Page 89 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๘
ต่อจากนั้ น ผู้แทนละคร กระตุกตอกเส้นกลางที่ผูกไว้ที่ ขาแคร่ พร้อมกับว่าคาถาใจความ
สํ าคัญ บอกแก่สิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ ที่ได้บนไว้ว่า บัดนี้ พิธีกรรมที่จัดขึ้นเพื่อเป็นการแก้บน ทั ้ งการถวาย
เครื่องสังเวยและละครได้เสร็จสิ้นลงแล้ว ขอให้ขาดสินบน (ไพเราะ มีพร้อม,๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
ต่อจากนั้ นตัวตลกกลับมาที่แคร่เครื่องสังเวย ใช้มีดตัดแบ่งเครื่องสังเวยทุ กอย่างใส่ยอดใบตอง นํ าไป
วางไว้ที่ขาแคร่ของศาลเพียงตา พร้อมทั ้ งกล่ าวเชิญภูตผี หรือวิญญาณที่เร่ร่ อนที่ เรียกว่า “ตีนโรง
ตีนศาล” มาร ับส่วนแบ่ งอาหาร ถือเป็นเสร็จพิธีลาเครื่องสังเวย
ภาพที่ ๑๑ แสดงการแกะตอกผูกร่มศาลเพียงตา
เมื่อเสร็จพิธี ลาเครื่องสังเวยแล้ว เครื่องเซ่นสังเวยทุ กอย่าง จะเก็บไปจากศาลเพียงตา
ที่ศาลนั้ นจะหมดสิ้น ยังคงเหลือศาลที ่ ตั ้ งไว้ สําหร ับประทับแก้วนํ้าสําหร ับเทพ และร่มยังต้องกางไว้
เช่นนั ้ น จนกว่าการแสดงในภาคบ่ายจะเลิกแสดง เวลาประมาณ ๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น. หรือแล้วแต่
ตกลงกับเจ้าภาพ เหตุที่ยังไม่เก็บร่วมและแก้วนํ้า เพราะมีความเชื่อว่าหากเทพเจ้าหรือสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์
ยังติดใจการแสดง เมื่อกลับจากเฝ้ าพระอิศวร อาจจะกลับมาชมละครอีก หากไปเก็บร่มมาก่อน หรือ
ไปหุบร่มไม่กางไว้ จะเกิดสิ่งไม่ดีต่อคณะละครที่จัดแสดงในวันนั ้ น
การใช้เพลงเชิดเป็ นเพลงหน้าพาทย์ สํ าหร ับการประกอบพิธีลาเครื่องสังเวยนั ้ น ทองเลี่ยม
ม่วงงาม (๒๕๕๐ : สัมภาษณ์) ให้เหตุผลว่าทําตามโบราณของการใช้เพลงเชิดในการลาเครื่องสังเวย
ที่สืบทอดกันต่อ ๆ มา และเพลงเชิด เป็นเพลงที่บรรเลงประกอบการแสดง โขน ละคร ในโอกาสที่
ตัวละครเดินทางไปมาอย่างรีบร้อน ฉะนั ้ นเมื่อเป็นพิธีกรรมหนึ่ งที่มีผู้แสดง มาเคลื่อนที่ (เดินวนขวา
รอบศาล) จึงใช้เพลงเชิด บรรเลงประกอบได้ และน่ าจะมีความหมายอื่น ๆ ได้อีก เช่น
๑) เป็นเวลาใกล้เที่ยงต้องรีบลาเครื่องสังเวย เพื่อตัวละครจะได้พัก
๒) เครื่องสังเวยบางชนิด เจ้าภาพต้องรีบนําไปประกอบอาหารเพื่อเลี้ยงดูกัน
๓) เพื่อประกอบการเสด็จกลับของเทพที่เสด็จมาร ับเครื่องสังเวย จะต้องรีบกลับไปเฝ้ า
พระอิศวร ในช่วงเวลาเที่ยงวัน