Page 91 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘๐
ฟ้ าร้องทางทิศพายัพมีหนูเป็ นสัตว์ประจําทิศ ทํานายว่า ฟ้ าเปิ ดประตูหิน ฝน
จะตกปานกลาง ข้าวกล้าในนาจะได้ผลกึ่งเสียกึ่ง ปู ปลามีน้อย ฝูงคนจักไข้ป ่วย
ฟ้ าร้องทางทิศอุดรมีช้างเป็นสัตว์ประจําทิศ ทํ านายว่า ฟ้ าเปิ ดประตูเงิน ฝน
จะดีตลอด ข้ากล้างอกงามดี ฝูงคนจักมีความสุขกันทั ่ วหน้า
ฟ้ าร้องทางทิศอีสานมีง ัวเป็ นสัตว์ประจํ าทิศ ทํานายว่า ฝนจะดีแต่ ต้นถึง
ปลายปี ข้าวกล้าจะงอกงามสมบูรณ์ดี คนทั ้ งปวงจะมีความสุขเกษมทั ่ วหน้ า
นอกจากการทํ านายเสียงฟ้ าร้องแล้วยั งมีการบวงสรวงบู ชาแม่โพสพด้วย
ขนม ของหวานผลไม้ต่างๆ พร้อมกับทํานายฟ้ าฝนด้วยไข่และไก่ อย่างไรก็ดีป ัจจุบันประเพณี
บุ ญเบิกฟ้ าได้เปลี่ยนรูปแบบจากงานบุญมาจัดทํ าขบวนแห่แข่ งขันกันกับประเพณีบุญกุ ้มข้าว
ใหญ่ และบุญตุ้มปากเล้าแทน
อย่างไรก็ดี กล่ าวได้ว่าประเพณีบุ ญกําฟ้าที่เกิดขึ้นในภาพรวม ส่วนหนึ่งได้ ร ับ
อิทธิพลมาจากการเป็ นสังคมเกษตรกรรมซึ่งผูกติดกับป ัจจัยด้านสภาพแวดลอมและธรรมชาติ
เช่น การปราศจากสงคราม ฯลฯ เพื่อให้ผลผลิตที่ได้มีจํานวนมากและทํ าให้สังคมมีความอุ ดม
สมบูรณ์ โดยนัยนี้ประเพณีบุญกําฟ้ าที่ เกิดขึ้ นจึงเป็ นสัญญะในการติดต่อสื่อสารกับเทพเจ้าและผี
ผู้บันดาลความอุ ดมสมบูรณ์ ทั ้ งทางตรงได้แก่ การที่ ฝนตกตามฤดูกาลและการปราศจากภัย
ธรรมชาติ กับทางอ้อมคื อการทําให้สังคมมีความอุ ดมสมบูรณ์และมีความสุข ซึ่งสะท้อนให้เห็น
จักรวาลวิทยา (cosmology) ที่สะท้อนความเป็ นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ และรู้จักประยุ กต์ใช้
ธรรมชาติเช่น การทํานายเสียงฟ้ าร้อง หรือการทํานายเมฆ เพื่อลดความรู้สึกไม่มั ่ นคงในการ
ดํารงชีวิต ดังนั ้ นเมื่อพุทธศาสนาเข้ามาและผสมผสานกับความเชื่อเรื่องผีพื้นบ้านจึงทําให้การกํา
ฟ้ า ซึ่งเนื้อแท้คือการติดต่อกับผีเพื่อให้เกิดความอุ ดมสมบูรณ์ ถูกแปรเป็นงานบุ ญทางศาสนา
พุทธได้อีกด้วย
๔) ประเพณี บุญกําฟ้ าในปัจจุบัน
แม้ว่าการจัดงานประเพณี บุญกําฟ้าจะให้ความสําคัญกับการใช้เวลาจัดงานถึง ๓
วันทว่าในป ัจจุบันมีความแตกต่างออกไป เนื่ องจากการที่ต้องให้ชาวพวนอยู่กําจนถึงระยะเวลา
๓ วันไม่สะดวกที่การหยุ ดงานระยะยาว งานวิจัยของเปรมทิพย์ พงษ์นิล (๒๕๔๗ : ๓๓–๓๕)
ระบุว่าการจัดประเพณีบุ ญกําฟ้าที่ตําบลหลุมข้าว อําเภอโคกสําโรง จังหวัดลพบุรีในป ัจจุบัน
คงเหลือระยะเวลาการจัดงานเพียงวันเดียว และปร ับเปลี ่ยนรูปแบบงานโดยมีนั กการเมือง
ท้องถิ่นเข้ามาร่วมงานด้วย เมื่อถึงวันขึ ้ น ๓ คํ่าเดือน ๓ ชาวพวนที่ตําบลหลุมข้าวจะหยุดงาน
พร้อมกับไปรวมตัวที่วัดประจํ าตําบลในตอนเช้าเพื่อทําบุ ญถวายภัตตาหาร
หลังจากนั ้ น เวลาประมาณ ๒๐.๐๐ น. ชาวพวนตําบลหลุมข้าวจะจัดงานเลี้ ยง
เรียกว่า “ราตรีกําฟ้ าพาแลง” โดยชาวบ้านแต่ละครอบคร ัวจะจัดสําหร ับอาหารเลี้ยงผู้ร่วมงานลง
ใน “พาข้าว” พร้อมกับใส่หาบไม้ไผ่สานเดินทางมาจากบ้าน เมื่อถึงในงานจะวางพาเรียงกันตาม