Page 115 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

การไปโอมสาวให้กับลูกหลานแล้ว ส่วนการเตรี ยมอาหารเพื่อเลี้ ยงดูญาติ ๆ นั้ นจะเตรี ยมพวกไก่
มากกว่าอย่างอื่น
3. การเตรียมหาพ่ อล่าม การเตรี ยมพ่อล่ ามเป็ นเรื่ องจําเป็ นอีกเรื่องหนึ่ งที่ จะ
หลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะในการไปโอมสาวนี้ พ่อล่ ามจะต้องเป็ นผู้นําผู ้ ใหญ่ฝ่ ายชายไป และเป็ นการที่
ดําเนินการโอมสาวทั้ งหมด คนที่จะเป็ นพ่อล่ามนั้ นจะต้องมีคุ ณลักษณะดังต่อไปนี้ คือ มีภรรยาคน
เดียว เป็ นสามีภรรยาที่ไม่เคยมี เรื่ องทะเลาะเบาะแว้ง สามารถเป็ นแบบอย่างที่ดี แก่คู ่บ่าวสาวได้ เป็ น
ที่นับถือและศรัทธาของชาวบ้านโดยทั่ วไป และมี อายุห่ างจาคนที่จะมาเป็ นลูกล่ามพอที่จะเป็ นพ่อลูก
กันได้โดยไม่น่ าเกลียด
การหาพ่อล่ ามนี้ พ่อแม่ฝ่ ายชายจะเป็ นผู้ไปทาบทาม โดยการนําดอกไม้ธูปเทียน
หรื อแต่งขัน 5 ไปหาบุ คคลที่พากันเลื อกสรรแล้วว่าเหมาะสมที่ จะเป็ นพ่อล่ามให้แก่ ลูกชายของตนเอง
การไปหาพ่อล่ามนี้ ไม่ใช่ ว่าผู ้ ถูกไปหาจะรับไว้ทันที ทันใด เหตุผลนั้ นจะขึ้ นอยู ่ กับผู้ ถูกทาบทามว่า
พอใจที่ จะเป็ นล่ามให้หรื อไม่ ถ้าพอใจเป็ นล่ามให้ก็จะตอบตกลงทันที แต่ ถ้าย ังมีความลังเลใจอยู่ผู ้ ถูก
ทาบทามเองก็จะขอผลผัดวันไปก่อน เพื่อขอเวลาในการเสี่ ยงทายว่าการรั บหนุ ่มคนนี้ ไว้เป็ นลูกล่าม
นั้ นจะเป็ นสิ ริมงคลหรื อไม่ การเสี่ยงทายผู ้ ถู กทาบทามจะเสี่ ยงทายด้วยวิธีการบนบานศาลกล่าวกับสิ่ง
ศักดิ์ สิ ทธิ์ ทั้ งหลายว่า ถ้าการรั บหนุ่ มคนนี้ เป็ นลูกล่ามแล้วจะเป็ นสิ ริมงคลต่อตนเองและครอบครัว ก็
ขอให้เข้าฝันในทางที่ดี แต่ ถ้าการรั บไว้เป็ นลูกล่ามจะไม่เป็ นสิริ มงคลให้ฝันไม่ดี การรับลูกล่ามก็จะ
ตัดสินใจตามความฝัน ถ้าฝันดีก็จะตอบผู ้ ทาบทามว่าตกลงจะเป็ นล่ามให้ ถ้าฝันไม่ดี ก็จะปฏิเสธไป
แล้วให้ไปหาคนใหม่แทน เมื่อรับปากเป็ นพ่อล่ ามให้แล้วงานแรกที่พ่อล่ามจะต้องทําก็คือการไปโอม
สาว การโอมสาวนี้ ฝ่ ายชายจะต้องเสี ยค่า “ไขความปาก” (เงินค่าไขความปาก คื อ เงินค่าประเพณี ให้
ฝ่ ายหญิงพูดจาตกลงด้วย) ค่าไขความปากจะประกอบไปด้วย หมาก พลู และเงิน ผู ้ ไทยเรี ยกว่า “พลู
ไขปาก หมากไขคอ” เงินนั้ นแต่ละครั้ งจะเสียไม่เท่ากันแล้วแต่ฝ่ ายหญิงจะเรี ยนร้องเอา พ่อล่าม
จะต้องเตรี ยมหมากพลูไปให้พร้อม เพื่อมอบให้แก่ เจ้าโคตรลุ งตาของฝ่ ายหญิง เจ้าโคตรลุ งตาผู ้ ไทย
เรี ยกอี กอย่างหนึ่ งว่า “ลุงตาพาข้าว” เมื่อลุ งตาพาข้าวรับค่าไขความปากแล้ว หมากพลูแจกจ่ายกันใน
ขณะนั้นเลย ส่วนเงินก็จะไว้แบ่ งกันที หลัง
ในการโอมสาวนี้ จะมีการตกลงค่าสิ นสอดทองหมั้นกัน ค่าสิ นสอดจะเป็ นเงิน
ส่ วนของหมั้นอาจจะเป็ นสิ่ งของหรื อสัตว์เลี้ ยง เช่น วัว ควาย นํามาให้ฝ่ ายหญิงเป็ นเครื่ องประกันว่า
ฝ่ ายชายจะไม่ เปลี่ยนแปลงทําให้ฝ่ ายหญิงเสียหาย การจะเรี ยกค่าสินสอดทองหมั้นนี้ ชาวผู ้ ไทยจะมี
การ “เน่ งฮีต” เสียก่อน
หลังจากมีการเน่ งฮีตคองไปแล้วนั้ น ก็จะมีการตกลงค่าสิ นสอดหรื อค่าดองและ
หาฤกษ์งานยามดีเป็ นวันทําปะซูกัน และนอกจากนี้ ฝ่ ายชายย ังต้องเตรี ยมสร้างเรื อนหอหรื อ “เฮินซู” ที่