Page 130 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

พิธีการแต่งงาน
ก่อนทําพิธีแต่ งงานคู่บ่าวสาวชาวไทยญ้อจะทําการสู่ ขวัญน้อยก่อน โดยจะดูฤกษ์
ยามดีว่าจะสู่ ขวัญน้อยเวลาใด การสู่ ขวัญน้อยนี้ จะสู่ ขวัญที่บ้านฝ่ ายชาย และบ้านฝ่ ายหญิงหรื อจะ
มาสู่ขวัญร่ วมกันที่ บ้านฝ่ ายหญิงก็ได้ โดยมีหมอสู่ ขวัญหรื อพราหมณ์ เป็ นผู้ ทําพิธี สู ่ ขวัญ การเชิญ
หมอสู่ ขวัญหรื อพราหมณ์มาสู่ ขวัญนี้ ต้องมีดอกไม้ 1 คู่ เทียน 1 คู่ ใส่ ในจาน พ่อแม่หรื อญาติ
ผู ้ ใหญ่ของคู่บ่าวสาวจะเป็ นผู ้ ไปเชิญการสู่ขวัญน้อย
การสู่ขวัญน้อย จ้าบ่าวเจ้าสาว และเพื่ อนเจ้าบ่าวเจ้าสาวจะต้องมานั่งลงกระทําพิธี
ที่บริ เวณที่ตั้ งพาขวัญเมื่อทุ กคนนั่ งที่ เรี ยบร้อยแล้ว หมอสู่ขวัญหรื อพราหมณ์จะให้คู่บ่ าวสาวจุด
เทียนและเริ่ มพิธีสู ่ขวัญน้อย เมื่ อสู่ ขวัญเรียบร้ อยแล้ว หมอสู ่ขวัญจะพรมนํ้ ามนต์ให้คู ่บ่าวสาว และ
เพื่อนบ่าวสาว
การแต่งกายของเจ้าบ่าวเจ้าสาวในพิธีสู ่ขวัญน้อย เจ้าบ่าวจะแต่งกายสุ ภาพตามสมัย
นิ ยมมีผ้าพาดบ่าถักด้วยด้ายสี ขาว เจ้าสาวจะใส่ เสื้ อตามสมัยนิ ยม โดยนุ่งผ้าถุงทอด้วยไหมมีผ้าพาด
บ่าถักด้วยด้ายสี ขาวเช่นกัน การแต่งกายของหมอสู่ขวัญใส่ เสื้ อแขนยาวสี ขาว เหน็บหู กระต่ายสี ดํา
ที่คอเสื้ อ มีผ้าพาดบ่ าสีขาว นุ่งโจงกระเบนสี ขาว ถุ งเท้าสี ขาว เมื่อพรมนํ้ ามนต์ในมือจะถือไม้เท้า
รู ปงูประกอบพิธีสู่ ขวัญ สําหรั บผ้าพาดบ่าหรื อผ้าเบี่ ยงนี้ ใส่ เพื่อคารวะเจ้าโคตรตามประเพณี
เมื่ อสู่ ขวัญน้อยเรี ยบร้อยแล้ว ถ้าได้ฤกษ์ที่ กําหนดไว้ขบวนแห่ขันหมากจะเริ ่มแห่
ไปย ังบ้านเจ้าสาวแต่ถ้าติดด้วยฤกษ์ดาวเพดาน เชื่ อดาวผลคุณี เพดานตอนหน้า คือ ฤกษ์บุรพ
ผลคุณี อีกชื่ อหนึ่ งเรี ยกว่าดาวแรดตัวผู ้ มี ดวง เพดานตอนหลัง คือ ดาวฤกษ์อุดรผลคุณี อีกชื่ อ
หนึ่ งเรี ยกว่า ดาวแรดตัวเมียมี ดวง ซึ่งขบวนแห่ นั้ นจะหันหน้าตรงกับดาวเพดานไม่ ได้ จะต้อง
เลื่อนวันแต่งงานออกไปอีก แต่ถ้าย ังฝื นแห่ ต่อไปเรี ยกว่าขะลํา เชื่อว่าจะมีการตายเกิดขึ้น ถ้า
จําเป็ นต้องแต่งงานในวันนั้ นจะต้องแก้เคล็ดโดยตั้ งขบวนแห่หันหลังให้ดาวเพดาน หรื อเอี ยงข้าง
เข้าหาดาวเพดาน
ฤกษ์ดาวเพดานที่จะโคจรมาในรอบเดือนแต่ละปี มี ดังนี้
เดื อน 1, 2, 3 อยู่ทิศตะวันตก
เดื อน 4, 5, 6 อยู่ทิศเหนื อ
เดื อน 7, 8, 9 อยู่ทิศตะวันออก
เดื อน 10, 11, 12 อยู่ทิศใต้
ขบวนแห่ขันหมาก พิธีการแต่งงานของชาวไทยญ้อจะมีขบวนแห่ขันหมากพร้อม
เจ้าบ่าว เพื่อไปกระทําพิธีสู่ ขวัญแต่งงานที่บ้านเจ้าสาว ขบวนแห่ ขันหมากพร้อมเจ้าบ่าวจะมี พิธีการ
ดังนี้