Page 189 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

2. การขอขึ้นบ้านเจ้ าสาว เมื่อถึ งบ้านเจ้าสาวแล้วจะต้องเข้าบ้านและขึ้ นบ้านทางทิศ
ตะวันตกหรื อทิ ศใต้ แต่ ไม่ใช่ว่าจะขึ้ นไปบนบ้านได้เลยในทันที ทันใด เพราะข้างบนหัวบันไดนั้ นจะ
มีเฒ่าแก่ของฝ่ ายหญิงยืนขวางบันไดอยู ่ ฝ่ ายเฒ่าแก่และล่ามฝ่ ายชายจะต้องมีการเจรจาขอขึ้ นบ้าน ฝ่ าย
หญิงจะถามว่าพวกนี้ มาทําอะไรกันให้บอกจุ ดประสงค์ของการมาในครั้ งนี้ ฝ่ ายชายก็จะบอกไป ฝ่ าย
หญิงจะเรี ยนค่าผ่านประตูขึ้ นบันไดไป ค่าขึ้ นบ้านในจุดนี้ จะเป็ นเหล้ามากกว่าอย่ างอื่น
3. การล้ างเท้าเขย หลังจากเรี ยกค่าขึ้ นบ้านแล้ว คนอื่น ๆ ที่ มากับขบวนจะพากันเดินขึ้ น
ไปบนบ้านได้เลย แต่เจ้าบ่าวจะต้องผ่านการล้างเท้าจากญาติพี่ น้องของฝ่ ายเจ้าสาวเสียก่อน การล้าง
เท้านี้ มีความเชื่อว่าล้างเอาสิ่งที่ ไม่ดี สิ่ งสกปรกออกจากตัวของฝ่ ายชายก่อนที่จะก้าวขึ้ นไปบ้าน นํ้าที่
นํามาล้างเท้านี้ จะเป็ นนํ้ าอบนํ้ าหอม ที่นํามาจากของหอม เช่น การฝนขมิ้นผสมกับนํ้ า หรือการเอา
แป้ งลงผสมกับนํ้ า ฝ่ ายชายจะยืนบนก้อนหิน (ผู้ไทยเรียกว่า “หิ นลับ” เพราะเป็ นหิ นก้อนใหญ่ ๆ ซึ่ ง
ชาวผู ้ ไทยมักจะมี ไว้ใช้ลับมีดหรื อฝนมีดไว้ใช้ในครัวเรื อน) มี ใบตอง ใบยอหรื อใบตูมรองไว้อี กที
หนึ่ ง การล้างเท้านี้ เจ้าบ่าวจะต้องเตรี ยมเงินไว้เป็ นค่าตอบแทนคนที่ล้างเท้าให้ เมื่อเสร็ จพิธีการล้าง
เท้าแล้วจึงตามขบวนขึ้ นไปบนบ้าน
4. การปู ที่นอน เมื่อขึ้ นไปบนบ้านแล้วเจ้าบ่าวจะต้องไปนั ่งรอเจ้าสาวที่พาขวัญ ฝ่ ายพ่อ
ล่ ามก็จะไปที่ ห้องของบ่าวสาว แล้วเลื อกที่เหมาะ ๆ ตอกตะปูห้อยย่ามและดาบไว้ ส่ วนทางแม่ล่ามก็
จะนําขบวนที่ถื อเครื่ องนอนไปปูที่นอน คนที่จะช่วยในการปูที่นอนนั้ นจะต้องเป็ นผู ้ ที่มีสามีไม่เป็ น
แม่ร้ างหรือแม่ม่ายแต่อย่างใด ครอบครัวจะต้องอยู่เย็นเป็ นสุข เพื่อให้เป็ นเคล็ดสําหรั บคู่สามี – ภรรยา
ใหม่นี้
5. การผูกแขนพี่สาว เจ้าสาวและการผูกแขนเจ้าสาว ก่อนที่เจ้าสาวจะเข้าพาขวัญ
ร่ วมกับเจ้าบ่าว ถ้าฝ่ ายเจ้าสาวมีพี่ สาวที่ย ังไม่ได้แต่งงานทางญาติ ๆ จะต้องมีการผูกแขนให้พี่สาว
เจ้าสาวก่อน เพราะการที่น้องสาวแต่งงานก่อนถือว่าเป็ นการผิดประเพณี ทําให้คนที่เป็ นพี่ขวัญหนีดี
ฝ่ อ จึงมีการแก้ไขโดยการผูกแขนเป็ นการปลอบขวัญไว้ก่ อน และเพื่อการเป็ นสิ ริมงคล ไม่ให้
น้องสาวข่มขวัญพี่สาว เมื่อผูกแขนให้พี่ สาวเรี ยบร้อยแล้วก็จะทําการผูกแขนให้ตัวเจ้าสาว ผู้ ผู กจะ
เป็ นพ่อ แม่ พี่ น้อง ญาติ ๆ การผูกแขนเจ้าสาวนี้ เป็ นการผูกเพื่ออบรมสั่งสอนในการประพฤติปฏิบัติ
ในการเปลี่ยนแปลงของชี วิตหลังการทําปะซู แล้ว นอกจากการอบรมสั ่งสอนแล้วย ังเป็ นการผูกเพื่อ
ความเป็ นสิริมงคล ความผูกพันจากญาติ ๆ ก่อนที่จะไปสู่การเริ ่ มต้นชีวิตใหม่นั ่นเอง
6. การมอบค่ าดองหรื อค่าสินสอด การมอบค่าดองหรื อค่าสิ นสอดนี้ จะกระทําต่อหน้ า
ลุ งตาทั้ งสองฝ่ าย เพื่อไม่ มีปัญหาทั้ ง 2 ฝ่ าย
7. การนําเจ้าสาวสู่ พาขวัญ จะต่อเนื่ องมาจากการมอบค่าดองค่าสิ นสอด การนําเจ้าสาว
ออกจากห้องไปสู ่พาขวัญนั้ น ผู ้ ทําหน้าที่ไปรับออกมาคือแม่ล่ ามนั ่นเอง การออกจากห้องนั้ นเจ้าสาว