Page 102 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

1.2 ประเพณีแต่งงานของชาติพันธุ์ ส่วย
การเลือกคู่ ครอง
มีทั้งพ่ อแม่เป็ นคนเลื อกคู่ครองให้ เมื่ อพ่อแม่ฝ่ ายชายรักชอบลูกสาวบ้านใดก็จะส่ง
เถ้าแก่ซึ่ งเป็ นที่ นับหน้าถือตา หรื อเป็ นผู้อาวุโสในหมู่บ้านไปเจรจาทาบทามให้ลูกชายของตน ลูกจะ
เชื่อฟั งพ่ อแม่มาก คุณสมบัติ ที่พ่อแม่ ดู ก็คือ มีอวัยวะครบ 32 ผู้ หญิงเป็ นแม่บ้านแม่เรื อน ว่านอนสอน
ง่าย กิริ ยามารยาทเรี ยบร้อย ถ้าเป็ นผู้ชายก็ดู ว่ามีอวัยวะครบ 32 ขย ันขันแข็งทํามาหากิน บอกสอนง่าย
ดู ตั้ งแต่โคตรเหง้าวงศ์ตระกูล หรือถ้าพ่อแม่ไม่หาให้ ชายหญิงเกิดความรั กใคร่ ชอบพอกันเอง ซึ่ ง
ผู ้ ใหญ่รั บรู้และให้คําแนะนําลูกเรื่ องการมีคู่ครอง ส่ วนใหญ่เป็ นคนในหมู่บ้านเดียวกัน
การทาบทาม
และหมั้น ซึ่ งประเพณีการแต่งงานที่ปฏิบัติ สื บทอดกันมาก็คื อ ถ้าผู้ หญิงรั กหรื อชอบ
พอผู ้ ชายคนใดก็จะเล่ าให้พ่อแม่ฟัง การสู่ ขอจะเริ่ มขึ้ นเมื่อลูกสาวบอกให้พ่อแม่ของตนว่ารักใคร่ ชอบ
พอกับชายใด พ่อแม่จะไปติ ดต่อหาผู ้ เป็ นเถ้าแก่ซึ่ งชาวบ้านเรี ยกว่านายไซ 2 – 3คนและมีความสุ ข
ประสบความสําเร็ จในการใช้ชีวิตคู่ จะให้ช่วยติดต่อกับชายหนุ ่ มที่มาชอบพอรักใคร่ กับลูกสาวของ
ตน การติดต่อนี้ เรี ยกว่า “กระโปนใด” หมายถึง ตามหนุ ่มในการไปติดต่อทาบทามของนายไซนั้ น
นายไซจะจุดไต้ซึ่ งเป็ นเครื่องให้แสงสว่างที่ทําด้วยเชื้อเพลิงห่ อด้วยใบไม้ แล้วมัดด้วยตอกที่ทําจากไม้
ไผ่ เมื่ อถึงบ้านฝ่ ายหญิงก็จะดับไต้ที่เชิงบันไดบ้าน จากนั้ นจะขึ้ นไปเจรจากับฝ่ ายหญิงบนบ้าน ถ้า
เจรจาจนตกลงถามฝ่ ายหญิงว่าจะตกลงเอาไหม ถ้าตกลงว่าเอา ก็จะมีการเซ่นไหว้ผีบรรพบุรุษให้
รั บทราบ
วันสู่ ขอ
เถ้าแก่ฝ่ ายชายเตรี ยมไก่ ตัวเมียมาเพื่อดูคางไก่ว่าสวยหรื อไม่สวย ถ้าคางส่ วยก็แปลว่า
ใช่ เนื้ อคู่กัน ถ้าคางไก่ไม่ สวยถ้าผู ้ หญิงผู้ ชายรักใคร่ กันก็จะเลื่อนวันสู่ขอออกไป นําไก่ตัวใหม่มา
ดอกไม้ 5 คู่ขันหมาก 5 คู่ ขันพลู 5 คู ่ เทียน 5 คู่ เหล้า 1 ขวด เงินที่ จะมาหมั้ น 12 บาท เพื่อนํามา
เซ่ นผี จากนั้ นเถ้าแก่ก็จะมี การตกลงเรื่องค่าสินสอดและสิ่ งของที่ฝ่ ายชายจะต้องเตรี ยมมาในวันแต่ง
และหาฤกษ์ยามที่จะแต่งงาน คือ เดื อน 2 เดือน 4 เดือน 6 และ เดือน 12 ขึ้ น 1 คํ่า, ขึ้น 2 คํ่า, ขึ้น
3 คํ่า, วันขึ้ น 6 คํ่า หรือ ขึ้ น 13 คํ่า และได้มีการจัดทําสัญญากัน โดยทําเป็ นหนังสือสัญญามีการ
ระบุ ชื่อผู้ทําสัญญาทั้ งสองฝ่ าย ในสัญญาจะประกอบด้วยเรื่ องเงินสินสอดของหมั้นในการแต่ งงาน
วันเดือนปี ที่จะแต่งงานและเรื่ องโทษของการผิดสัญญา จากนั้ นจะมีการลงชื่ อผู้ ทําสัญญาและพยานไว้