Page 21 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐
๒) พลวัตการประเพณี บุญกําฟ้ า ประเพณีบุ ญกําฟ้าที่เกิดขึ้นในประเทศไทยมิได้มีการ
หยุดนิ่ งนับตั้ งแต่กลุ่ มชาติพันธุ์พวนเดินทางเข้ามาเมื่อร่วมสองศตวรรษก่อน หากแต่ การ
เดินทางของกลุ่ มชาติพันธุ ์ดังกล่ าวที่กระจายไปยังภาคต่างๆ ของประเทศ ไม่ว่าจะเป็ น
ภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคอีสานย่ อมมีการเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพแวดล้อมที่
เปลี่ยนแปลงไปด้วย โดยนั ยนี้การศึ กษาพัฒนา2 ก2 ารของประเพณีบุญกําฟ้าจึงเป็นการเริ่มศึกษา
ตั ้ งแต่การเกิดขึ้นของประเพณีบุญกําฟ้าในจังหวัดต่างๆ ที่ถูกระบุไว้จากเอกสารและคําบอกเล่า
ว่ามีการจัดขึ้น และมีการดํารงอยู่หรือเปลี่ ยนแปลงประเพณีนี้ ไปอย่างไร และสามารถสรุปเป็น
ภาพรวมของพัฒนาการดังกล่ าวได้อย่างไร ทั ้ งนี้ การศึกษาในประเด็นนี้จะให้ความสําคัญกับ
ความสัมพันธ์ของระยะเวลา (Times) และพื้ นที่ (Spaces) ทั้ งพื้นที่ทางวัฒนธรรม และพื้นที่ทาง
กายภาพ อันจะทําให้การศึกษาพัฒนาการของประเพณีบุ ญกําฟ้ าเป็ นไปอย่ างมีพลวัต
(Dynamics) มากที่สุด
๓) ประเพณี บุญกําฟ้ าเพื่อการท่องเที่ ยว เป็ นการศึกษาเพื่อแสวงหาภาวะการดํารงอยู่
ของประเพณีบุญกําฟ้ าในป ัจจุบัน ที่ส่ วนหนึ่ งได้กลายเป็ นประเพณีเพื่อการท่องเที่ยว ทั ้ งนี้
ความน่าสนใจก็คือภายใต้การทําให้ประเพณีบุ ญกําฟ้ากลายเป็นการท่ องเที่ยวของแต่ละจังหวัด
ได้เกิดการช่วงชิงการให้ความหมายของพื้นที่การจัดงาน การจัดกิจกรรมที่ซ้อนทับกันของงาน
ประเพณีบุญกําฟ้ ากับประเพณีอื่นๆ ของวัฒนธรรมลาว เช่น บุญข้าวจี่ บุญคูณลาน การลงข่วง
ฯลฯ ซึ่ งสิ่งเหล่านี ้จะช่วยให้สะท้อนให้เห็นภาพที่แท้จริงของประเพณีบุญกําฟ้ าในป ัจจุบันได้เป็ น
อย่างดี
ในการศึกษาประเด็นสําคัญทั ้ ง ๓ ประการข้างต้น จะช่วยให้เกิดความเข้าใจต่อการศึกษา
กระบวนการใช้สัญลักษณ์ของกลุ่มชาติ พันธุ์พวนเพื่อการท่องเที่ยวโดยผ่านประเพณีบุญกําฟ้ า
ทั ้ งนี้ การศึกษาดังกล่ าวจะดําเนินการพิจารณาจาก ๒ แนวทางด้วยกัน กล่าวคือแนวทางแรกจะ
ศึกษาการปร ับตัวของกลุ่มชาติพันธุ ์พวนสู่วัฒนธรรมการท่องเที่ยวของอันเป็ นการศึกษาที่ให้
ความสํ าคัญกับวัฒนธรรมและการปร ับตัวของวัฒนธรรมเพื่อการท่ องเที่ยวผ่ านการศึกษา
ประเพณีบุ ญกําฟ้า ขณะเดียวกันอีกแนวทางหนึ่งคื อการศึกษาประเพณี บุญกําฟ้ าเพื่อการ
ท่องเที่ยว อันเป็ นการศึกษาที่ให้ความสําคัญกับการหาคําอธิบายกิจกรรมการท่องเที่ยวใน
ประเพณีบุญกําฟ้ า เพื่ออธิบายความมีอยู่ของกลุ่มชาติพันธุ์ของตนผ่านความพยายามผลักดัน
ให้เป็ นประเพณีเพื่อการท่ องเที่ ยว โดยนั ยนี้การศึ กษาทั้ ง ๒ แนวทางดังกล่าวจะเป็ นไปภายใต้
ความเชื่ อมโยงสอดคล้องกันระหว่างการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวกลุ่ มชาติ
พันธุ์
ท้ายที่สุ ด ผลการศึกษาที่ได้จะช่วยให้เกิดความเข้าใจสภาวะที่เป็ นจริงของการท่องเที่ ยว
ทางวัฒนธรรมและกลุ่มชาติพันธุ์ในป ัจจุบัน อันนํ าไปสู่การพัฒนาขึ้ นเป็ นนโยบายที่สําคัญของ
การท่องเที่ ยวทางเลือก (Alternative Tourism) ซึ่งไม่เพียงแต่จะส่งผลต่ อการจัดงานประเพณี
บุญกําฟ้ าเท่านั ้ น หากแต่ยังส่งผลที่สําคัญต่อนโยบายการท่องเที่ยวในระดับชาติอีกด้วย ดัง
ภาพประกอบที่ ๒