Page 15 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑
บทที่ ๑
บทนํา
“เอกอัครราชู ปถัมภกมรดกวัฒนธรรมไทย”
พระราชสมัญญา
สมเด็จพระเทพรั ตนราชสุ ดา เจ้าฟ้ ามหาจักรีสิ รินธร รั ฐสี มาคุณากรปิ ยชาติ สยามบรมราชกุมารี
“…ทูลกระหม่อม ได้ มีราชสมภพในแวดวงแห่งความรั กชาติและการเสี ยสละเพื่อชาติ อันจะเห็นได้ โดยชั ด
แจ้ งจากสมเด็จพระบรมชนกนาถ และสมเด็ จพระราชชนนี ได้ ทรงพระเจริญเติ บโตขึ้นมาในที่ที่ เป็ นแหล่ ง
แห่ งศิ ลปะและวั ฒนธรรมทั้งปวง ตามธรรมเนี ยมประเพณี ที่ เคยมีมาแต่ ก่ อนคือราชสํ านั ก ทรงได้ รั บ
การศึกษาในอักษรศาสตร์ ศิ ลปศาสตร์ โบราณคดี และสรรพวิชาอื่น ๆ อันจักเอื ้ออํานวยให้ บําเพ็ญพระราช
กรณียกิจในทางอนุรั กษ์และสร้ างสรรค์ศิ ลปะและวั ฒนธรรมแห่งชาติได้ มาก ประกอบกับพระราชหฤทั ยอัน
เด็ดเดี่ยวกล้ าหาญที่ จะเข้ ารับภาระแห่ งการอนุรั กษ์ ฟื้ นฟู ศิ ลปะและวัฒนธรรมไทยนี้ไปเป็ นพระราชภาระ
ของพระองค์ และทรงบํ าเพ็ญพระราชกรณียกิจในข่ ายแห่งพระราชภาระนี้มาเป็ นเวลานานหลายปี …”
พล. ตรี . ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช
(จากบทนําหนังสือ “สมเด็จพระเทพรัตนราชสุ ดา ฯ สยามบรมราชกุมารี กับการอนุรั กษ์มรดกไทย
กรมวิชาการ,๒๕๔๓)
๑.๑ ความเป็ นมาและความสําคัญของการวิจัย
ทรั พยากรสําคัญที่สุ ดในโลกนี้ (กรมวิชาการ,๒๕๔๓)มีอยู่สามอย่าง คือ ทรัพยากรธรรมชาติ ทรั พยากร
มนุษย์ และ ทรั พยากรวัฒนธรรม ทรัพยากรธรรมชาติเป็ นสิ่งที่ ธรรมชาติสร้ าง มีความสําคัญที่สุ ดต่อการย ัง
ชี พของมนุษย์ ทรั พยากรมนุ ษย์นับได้ว่าธรรมชาติเสริ มสร้างเช่นกัน และให้มีคุณสมบัติพิ เศษ คือ สติ ปัญญา
ที่ จะพัฒนาตนและสังคมไปสู่ อารยธรรมให้สามารถใช้ประโยชน์จากทรั พยากรธรรมชาติ ได้อย่ างสูงสุ ด
ทรัพยากรวั ฒนธรรมนั้ นมีลักษณะพิเศษ คือ เป็ นสิ่ งที่มนุ ษย์สร้ างขึ้นด้ วยกํ าลังสติปั ญญา กําลังกาย และ
กําลังใจ เพื่อใช้ ประโยชน์ สูงสุ ดจากทรัพยากรธรรมชาติมาพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และเพื่ อความงดงามแห่ ง
จิตใจ ซึ่ งเป็ นความปรารถนาและความสุขอย่างหนึ่ งของมนุ ษย์ นอกเหนื อจากการต่อสู ้เพื่อให้มีชี วิตอยู ่
ทรัพยากรวัฒนธรรม เป็ นทรั พย์สิ นและมรดกทางสติปัญญาของมนุ ษย์ สื บทอดต่ อ ๆ กันมาเป็ นเวลา
นับพันปี ตั้งแต่มนุษย์เริ่ มรู้ จักคิดค้นวิ ธีการถ่ายทอด เช่นการเปล่ งวาจา ทําท่าทาง เขียนภาพลงผนังถํ้ า และมี
การพัฒนาเรื่ อยมาจนถึงใช้เทคโนโลยี ทันสมัย เพื่ อการสื่ อสารในปัจจุบันนี้ แม้จะถู กกาลเวลา อุปั ทวเหตุ
โดยธรรมชาติ หรื อจงใจกระทําโดยมนุษย์ เพื่อทําลายหรื อถูกลืมไปบ้าง แต่มรดกทางวัฒนธรรมก็ได้เพิ ่มพูน