Page 40 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๑
ต่อไป จึงได้เปลี่ ยนรูปแบบจากสถานที่ประกอบพิธีในครอบครั ว มาใช้วัด เป็ นสถานที่ประกอบพิธี
และได้ชักชวนผู ้ นําชุมชน หน่วยงาน โรงเรี ยนในชุมชนให้มีส่ วนร่ วมในการดําเนิ นการ
นับตั้ งแต่ ปี ๒๕๓๖ เป็ นต้นมา การจัดพีธีกรรมสู่ ขวัญข้าว จึงกลายเป็ นประเพณี
ของชาวตําบลเขาพระที่ชุ มชน หน่ วยงาน สถานศึกษา และทุกภาคส่ วนร่ วมปฏิบัติ ไม่เพี ยงแต่
ปฏิบัติตามวัตถุประสงค์ของพิ ธีกรรมดั้ งเดิมเท่านั้ น และย ังคงใช้พิธีกรรมสู ่ขวัญข้าวเป็ นสื่ อในการ
ร่วมแรงร่ วมใจทํากิจกรรมร่ วมกัน การสร้างความสามัคคี การรื่ นเริง สนุ กสนาน การพบปะพูดคุย
ของประชาชนในชุมชน เป็ นสื่อการเรี ยนรู้สําหรั บนักเรี ยนในชุมชนอีกด้วย
นอกจากได้รื้ อฟื้ นสื่อพิธีกรรมสู่ ขวัญข้าวให้ชุ มชนได้สื บทอดต่ อไปแล้ว ย ังมีการ
ปรั บเปลี่ยน ประยุกต์สื่ อพื้นบ้านอื่นๆ เข้ามาเป็ นส่ วนหนึ่ งในพิธีกรรมสุ ่ขวัญข้าวนี้ ด้วย ดังเช่น
หลังจากเสร็ จสิ้นพิธีกรรม มีการแข่งขันกีฬาพื้ นบ้าน เช่น วิ ่งกระสอบ ชักคะเย่อ วิ ่งเปรี้ ยว เป็ นต้น
เป็ นการสร้างความสนุกสนาน ความสามัคคีแก่ผู ้ ร่ วมพิธีกรรม และในภาคคํ่า มี การละเล่นรื่ นเริง
โดยฟื้ นฟูศิ ลปะการรําวงพื้ นบ้านในสมัยโบราณ มาสร้างความสนุกสนานรื่ นเริงบันเทิ งใจ เป็ นการ
ดึงดู ดให้คนในชุมชนเข้ามามีส่ วนร่ วมเป็ นอย่างมาก
๔.๕ บทสรุ ป
บทสรุ ปจากการดําเนิ นงาน โดยใช้สื่ อพิธีกรรมสู ่ขวัญข้าวมาเป็ นช่องทางการ
สื่ อสารในการมีส่ วนร่วมของเครื อข่ายวัฒนธรรมและชุมชน
๔.๕.๑ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้ นกับชุมชน
(๑) เป็ นสถานที่เปิ ดมากขึ้ น โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัด นอกจากมีการจัดงาน
บุญ ประเพณีต่ างๆ ตามเทศกาลภายในวัดแล้ว ย ังเป็ นสถานที่พบปะ ดําเนิ นงานของกลุ่มต่ างๆ มาก
ขึ้น การประชุมของกลุ ่ มอาชีพต่างๆ การจั ดเวทีชาวบ้าน การปรั บปรุ งภูมิทัศน์ให้วัดเป็ นแหล่ง
ท่องเที่ยว การจัดพิธีกรรมภายในวัด เช่น พิธีกรรมสู ่ขวัญข้าว เป็ นต้น
(๒) มีการพบปะพูดคุยกันมากขึ้ น กลุ ่มผู ้ สู งอายุได้รั บความสนใจ เข้าไปมี
บทบาทในกิจกรรมชุมชน ดังเช่น การจัดเตรี ยมเครื่องบู ชาสื่อพิธีกรรมสู่ ขวัญข้าว ผู้ สู งอายุที่มี
ความสามารถในการจัดทําบายศรี ขนมที่ใช้ในพิธี ก็จะมาร่ วมกันทํา จัด ตกแต่งสถานที่ ทําพิธี เป็ น
ต้น ครู จากโรงเรียนในชุ มชนกํจะนํานักเรียนมาเรี ยนรู ้ ฝึ กหัด ผู้สู งอายุก็จะอธิ บาย เล่ าเรื่องด้วยความ
ภาคภุมิใจ
(๓) ความสัมพันธ์ของคนในชุ มชนมีมากขึ้ น จากเดิมที่ต่างคนต่างอยู่
เนื่องด้วยต้องทํามาหากิน ได้เข้ามาร่ วมกิจกรรมได้พบปะพูดคุย ไม่ว่าจะเป็ นเด็ก เยาวชน เข้ามามี