Page 67 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๖
นหุต พระบาทสมเด็จพระพุทธ-ยอดฟ้ าจุฬาโลก เมื ่ อดํารงพระยศเป็ น สมเด็จพระ
ยามหากษัตริย์ศึก เสด็จเป็ นจอมพลขึ้นไปตีในคร ั ้ งนั ้ น...”
(โพธิ ์ แซมลําเจียก, ๒๕๓๗ : ๑๑๑)
จากการบุกรุกของกองทัพเวียงจันทน์ผนวกกับการกระทําเมื่อคร ั ้ ง พ.ศ. ๒๓๑๖ ที่พระ
เจ้าสิริบุ ญสารหันไปแปรพรรคกับพม่า และฝ ่ายกรุ งธนบุ รีสามารถจับคนส่ งสารของพม่าได้
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชจึงโปรดฯ ให้มีศุภอักษรขึ้ นไปต่ อว่าเวียงจันทน์และถึงขั ้ นปฏิเสธ
การขอร ับความช่วยเหลือจากเวียงจันทน์ ดังข้ อความในพระราชสาส์นและศุภอักษรโต้ตอบ
ระหว่างกรุงธนบุรีกับกรุงศรีสัตนาคนหุต (หนังสือสมุดไทยดํา) ความว่า
“...เมื ่ อพิจารณาดูข้อความในศุภอักษรหาคิดอุดหนุนมาโดยการ
สงครามไม่ ยกเนื้ อความแต่พระเจ้าอังวะยกลงมาสู่พระบรมโพธิสมภารจึงงดไว้
เนื้อความข้อนี้เป็ นสัพเพสัตตาไม่มั ่ นไม่เที ่ ยง...”
(ปรารถนา แซ่อึ๊ง, ๒๕๔๓ : ๑๖)
ด้วยเหตุ นี้ความสัมพันธ์ ระหว่างกรุงธนบุรีกับเวียงจันทน์จึงสิ้นสุดลง สมเด็จพระเจ้า
ตากสินมหาราชจึงโปรดฯ ให้สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (ทองด้วง) และพระยาสุรสีห์พิษณุ
วาธิราช (บุญมา) ขึ้ นไปตีเมืองลาวตามริมฝ ั ่ งแม่นํ้าโขงตลอดไปจนถึงเมืองเวียงจันทน์ เมื่อตี
เมืองได้สําเร็จแล้วก็ได้เก็บทร ัพย์สิ่งของ ปืนน้ อยใหญ่ และครอบคร ัวเข้ามา ณ เมืองมันพร้าว
แล้วให้ทัพเมืองหลวงพระบางไปตีเมืองทันต์ ซึ่งเวียดนามญวนเรียกว่าเมืองชอหงี เมืองมอย ซึ่ง
ทั ้ งสองเมืองนี้เป็ นลาวทรงดําอยู ่ริมเขตแดนเวียดนามได้ครอบคร ัวลาวทรงดําเป็นอันมาก
หลังจากที่กองทัพกรุงธนบุรียึดเมืองเวียงจันทน์แล้ว ได้ ยกต่อไปจนถึงเมืองเชียงขวาง
และสามารถยึดเมืองพวนได้ตามมาและได้กวาดต้อนเอาครอบคร ัวลาวเวียง ลาวทรงดํา และผู้ไท
ลงมาถึงกรุ งธนบุรี
ในเดือนยี่ ปีกุน เอกศก สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโปรดฯ ให้ประชาชนลาวที่
กวาดต้อนมาตั ้ งถิ่นฐานอยู่บริเวณเมืองต่างๆ ดังนี้ (โพธิ ์ แซมลําเจียก, ๒๕๓๗ : ๑๐๗-๑๑๕)
๑. ลาวทรงดํ าไปอยู่ที่ เมืองเพชรบุรี
๒. ลาวเวียงและลาวหัวเมืองฟากโขงตะวันออก ตั้ งบ้านเรือนอยู่ที่สระบุรี ราชบุรีบ้าง
จันทบุรี นอกจากนี้ยังโปรดฯ ให้ไปตั ้ งภูมิลําเนาตามหัวเมืองชั ้ นในแทนราษฎรที่ถูกพม่ากวาด
ต้อนไปคร ั ้ งเสียกรุง เช่น ลพบุรี ฉะเชิงเทรา เป็ นต้น
อนึ่ง การอพยพมาคร ั ้ งนี้ไม่ ได้มีการระบุ แน่ชัดว่ามีชาวไทยพวนอพยพมาด้วย แต่ ก็
ย่อมมีชาวพวนปนมาบ้างแต่เป็ นจํานวนน้อยโดยน่ าจะมีส่ วนเกี่ยวดองกันทางญาติ หรือการ
แต่งงาน และไม่รู ้ จะเลือกตั ้ งรกรากที่ใดจึงเป็นลักษณะทํานองพวกมากลากไป นับเป็นชาวไทย
พวนที่ ได้ อพยพมาคร ั ้ งแรกนับอยู่ในปลายร ัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช