Page 80 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๙
คาถาบูชาครูละครชาตรี สํานวนที่ ๒
ตั ้ งกํานลครู
พุทธบูชา ธรรมบูชา สังฆบูชา พระประโคนทัพเทวา พระไฉน พระไพเราะเสนาะ
สํ าเนียง พระกังสดาล พระเพชรฉลูกรร ขออัญเชิญมาร ับเครื่องสังเวยในวันนี้ ขอให้ปกกระหม่อม
จอมเกล้าเข้าดลใจ ใครได้ยินได้ฟ ัง ขอให้ไพเราะเสนาะหู อยากจะเห็นอยากจะดู อยากจะจ้าง
อยากจะให้รางวัล ทุกท่านเทอญ
(คณะ ส รุ่งสุริยา นําศิลป์)
นอกจากนี้ พบว่ า มีการกล่าวบูชาครูอีกรูปแบบหนึ ่ง ที่มีลักษณะเป็ นรู ปแบบเฉพาะของ
ตนเอง พบได้ในกลุ่มผู้แสดงละครที่มีอายุน้อย โดยใช้ภาษาพูดในการบูชาครู นันทยา ชมปากเกลี้ยง
(๒๕๕๑ : สัมภาษณ์) กล่าวถึง การบูชาครูของตนว่า “ละครนันทยา วัยรุ่น ส่วนใหญ่ อายุน้อย ๆ ไม่มี
ผู้ใหญ่ เวลาบูชาครู ไม่สามารถบูชาด้วยคําบาลีได้ จึงใช้ภาษาพูดบอกเล่าครู ในสิ่งดี ๆ”
ขั ้ นตอนการทําพิธีบู ชาครู ของละครชาตรี ในจังหวัดอ่างทอง อาจมีความแตกต่างกัน
ตามที่ได้สืบทอดมา นอกจากการจุด ธูป เทียน และกล่าวคําอัญเชิญครู ถวายเครื่องสักการะ คือ
ดอกไม้ ธูป เทียน และเงินกํานล ขอพรและขอขมาครูแล้ว พบว่า ละครคณะพเยาว์ ลูกป ่าโมก
ผู้ทําพิธีบูชาครู จะทํานํ้ ามนต์ครูไปพร้อมกันด้วย แล้วนํานํ้ ามนต์ ไปใช้ประพรมผู้ แสดงในคณะ ด้วย
มีความเชื่อว่า ได้นํ้ ามนต์จากครู คือ พระพรตฤๅษี มาปะพรมเพื่อเป็นมงคลแก่ผู้แสดงด้วย
๑.๔ การร้องเชิ ญสิ่ งศักดิ์ สิ ทธิ์
การร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ คือการร้องเชิญครู เชิญเทพเจ้าหรือเชิญพระ ที่เจ้าภาพบนไว้
ให้มาร ับเครื่องสังเวย และการแสดงละคร เมื่ อโหมโรงจบ เป็ นหน้ าที่ ของโต้ โผละคร ที่จะต้องร้องเชิญ
สิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ เพื่ออัญเชิญสิ่งศักศิ ์ สิทธิ ์ ที่บนไว้นั ้ นได้ร ับรู้ ว่าบัดนี้ ได้มีการแก้บนแล้ว การร้องเชิญ
สิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ ผู้เป็ นต้นเสียงจะร้องนํา มีลูกคู่ร้องร ับ ผู้ร้องทั ้ งหมดจะร้องอยู ่ หลังฉาก ใช้ทํานองเพลง
เชื้อ ถือเป็นขั ้ นตอนหนึ่งของการแสดงละครชาตรีแก้บน โดยเฉพาะการบนบานต่อ เทพยดา เจ้าพ่อ
เจ้าแม่ ศาลหลักเมือง ศาลพระภูมิเจ้าที่ เจ้าทาง ยกเว้นการบนพระพุทธรูป ถือว่า สิ่งนี้คือตัวแทน
ของพระพุ ทธเจ้า พิธีกรรมในเรื่องการร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ จะตัดออกไป ส่วนพระเกจิอาจารย์ที่เป็น
สิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ ที่เคารพ ยังใช้บทร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ ด้วย
ละครชาตรี ในอ่างทอง ที่ยังถือปฏิบัติพิธีกรรมการร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ มีไม่มากนัก
พบว่า มีการร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ ของชาวละครชาตรี ในละครอําเภอวิเศษชัยชาญ เช่น คณะ
อนันต์ รุ ่ งสว่างศิลป์ คณะ จ. จินจนา เจียมจิตร ศิษย์นารายณ์ เป็นต้น ละครชาตรีในอําเภอโพธิ ์ ทอง
เช่ น คณะนารี รุ่งเรืองศิลป์ คณะสมทรง นาฏศิลป์ เป็ นต้น
การร้องเชิญสิ่งศักดิ ์ สิทธิ ์ มีการใช้บทร้อง แบ่งเป็ น ๒ ลักษณะ โดยในช่วงเวลาเช้า
จะร้องบทพระมณีพิชัย เพื่อเชิญพระ หรือบทไกรทอง เพื่อร้องเชิญเจ้าพ่อ เจ้าแม่ (ตามที่เจ้าภาพ
ได้บนไว้) และช่วงก่อนการแสดงเวลาบ่ าย ร้องเพลงยามบ่าย (เรียกตามคณะละคร) ซึ่ งบทร้อง
ดังกล่าว มีรายละเอียด ดังนี้