Page 12 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๑
บทนํา
๑.๑ ความสําคัญและที่มาของปัญหา
“…ข้อคิดเห็นที ่ เกี ่ ยวกับการท่องเที ่ ยว กระทั ่ งกลายเป็นส่วนหนึ ่ งของ
รู ปแบบใหม่ทางการท่องเที ่ ยวนั ้ น นับเป็ นเสียงสะท้อนที ่ มีต่อนักท่องเที ่ ยวมวลชน
(Mass Tourist) ซึ ่ งเป็นผู ้ บริโภคทั ้ งสถานที ่ และวัฒนธรรมอย่างมูมมาม อีกทั ้ งยัง
เป็ นผู้นําการท่องเที ่ ยวให้ไปสู่รู ปแบบดังเช่นดิสนีย์ (Disney) ซึ ่ งมีการใช้ และ
เปลี ่ ยนแปลงวัฒนธรรมอย่ างฟุ่มเฟื อยผ่านการโฆษณาจํานวนมาก สิ ่ งเหล่านี้
นั บเป็ นการครอบงําทางวัฒนธรรมที ่ ผู้รู้หลายท่ านได้บอกว่ าเป็ นการตลบแตลง
(Sophistication) เพื ่ อสร้างความแตกต่ างกันระหว่างวัฒนธรรมแท้ๆ ให้ถูกปฏิเสธ
เพิ ่ มมากขึ้นกับวัฒนธรรมที ่ ถูกดัดแปลงจนกลายเป็นที ่ ยอมร ับกัน ดังนั ้ นภารกิจที ่
พึ งกระทํ าก็คื อการสร้างความตระหนักถึ งความเปลี ่ ยนแปลงที ่ มี ดังกล่ าวต่ อ
วัฒนธรรม อีกทั้ งชี้ให้เห็นถึงผลแท้จริงของการดัดแปลงวัฒนธรรมที ่ เกิดขึ้น…”
(Mowforth และ Munt, ๑๙๙๘ : ๑๖)
คํากล่าวที่เกิดขึ้น สะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบทางลบ (Negative Effect) ของการ
ท่องเที่ยวแบบมวลชน (Mass Tourism) ที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมอันเป็นเนื้อแท้ที่ มีอยู่
ในท้องถิ่น ภายใต้เงื่อนไขของการนําไปสู่ความทันสมัย (Modernization) และการตอบสนอง
การบริการแก่นักท่องเที่ยวที่ เดินทางมาจากภายนอก อันจะนํ ามาซึ่งผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ
เพียงอย่างเดียว
การท่ องเที่ยวแบบมวลชนดังกล่ าว ในที่สุ ดก่อให้เกิดกระแสการท่องเที่ยวแบบใหม่ที่
เรียกว่า “การท่ องเที่ยวทางเลือก (Alternative Tourism)” ซึ่ง Emanuel De Kadt (๑๙๙๐ : ๔)
กล่าวว่า การท่องเที่ยวทางเลือกเป็นการให้ความสําคัญกับนิ เวศวิทยาการเมือง ระบบจุลภาค
ของร ัฐ และการมีส่ วนร่วมทางสังคมและการเมือง เพื่อการใช้และทดแทนทร ัพยากรอย่างมี
คุณค่าและยั ่ งยืน ก่ อให้เกิดประโยชน์ท่ามกลาง “ความละเอียดอ่อนทางวัฒนธรรม” นอกจากนี้ ยัง
เป็ นไปเพื่อเปลี่ยนแปลงนโยบายการตลาดเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั ่ งยืน ผ่ านการจัด
ระเบียบการตลาดและเปิ ดโอกาสให้กับการผลิตสินค้าและบริการทางตรง โดยนัยนี้การท่องเที่ยว
ทางเลือกจึงไม่เพียงแต่ สร้างสํ านึกต่อผลของการเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมที่ต้องถูกเปลี่ยนแปลง
ไปเพื่อการท่องเที่ยวเท่านั้ น หากแต่การท่องเที่ยวทางเลือกยังนํ าไปสู่การสร้างความเข้าใจใน
ระดับลึกของชาวบ้ าน (Host) ร ัฐและหน่ วยงานทางการท่ องเที่ยวในฐานะที่จะมีส่ วนในการ
จัดการวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่ อการท่องเที่ยวอีกด้วย