20
4.
กลุ
่
มเป้
าหมายของการพั
ฒนา กลุ ่
มเป้
าหมายของการพั
ฒนาเป็
นตั
วการสํ
าคั
ญ ในฐานะเป็
น
ผู
้
รั
บผลกระทบของการพั
ฒนา โดยเฉพาะอย่
างยิ
่
ง เป็
นตั
ววั
ดความสํ
าเร็
จในขั
้
นสุ
ดท้
ายของโครงการ
พั
ฒนาต่
าง ๆ กลุ ่
มเป้
าหมายของการพั
ฒนาในงานวิ
จั
ยนี
้
ได้
แก่
กลุ
่
มเด็
กและเยาวชนที่
เข้
าร่
วมโครงการ
รั
กษ์
ภาษาไทย ผ่
านภาษาเพลง เป็
นต้
น
5.
การไหลเวี
ยนของข่
าวสาร (information flow) เป็
นการรั
บรองปั
จจั
ยทั
้
งสามข้
างต้
น เพื่
อให้
มี
ลั
กษณะเป็
นพลวั
ตร ซึ
่
งการกระจายสารสนเทศอาจเป็
นไปได้
ทั
้
งในแนวดิ ่
งหรื
อแนวราบ แต่
ที่
สํ
าคั
ญกว่
า
นั
้
น คื
อ สิ ่
งที่
จะช่
วยผลั
กดั
นให้
สารนั
้
นไหลเวี
ยนไปสู
่
กลุ
่
มเป้
าหมายตามเจตนารมย์
ของผู
้
ส่
งสารซึ
่
งมี
4
วิ
ถี
ทาง ได้
แก่
5.1
การรณรงค์
เพื่
อการพั
ฒนา (development Campaign) เป็
นการผลั
กดั
นโดยตรงต่
อการ
ไหลเวี
ยนของข่
าวสารเพื่
อการแลกเปลี่
ยนหรื
อการพั
ฒนาสั
งคม อย่
างไรก็
ตาม การรณรงค์
จะต้
องมี
การ
วางแผน การกํ
าหนดทิ
ศทาง และการควบคุ
มให้
เป็
นไปตามแผน
5.2
จั
กรกลของระบบสั
งคม (engine) โดยเฉพาะที่
เกิ
ดจากกลุ ่
มกดดั
น กลุ ่
มผลประโยชน์
หรื
อแม้
กระทั
่
งปั
จจั
ยทางจิ
ตวิ
ทยาการสื่
อสารสั
งคมในการผลั
กดั
นข่
าวสารให้
นํ
าไปสู
่
การเปลี่
ยนแปลง
หรื
อการพั
ฒนา
5.3
ระบบการศึ
กษา การศั
กษาทั
้
งในระบบและนอกระบบย ้
อมทํ
าให้
ประชาชนเรี
ยนรู
้
ถึ
ง
นวั
ตกรรม อั
นส่
งผลต่
อกระแสของการพั
ฒนาระบบการศึ
กษาที่
มี
ผลต่
อการเปลี่
ยนแปลง ซึ
่
งอาจจะไม่
รวดเร็
วเท่
ากั
บการผลี
กดั
นจาก 2 ประการข้
างต้
น แต่
สามารถให้
เกิ
ดการพั
ฒนาที่
มั
่
นคงกว่
าได้
7.
แนวคิ
ดการสื่
อสารแบบมี
ส่
วนร่
วม (Participatory Communication)
เมื่
อนํ
าแนวคิ
ดเรื่
องการมี
ส่
วนร่
วมมาผู
กโยงกั
บการสื่
อสาร มี
ผลลั
พธ์
ที่
ออกมา 2 รู
ปแบบคื
อ
1)
การสื่
อสารจะเป็
นวิ
ถี
ทาง (mean) หรื
อเป็
น “เครื่
องมื
อ” (tool) ในการนํ
าประชาชนเข้
ามามี
ส่
วนร่
วมในชี
วิ
ตสาธารณะของสั
งคม
2)
การเปิ
ดโอกาสให้
ประชาชนเข้
าไปมี
“ส่
วนร่
วม” ในระบบ “การสื่
อสาร”เอง ที่
มี
ชื่
อเรี
ยน
เฉพาะว่
า “การสื่
อสารแบบมี
ส่
วนร่
วม” (participatory commumnication)
ข้
อคิ
ดคํ
านึ
งเรื่
องการสื่
อสารแบบมี
ส่
วนร่
วมควรคํ
านึ
งถึ
งสิ
่
งที่
เกี่
ยวข้
องที่
เกี่
ยวข้
องกั
บคํ
าถามที่
ว่
า
การสื่
อสารแบบไหนที่
จะเปิ
ดโอกาสให้
มี
ส่
วนร่
วมได้
มาก
1.
โดยทั ่
วไปในวงการนิ
เทศศาตร์
จะแบ่
งประเภทของการสื่
อสารออกเป็
น 2 แบบจํ
าลองใหญ่