Page 154 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๔๓
๑. แนวคิ ดเกี่ยวกับอัตลักษณ์ (Identity) เป็ นแนวคิดที่สะท้อนการที่คนมีสิ่งร่วมเดียวกันทั ้ ง
ทางกาย7 ภ7 าพและจิตสํานึก เช่น ชาติพันธุ ์ ภาษา ศาสนา สํานึ กของอดีตและสํานึ กร่วมของการเป็น
สมาชิกในสังคม ซึ่งเกี่ยวพันกับการที่ผู้มีอํานาจได้แก่ร ัฐในฐานะผู้ปรุงแต่งความมีอัตลักษณ์เดียวกัน
และความเป็นอื่นจากกลุ่มชาติพันธุ์ตนเอง
๒. แนวคิ ดเกี่ยวกับการประดิ ษฐ์ประเพณี (Invention of Tradition) แนวคิดนี้กล่าวถึง
การประดิษฐ์ ประเพณีว่ าเป็นสิ่ งที่เกิ ดขึ้นจากการประดิษฐ์ ของร ัฐกระทั ่ งนํ าไปสู่ การปฏิบัติตาม
ประเพณีหรือกฎเกณฑ์ต่างๆ ให้สืบเนื่องต่ อกันมาทั ้ งเชื่อมโยงกับมิติทางประวัติ7ศ7าสตร์เพื่อให้บุคคล
อื่นเชื่อว่ าประเพณีนั ้นๆ เป็นของดั ้ งเดิม หรือประเพณีบางอย่างอาจประดิษฐ์ขึ้ นเพราะเกิดความ
ขัดแย้งกับประวัติศาสตร์ ซึ่งบางคร ั ้ งมิได้มีความต่อเนื่องกับประวัติศาสตร์แต่เป็ นการสร้างขึ้นใหม่
ด้วยเหตุผลบางประการ อี กทั ้ งแนวคิดนี้ ยังเกี่ยวพันกับการทําสินค้าวัฒนธรรมเพื่อเป็ นสินค้าที่
ตอบสนองการท่องเที่ ยวอีกด้วย
๓. แนวคิ ดเกี่ยวกับการท่ องเที่ ยวเชิ งชาติ พันธุ์และการท่ องเที่ ยวเชิ งวัฒนธรรม
(Ethnic Tourism and Cultural Tourism) ซึ่งการท่องเที่ยวเชิงชาติพันธุ์หมายถึงกิจกรรมการ
ท่องเที่ยวของกลุ่ มชาติพันธุ์ที่แปลกออกไป (Quient) ทั้ งความเป็ นอยู่และประเพณีของกลุ ่มชาติ
พันธุ์ และการท่องเที่ ยวเชิงวัฒนธรรมให้ความสําคัญกับกิจกรรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่ “แต่ ง
แต้มสีสัน (Picturesque)” แก่วัฒนธรรมของคนในท้องถิ่นซึ่งมีดําเนินชีวิตแบบเก่า (Old Style) และ
สูญหายจากความทรงจําของคนป ัจจุบัน
ทั ้ งนี้ ผู้วิจัยจะใช้แนวคิดทั้ ง ๓ ประการมาช่วยวิเคราะห์ข้อมูลในประเด็นการปร ับตัวของกลุ่ม
ชาติพันธุ์พวนสู่วัฒนธรรมการท่องเที่ ยว และการใช้ประเพณีบุญกําฟ้าเพื่อการท่องเที่ ยว
ผลการวิจัยพบว่าชาวพวนได้ถูกกล่าวถึงมาเป็ นเวลานานนับตั้ งแต่อดีต ซึ่งปรากฏเป็ นตํานาน
และพวศาวดารที่กล่าวถึงชาวพวนจํานวนมาก ได้แก่
๑. ตํ านานนํ้ าเต้าปูงหรือตํานานขุนบู ลมราชาธิราช ที่อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่าง
กลุ่มชาติพันธุ์ที่ปรากฏในบริเวณลุ่มนํ้าโขงโดยมีกลุ่มชาติพันธุ์พวนปรากฏรวมอยู่
๒. กงดิ นเมืองพวน เป็นตํานานที่กล่าวถึงความสัมพันธ์ “ฉันพี่น้อง” ระหว่างเมืองหลวงพระ
บางกับเมืองพวน
๓. ตํานานทุ่งไหหิ นและเสาหิน ตํานานที่เกี่ยวพันกับพื้นที่เมืองเชียงขวางซึ่งเป็ นที่ตั ้ งของ
เมืองพวนในอดีต ทั ้ งนี้ประกอบด้วย ๒ สํานวน ได้แก่ ตํานานท้าวฮุ่งท้าวเจืองและนิ ทานเรื่องหาดอัง
๔. พงศาวดารเมื องพวน นับเป็ นเอกสารชั ้ นรองที่ปรากฏในหลายสํานวน ประกอบด้วย
สํานวนของเจ้ าคําหมั ้ น วงกตร ัตนะ ซึ่งเขียนขึ้นก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองในประเทศลาว
และสํานวนของกระทรวงศึกษาธิ การ ซึ่งเขียนขึ้นภายหลังการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองเป็ น
สาธารณร ัฐสังคมนิยม ซึ่งทั ้ งสองสํ านวนมีความคล้ ายคลึงกันโดยเริ่มจากขุนเจ็ดเจืองที่สืบต่ อจาก