผู้แก่จะมาช่วยกัน
ทําบายศรี เพื่อนฝูงมาช่วยกันหาบนํ้ า หาฟื นที่ จะใช้ในงาน ก็จะมีการเลี้ ยงด้วยข้าวปลาอาหาร เหล้า
ยา ฆ่าหมูฆ่าวัวเลี้ ยงแขกเลี้ ยงชาวบ้าน พอวันรุ่ งขึ้ น พิ ธีการต่าง ๆ นั้ นจะเริ ่ มต้นที่ ฝ่ ายชายจะแห่
ขบวนขันหมากมาที่บ้านฝ่ ายหญิง ซึ่ งในขบวนขันหมากจะประกอบด้วย พานบายสี ขันหมาก ขัน
พลู หมู 1 ตัว หรื อ ไก่ 1 ตัวมาให้ฝ่ ายเจ้าสาวเป็ นการนํามาเลี้ ยงเพื่อสร้ างครอบครัวใหม่ให้ออกลูก
ออกผล เหล้า แต่ ก่อนเป็ นเหล้าสาโท ต้นอ้อยต้นกล้วยจํานวนไม่จํากัด และเงินสินสอดที่ตกลงกัน
ไว้ ซึ่ งแต่ก่อนค่าสิ นสอดประมาณ 200 – 300 บาท ไม่มีทอง หรื อขึ้ นอยู่กับฐานะครอบครัว
เศรษฐกิจและสังคม ซึ่ งจะจัดเตรี ยมไว้ให้นายไซเป็ นคนจัดการให้ พอขบวนขันหมากมาถึงหน้าบ้าน
เจ้าสาว ก็จะมีประตูกั้ น แต่ก่อนใช้ไม้ยาว มีคนถือสองคนกั้ นประตู ไม่ยอมให้เจ้าบ่าวเข้าบ้าน ซึ่ ง
เจ้าบ่าวจะให้เหล้า 1 ขวดเป็ นค่าจ้าง เมื่อเจ้าบ่าวสามารถผ่ านประตูได้แล้ว ญาติฝ่ ายเจ้าสาวก็จะมา
รั บข้าวของจากฝ่ ายเจ้าบ่าวและเชื้ อเชิญให้เข้าไปนั่งในปะรําพิธีที่ทําจากก้านมะพร้าวซึ่ งจัดทําไว้หน้า
บ้าน พอเจ้าบ่าวเข้ามานั่งในปะรําพิธีรอเจ้าสาว ญาติเจ้าสาวจะนําตัวเจ้าสาวออกมานั่งข้าง ๆ เจ้าบ่าว