Page 85 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

77
สิ ่ งที่ มนุ ษย์ต้องประสบตั้ งแต่เด็กจนเป็ นผู ้ใหญ่ โดยเรี ยนรู ้ ถึงค่านิ ยม กฎเกณฑ์ ระเบี ยบแบบแผนที่
มนุ ษย์ในสังคมนั้ น ๆ วางไว้ เพื่อให้ ความสัมพันธ์และการอยู่ร่วมกันสามารถดําเนินไปด้วยดี การขัด
เกลาทางสังคมจึงเป็ นการถ่ายทอดัฒนธรรม ทําให้บุคคลสามารถปรับตัวเข้ากับวิถี ชีวิต ระเบียบ บรรทัด
ฐาน ที่เป็ นแนวทางในการดําเนิ นชีวิต
การขัดเกลาทางสังคมสามารถทําได้ 2 ทางคือ การขัดเกลาโดยทางตรง เป็ นการขัดเกลาที่
ต้องการให้บุคคลปฎิ บัติ ได้ถู กต้องตามระเบี ยบแบบแผนที่กลุ ่มสังคมนั้ นกํ าหนดไว้ เป็ นการสอนหรื อ
บอกโดยตรง การขัดเกลาโดยทางตรงนี้ ช่ วยให้บุคคลได้เรี ยนรู้อย่างแจ่มแจ้ง เพราะเป็ นการบอกว่าอะไร
ควรทําและอะไรไม่ ควรทํา และการขัดเกลาทางสังคมอีกทางหนึ่ ง คือ การขัดเกลาโดยทางอ้อมเป็ นการ
ขัดเกลาโดยไม่ รู้ตัว ซึ่ งบุ คคลได้รั บประสบการณ์จากการสังเกต หรื อการเลี ยนแบบจากผู้อื่นมี องค์กรที่
ทําหน้าที่ขัดเกลาทางสังคม 6 องค์กรด้วยกันดังนี้
1. ครอบครัว เป็ นสถาบันพื้นฐานที่ เป็ นตัวแทนในการอบรมสั่งสอนสมาชิ กใน
ครอบครั ว เป็ นสถาบันที่ มีความสําคัญที่ ทําหน้าที่ขัดเกลาทางสังคมให้กับมนุ ษย์ นับเป็ นการขัดเกลา
เบื้องต้นที่สําคัญ เพราะเป็ นการขัดเกลาที่ใกล้ชิ ดและมี ความผูกพันอย่างลึ กซึ้ ง ซึ่ งการสื่ อสารเพื่อจัด
เกลาทางสังคมโดยครอบครั วจะมีทั้ งแบบเป็ นทางการและไม่ เป็ นทางการ ทั้ งจงใจและไม่จงใจ จน
กลายเป็ นลักษณะนิสัยและบุคลิ กภาพของบุคคลไปในที่สุ ด
2. สถานศึกษา เป็ นองค์กรที่ทําหน้าที่ขัดเกลาทางสั งคมต่อจากครอบครัว เปรี ยบเสมือน
บ้านหลังที่สองของเด็ ก ในปัจจุบันนอกจากจะเป็ นสถานศึกษาที่ขัดเกลาทางวิ ชาการแล้ว สถานศึ กษา
ย ังให้การอบรม ขัดเกลาคุ ณค่าทางสังคมแก่เด็กด้วย ดังนั้ น การขัดเกลาในโรงเรี ยนจึงเป็ นสิ่ งสําคัญที่มี
ผลต่อการเปลี่ยนทัศนคติ แนวคิด และความเชื่ อของบุคคล ดังนั้ นสถานศึกษาจึงมีอิทธิ พลและผลต่อการ
พัฒนาบุ คลิ กภาพของเด็กมาก
3. กลุ่มเพื่อน (peer group) หมายถึงบุคคลตั้ งแต่สองคนขึ้ นไป รวมกันแบบไม่เป็ น
ทางการหรื ออาจเรี ยกว่าเป็ นกลุ่มที่รวมกันแบบหลวมและเป็ นธรรมชาติ ซึ่ งกลุ่มเพื่อนอาจมาจากกลุ่มที่
อยู่ในสถาบันเดี ยวกัน กลุ่มเดียวกัน มาจากถิ่นกําเนิ ดเดียวกัน หรื อประกอบอาชีพเดียวกัน กลุ่มเพื่อน
จะเป็ นกลุ ่ มที่มีอิทธิ พลต่ อทัศนคติ ของบุคคลเป็ นอย่างมาก กลุ ่มนี้ มีส่ วนเกี่ ยวข้องกั บกระบวนการขัด
เกลาทางสังคมทางอ้อม กลุ่มเพื่อนจะขัดเกลาบุคคลให้กระทําอย่างเต็มใจโดยไม่ รู้สึ กว่าถูกบังคับ บุ คคล
จะเรี ยนรู ้ว่าการจะมี ชี วิตอยู่ในสังคมได้ ต้องรู ้ จักปรับความต้องการของตนเองให้สอดคล้องกับความ
ต้องการของคนอื่นด้ วย ซึ่ งบุคคลจะยึดกลุ่ มเพื่อนเป็ นแนวทางในการปฎิบัติ เพื่อให้เกิ ดการยอมรับตน
เป็ นสมาชิกคนหนึ่ งของกลุ ่ม