Page 136 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

คู ่มือประกอบการเรี ยนการสอน
กระโน้ ปติงต็อง
๑
ตอนที่ ๑
ความเป็ นมาและการสื่ อความหมาย
๑.๑ ตั๊กแตนตําข้ าว
ตั๊กแตนตําข้ าว , ตั๊กแตนต่อยมวย (http://www.agri.ubu.ac.th/information/insects/insec9.html)
ตั ๊กแตนตําข้าวเป็ นตั ๊กแตนที่มีประโยชน์ ต่อการเกษตร เพราะเป็ นแมลงที่ กิ นแมลงศัตรู พื ชเป็ น
อาหาร ขาหน้าที่มีขนาดใหญ่ ของมัน ใช้ในการจับเหยื่อ ขณะทําการจับเหยื่อตั ๊กแตนจะทําท่ายกขาหน้าและ
โยกไปมาคล้ายจะต่อยมวย ขณะทําการผสมพันธุ์ ตัวเมี ยอาจจะจับตัวผู ้กินเป็ นอาหาร ชื่ อตั ๊กแตนซ้อมข้าว
หรื อ ตั๊กแตนชกมวย จึงเรี ยกตามลักษณะท่าทางของมัน ที่คอยยกขาหน้าขึ้ นลง คล้ายคนกําลังยกสากซ้อม
ข้าวในครก หรื อเหมื อนกับนักมวยที่ ยกแขนตั้ งท่ ามวย แต่ ฝรั ่งจะมองผิดไปจากคนไทยโดยจะมองว่ า
มันกําลังยกมือสวดมนต์ภาวนาจึงเรี ยกมันว่ า แมนติส (Mantis ซึ่ งแปลว่า เพชรฆาตสวดมนต์) ได้มี
นักวิ ทยาศาสตร์ชาวสวีเดนต์ ชื่ อ ลินเนียส ได้ตั้งชื่ อตั๊กแตน ชนิดนี้ ว่า Mantis religiosa ( สายพันธุ ์โลก
เก่า )
ตั๊กแตนตําข้าว พบกระจายทั่ วโลกในเขตร้ อน และเขตอบอุ่นมีประมาณ ๑๘๐๐ สายพันธุ์
ในประเทศไทยมีการพบ ตั๊กแตนตําข้าวหลายชนิ ด โดยเฉพาะพันธุ์ Hierodula bipapilla Serve และ
H.membranceus Burm ซึ่ งมีขนาดค่ อนข้างใหญ่ ขนาดหลอดกาแฟยาว ๒ - ๓ นิ้ว สี เขียวคล้ายใบไม้
ตั๊กแตนตําข้าวเป็ นสั ตว์ที่มีขาคู ่หน้า ที่แข็งแรงแตกต่างไปจากตั ๊กแตนชนิดอื่นๆ และย ังมีขอบหย ัก
คล้ายซี่เลื่อยแหลมคมงอกขึ้ นมาตาม ท้องขาท่ อนปลายสุ ด และ ท่อนกลาง ไว้ช่ วยตะปบเหยื่อ ไม่ให้ดิ้นหลุ ด
หนี ไปก่อนที่จะกิน โดยเฉพาะท่อนขาช่วงกลางนั้ น โตผิดปกติ โค้งงอคล้ายใบมีด คล้ายแขนนักเพาะกาย
นอกจากนี้ ส่ วนหัวที่หมุ นได้เกือบรอบและมีตาทั้ งคู่โปนเด่นออกมาสามารถที่จะกรอกตาได้รอบ เพื่อจ้องจับ
เหยื่อไม่ให้ คลาดสายตา ดวงตาที่จ้องมองเหยื่อคล้ายสะกด ไม่ให้ หนี รอดไปได้ ต่ อมาเมื่อเข้าใกล้ระยะจู ่
โจม ก็จะตะปบเหยื่อด้วยขาคู่หน้า พร้อมรัดให้ แน่นด้วยซี่ เลื่อยท้องขา ตามปกติถ้าไม่ตื่นกลัว มักจะ
คลานไต่ ไปตามต้นไม้เพื่อหากิ นอิสระ
ตั๊กแตนตําข้ าว จะไม่บินรวมกันเป็ นฝูง สามารถเปลี่ยนสี พรางตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่อยู่ได้
เช่นพันธุ ์ Hyminopus cornatus หรือ พันธุ์ Tarachodes การพรางตัว ทําให้มันดํารงชีวิตอยู่ได้อย่าง
ปลอดภัยจาก ศัตรู ที่โตกว่าจับกิ น
ตั๊กแตนตําข้าว เมื่อถึ งวัยเจริ ญพันธุ์ หลังจากจับคู่ผสมพันธุ์เสร็ จแล้ว ตัวผู้ซึ่ งมีขนาดเล็กกว่าตัวเมีย
ถึง ๑ เท่ าตัว จะถู กกัดกิน สอง สามวันต่อมา ตัวเมี ยจะหันหัวลงขับเมือกหุ้มไข่เกาะตามใบไม้ กลายเป็ น
รังที่ แข็งแรง ปลอดภัย โดยมีแม่คอยเฝ้ าหวงรัง