Page 64 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๐
การสื่ อความหมายในการแสดงกระโน้ ปติงต็อง
จังหวัดสุริ นทร์มีอารยธรรมที่สื บต่อและพัฒนามาเป็ นเวลายาวนาน มีขนบธรรมเนี ยมประเพณี เพลง
และการละเล่นพื้นบ้าน หลากหลายภาษาทั้งภาษาไทย เขมร ส่ วย และลาว ในกลุ่ มชาติพันธุ ์เขมรมีการละเล่ น
หลากหลาย ซึ่ งในเพลงและการละเล่ นพื้ นบ้านของสุ ริ นทร์ทั้งหมด มี การละเล่นที่พัฒนามาจากสัตว์เป็ นครั้ ง
แรก คือมีการเลี ยนแบบลีลาท่ าทางการเคลื่อนไหว และการเกี้ ยวพาราสีที่ สนุกสนานร่ าเริ ง ของตั ๊กแตนตํา
ข้าว มาเป็ นการเต้น“กระโน้ปติงต็อง” เพื่อการละเล่น เพื่ อความสนุกสนานและตลกขบขันในหมู่บ้าน ต่ อมา
เป็ นการแสดงที่ นิยมแพร่ หลาย มี การนําไปแสดงหน้าพระที่ นั่ง และในบางช่ วงห่ างหายขาดการส่งเสริ ม
ความเป็ นมาของกระโน้ปติงต็องได้มีการบันทึกและเล่าสื บต่อกันมาหลายกระแส และมี การพัฒนาการสื่ อ
ความหมายจากเดิ มไม่ได้ มีความหมายมากไปกว่าลักษณะการเคลื่อนไหวของตั ๊ กแตนตําข้าว ซึ่ งจะอธิ บาย
การสื่อความหมายออกเป็ น ๓ ยุ คได้ดังนี้
ยุคที่ ๑ เริ่ มแรกการประดิษฐ์การละเล่ นกระโน้ ปติงต็อง(พ.ศ. ๒๔๘๐ – ๒๕๐๖)
ในยุ คนี้มีบุคคลสํ าคัญ ๓ คนที่ เป็ นผู้ ก่อตั้งและทําให้ กระโน้ ปติงต็ อง คือ นายเต็น ตระการดี
นายเหือน ตรงศูนย์ ดี และครูยันต์ ยี่สุ่ นศรี
ในช่ วงนี้ เป็ นการพัฒนาท่ าเต้นมาจากตั๊กแตนตําข้าวกําลังเกี้ ยวพาราสี กันและผสมพันธุ์ กัน
การสื่ อความหมายจากท่าการเต้น คื อการงอมือและยกแขนเหมือนตั ๊ กแตนตําข้าว และมี การเต้นตามแต่
จินตนาการ ผู้เต้นไม่มีรู ปแบบตายตัวโดยพอจะแบ่งได้ดังนี้
๑. การเคลื่อนไหวโลดเต้นไปตามธรรมชาติของตั๊ กแตนตําข้าว
๒. การผสมพันธุ ์ระหว่างตัวผู ้ ตัวเมีย
๓. การประดิ ษฐ์ท่าทางให้เกิดความตลกขบขัน
ในช่ วงนี้ ไม่ ได้เน้นการสื่อความหมายจากท่าเต้นมากนัก เพราะเป็ นการประดิ ษฐ์เนื้ อร้องประกอบท่าทาง
ซึ่ งจะอธิ บายความหมายด้วยภาษาร้ อง ซึ่ งมีการด้นกลอนสดเป็ นเนื้ อร้องตามความสามารถของผู้ร้อง
ยุคที่ ๒ การเผยแพร่ โดยนายอําเภอเสนอ มู ลศาสตร์ (พ.ศ. ๒๕๐๖ – ๒๕๔๐)
ในยุคนี ้มี นายเสนอ มูลศาสตร์ (นายอําเภอปราสาทในขณะนั้ น) ได้ เข้ าไปส่ งเสริ มสนับสนุ น
นํ าการแสดงกระโน้ ปติงต็ อง จากตําบลไพล อําเภอปราสาท ไปสู่ การแสดงในระดั บจังหวัดและ
ระดับประเทศ ทําให้กระโน้ ปติงต็องเกิดการแพร่ หลายมาจนถึงปั จจุบัน
เมื่ อมีนักปกครองและหน่วยราชการได้เข้ามาร่ วมส่ งเสริ มและพัฒนา เช่น พัฒนาชุ มชนอําเภอ
ปราสาท ศึกษาธิการอําเภอปราสาท ฯลฯ จึงเกิ ดการพัฒนาเพื่อให้การแสดงมีความน่าสนใจมากขึ้ น และเมื่อ
มีการนําไปแสดงทั้ งในระดับจังหวัด ระดับชาติ โดยเฉพาะการนําไปเสนอต่อหน้าพระที่นั่ง จึงมีการปรับการ